Syriëgangers

VVD voelt zich verkeerd begrepen: ‘Wij zijn absoluut tégen het terughalen van IS-kinderen’

VVD-Kamerlid Dilan Yesilgoz is woordvoerder terrorismebestrijding en nationale veiligheid.Beeld ANP

De coalitie ruziet verder over de (theoretische) berechting van jihadisten. De VVD ontkent vandaag dat ze een draai heeft gemaakt. ‘Wij zijn absoluut tegen het terughalen van kinderen.’

De Turkse invasie in Syrië maakt de kwestie wat Nederland moet doen met ‘haar’ Syriëgangers urgent. Nu zijn er nog geen Nederlandse IS-gevangenen ontsnapt uit kampen, ‘volgens onze informatie’, aldus minister Blok deze week. Volgens de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst gaat het voor Nederland om ongeveer vijftien mannen en veertig vrouwen, plus negentig kinderen. Maar de Koerden die hen bewaken hebben hun mensen nodig voor de gevechten tegen Turkse troepen. Ondertussen ruziet de coalitie over het al dan niet terughalen van Syriëgangers en hun berechting.

Officieel is het kabinet voor berechting in de regio, bijvoorbeeld in buurland Irak. Lastige vragen hoe dat moet gebeuren en onder welk recht – Irak kent de doodstraf – zijn nog niet beantwoord. Premier Rutte blijft bij het standpunt dat ophalen van jihadgangers met een Nederlands paspoort onmogelijk is, Nederland stuurt geen overheidsdienaren conflictgebieden in. Ook wil Nederland geen afspraken maken met landen als Syrië waarmee het officieel geen diplomatieke banden heeft.

Maar binnen de coalitie rommelt het. D66 liet dit weekend opnieuw de mogelijkheid open van berechting in Nederland, in plaats van door een tribunaal. De kleinste coalitiepartij ChristenUnie overweegt deze optie ook. CDA en VVD zijn tegen. Volgens D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma is een ‘kantelpunt’ bereikt, nu uit IS-kampen in het noorden van Syrië honderden jihadgangers ontsnappen. Dat maakt de kans groter dat ze ‘onder de radar’ terugkeren, aldus Sjoerdsma.

Maakte de VVD een draai?

VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz leek gisteren bij het tv-programma ‘Pauw’ een draai te maken: kinderen van IS-gangers zouden wel terug mogen. Yesilgöz is de nieuwe woordvoerder op dit terrein, haar voorgangster was fel tegen het terughalen van kinderen. Vanochtend zei Yesilgöz dat ze bedoelde dat het terughalen van kinderen alléén bespreekbaar zou zijn als de ouders dood, of ter plaatse levenslang veroordeeld zouden zijn. “Een hypothetische situatie”, aldus Yesilgöz.

Volgens haar nemen D66 en ChristenUnie de veiligheid niet serieus. Haal je kinderen terug, dan mogen de ouders volgens internationaal recht ook terugkeren. “Het is heel belangrijk dat er werk wordt gemaakt van lokale berechting van Syriëgangers. Dat de Iraakse rechtbanken in sommige gevallen nog steeds de doodstraf hanteren, daar staat de VVD pragmatisch in.” Waarmee ze (zoals ze verklaart in een tweet) bedoelt dat mensen die in Syrië oorlogsmisdaden pleegden, dit risico zelf hebben genomen.

Nederland haalde eerder dit jaar drie kinderen van IS-vrouwen terug uit Syrië. In juni ging het volgens minister Blok om een ‘uniek geval’ van twee jonge weeskinderen. Een maand later keerde een 11-jarig meisje terug uit Syrië, haar Nederlandse vader haalde haar zelf op uit Turkije. Onduidelijk was of haar Syrische moeder had deelgenomen aan de jihad.

Lees ook: 

Wat wil Nederland met zijn jihadgangers? Daar moet het kabinet ineens snel over beslissen

Jarenlang rekenden Nederland en andere Europese landen erop dat de Koerden en de VS hun jihadgangers wel gevangen hielden. Door de aanstaande Turkse invasie van Noord-Syrië valt dat plan in duigen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden