null

InterviewCriminaliteit

VVD verschuift van ‘blauw op straat’ naar preventie: ‘Waar zijn de ouders?’

Beeld Maartje Geels

Vaders en moeders moeten hun afdwalende kinderen beter corrigeren en begrenzen, vindt de VVD. Ouders die dat weigeren, kunnen sancties verwachten. ‘Criminaliteit voorkom je aan de keukentafel.’

Auke van Eijsden

‘Waar zijn de ouders?’ Op die vraag die na elke rel of vechtpartij opnieuw wordt gesteld, moet volgens coalitiepartij VVD snel een antwoord komen. Want niet de overheid, maar óúders zijn verantwoordelijk voor de opvoeding van hun kinderen, staat in een beleidsvoorstel dat Tweede Kamerlid Ruud Verkuijlen vrijdag presenteert. “Die verantwoordelijkheid geldt ook voor het gedrag dat je kinderen op straat laten zien.”

Het is zorgwekkend, zegt Verkuijlen, dat tieners op steeds vroegere leeftijd crimineel gedrag vertonen. Dit jaar werden al twaalf jongeren van dertien jaar opgepakt voor gewelddadige berovingen, meldde De Telegraaf recent – een verdubbeling ten opzichte van 2021. Ouders zijn zich soms nauwelijks of helemaal niet bewust van de risico’s die hun kinderen lopen, stelt hij.

Voor zulke ouders is volgens hem hulp en ondersteuning nodig. “Als je zoon of dochter opeens twee telefoons heeft, dure spullen meebrengt of veel te laat thuiskomt, weet je eigenlijk al dat iets niet helemaal klopt”, somt hij op. “Op zulke signalen moet je heel scherp letten. Want voordat je het weet, loopt je kind in de fuik van de georganiseerde criminaliteit.”

‘Hoe kom jij aan die jas?’

Volgens de VVD’er zijn vaders en moeders momenteel de ontbrekende schakel in het voorkomen van jeugdcriminaliteit. De focus ligt vooral op handhavers en de jongeren zélf, merkt Verkuijlen. Dat moet anders. “Op veel scholen heb je een pedagogische driehoek: docent, leerling en ouders zijn sámen verantwoordelijk. Maar als je kijkt hoe dat op straat gaat, zie je dat ouders soms helemaal uit beeld zijn geraakt. Zij moeten weer gaan meedoen.”

Daarvoor is het noodzakelijk dat er fors meer wijkagenten en jeugdboa’s komen die de buurt goed kennen, zegt Verkuijlen, die zelf jarenlang bij de politie werkte. Zij moeten jongeren die risicogedrag vertonen daarop aanspreken, en vervolgens de ouders met dat gedrag confronteren. “Je ziet iemand lopen met veel te dure spullen en vraagt: ‘Weten jouw ouders wel dat jij zo’n dure jas hebt?’ Die vraag stel je ook aan de ouders zélf. Zo zorg je ervoor dat vaders en moeders hun rol weer oppakken.”

Vogelaarwijken

Het voorstel van de VVD is opvallend. De liberalen focussen traditiegetrouw vooral op kroonjuwelen als criminaliteitsbestrijding en ‘meer blauw op straat’. Ook in het coalitieakkoord is afgesproken dat er fors meer wijkagenten moeten komen, hoewel dat aantal maar mondjesmaat toeneemt.

Voor preventie via de opvoeding was de afgelopen kabinetten minder aandacht. Ook eerdere initiatieven voor veilige wijken konden niet altijd op instemming van de VVD rekenen. Zo was het VVD-minister Stef Blok die in 2014 een einde maakte aan de ‘wijkenaanpak’ van minister Ella Vogelaar (PvdA). Deskundigen oordeelden achteraf positief over die aanpak – het kabinet had volgens hen te vroeg de stekker eruit getrokken.

Daarnaast is het huidige tekort aan wijkagenten deels het gevolg van forse bezuinigingen op de politie in het tweede kabinet-Rutte. Lost de VVD nu problemen op die onder eigen bewind zijn veroorzaakt? Dat is ‘te makkelijk’, vindt Verkuijlen. “Maar”, erkent hij, “preventie is wel een invalshoek die nu meer nadruk krijgt. We moeten die jongeren echt uit de criminaliteit houden, en daarvoor zijn ouders onmisbaar.”

Boete voor weigerouders

Soms lukt het simpelweg niet om je kinderen op het rechte pad te krijgen, beseft de VVD-politicus. Hij pleit daarom voor ‘iets meer geduld’ als een van de ouders (of het kind) een lichte verstandelijke beperking heeft.

Maar als ouders die wel kunnen meewerken dat tóch weigeren, moeten volgens Verkuijlen sancties volgen. Een burgemeester kan bijvoorbeeld een ‘last onder dwangsom’ opleggen, een boete bij herhaling. Daarnaast wil de VVD dat ouders voortaan verantwoordelijk zijn voor schade die kinderen tot zeventien jaar veroorzaken – die grens ligt nu op zestien jaar. En in sommige gevallen zouden vaders en moeders gedwongen moeten worden een opvoedcursus te volgen, vindt Verkuijlen. “Criminaliteit voorkom je aan de keukentafel.”

Het kan pijnlijk zijn, erkent de Hilversumse VVD’er, om te worden geconfronteerd met misdragingen van je kinderen. Sterker nog, daarmee heeft hij persoonlijk ervaring. “Als minderjarige kinderen in onze gemeente ’s nachts met alcohol worden gepakt, moeten de ouders naar het politiebureau komen om ze op te halen. Ik heb mijn kinderen ook een keer moeten ophalen. Ik dacht: verdorie, dit gebeurt dus gewoon on my watch. Het is belangrijk dat ouders in zulke gevallen corrigeren en begrenzen.”

Lees ook:

1 procent van de wijken goed voor kwart jeugdcriminaliteit

Al daalt de jeugdcriminaliteit al jaren, in een aantal buurten blijft het een hardnekkig probleem.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden