VVD: Meer ruimte voor kwetsende uitlatingen

VVD-Kamerlid Atzo Nicolaï wil meer ruimte om in een maatschappelijke discussie lelijke dingen te roepen over anderen.

Nederland gaat te krampachtig om met de vrijheid van meningsuiting. „Men beroept zich op belediging om iemand anders de mond te snoeren”, schrijft Kamerlid Atzo Nicolaï in een gisteren openbaar gemaakte notitie.

De VVD’er wil ten behoeve van de maatschappelijke discussie meer ruimte om zonder vrees voor strafvervolging kwetsende dingen te zeggen over een bepaalde (godsdienstige) overtuiging. Maar wel zwaardere straffen voor degenen die zo’n belediging beantwoorden met een bedreiging. Langs deze lijnen wil Nicolaï het wetboek van strafrecht aanpassen. Later dit jaar komt hij met een initiatief-wetsvoorstel.

Nederland, vindt Nicolaï, gaat nu wankelmoedig om met de vrijheid van meningsuiting. „Deze ontwikkeling hebben we sinds de Tweede Wereldoorlog niet gehad. Wij staan niet altijd pal voor het vrije woord. Na de moord op Theo van Gogh kondigde de minister van justitie aan godslastering strenger te willen aanpakken. Het Openbaar Ministerie lichtte internetcartoonist Nekschot van zijn bed. En het gerechtshof in Amsterdam beval de strafvervolging van mijn PVV-collega Wilders.”

De krampachtigheid die Nederland in haar greep heeft, wijt Nicolaï aan de grote instroom van migranten de laatste decennia. „Zij waren vooral afkomstig uit islamitische landen en culturen waar de uitingsvrijheid geringer was. De islam zit nog in een ontwikkelingsfase die bijdraagt aan een intolerante houding jegens het recht op het vrije woord.”

Maar hoe ga je om met nieuwkomers die nu worden geconfronteerd met een samenleving waarin je veel over elkaar en elkaars godsdienst mag zeggen? „Uitleggen, blijven uitleggen. Duidelijk maken dat een grof woord niet de opmaat is naar een grove daad jegens anderen.”

Een vergaande uitingsvrijheid kan daar wel toe leiden, is soms de vrees. „Heb vertrouwen in je mondige medeburgers. Het is een achterhaald beeld dat het bij nieuwe Nederlanders zou gaan om een weerloze groep, zoals uit het arrest van het gerechtshof in de zaak-Wilders valt te halen. Ze kunnen echt wel voor zichzelf opkomen. Zet er niet heel betuttelend een beschermend muurtje omheen. Ik doe geen oproep om maar zo veel mogelijk mensen te beledigen. Hoe minder beledigend en denigrerend we over elkaar spreken, hoe beter. Maar er zijn maatschappelijke spanningen. Als je die onder het tapijt veegt, wordt dat een nieuwe tijdbom. Er strafrechtelijk bovenop zitten helpt niet. Het beste is om de dialoog aan te gaan.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden