VVD: kosten kinderen zijn vooral voor ouders

Beeld ANP XTRA

"Eigenlijk is het pas echt liberaal om kinderopvang helemaal niet te subsidiëren, maar dat mag ik als VVD-leider natuurlijk niet hardop zeggen." Dit vertrouwde toen nog fractievoorzitter Mark Rutte dik twee jaar geleden een zaal met VVD'ers toe. Er werd een fundamentele discussie gevoerd over de beginselen van de partij en volgens Rutte ging het om eigen verantwoordelijkheid en maximale eigen ruimte, waarbij de overheid slechts voor de randvoorwaarden moet zorgen.

VVD-minister Kamp van sociale zaken is dezelfde filosofie toegedaan. De kosten die het grootbrengen van kinderen met zich meebrengen zijn in eerste instantie voor rekening van de ouders. Maar net als zijn partijleider meent ook Kamp dat het niet reëel en niet verstandig is om alle regelingen die er voor kinderen zijn af te schaffen.

Hij gaat wel flink bezuinigingen op de regelingen. Gisteren maakte hij een deel ervan bekend, de rest volgt eind van het jaar. Kamp grijpt de bezuinigingen aan om drie stenen des aanstoods weg te werken. Ten eerste de elk jaar terugkerende overschrijding van de kinderopvangkosten. Ten tweede de wildgroei aan verschillende regelingen. Ten derde de armoedeval.

Om met het eerste te beginnen. Er wordt structureel te weinig ingeboekt op de begroting voor kinderopvang. Elk jaar weer wordt de groei van de opvang onderschat, zowel van het aantal kinderen dat naar de crèche gaat als van het aantal uren dat ze daar doorbrengen.

Kamp wil de groei afremmen door het voor ouders duurder te maken. Mensen met hoge inkomens worden relatief iets meer aangeslagen dan minima, omdat de stap om te stoppen met werken eerder zal worden genomen door mensen met lage inkomens. De VVD-minister versterkt dus de inkomensafhankelijkheid van de vergoeding voor kinderopvang omdat de vergoeding bedoeld is om het voor ouders aantrekkelijk te maken te werken.

De kinderopvang is een van de weinige regelingen waarbij de liberalen enthousiast zijn over de inkomensafhankelijkheid. Bij andere regelingen kiest Kamp er juist voor om ze minder inkomensafhankelijk te maken.

Immers, zo redeneert de bewindsman, als mensen minder tegemoetkoming krijgen naarmate ze meer verdienen, betalen ze in feite dubbel belasting. De tegemoetkomingen komen al uit de belasting en zijn dan ook nog eens bedoeld voor mensen die zelf weinig belasting betalen.

De VVD is dan ook nooit fan geweest van inkomenspolitiek in regelingen. Dus komt Kamp niet aan de kinderbijslag - die niet afhangt van de hoogte van het inkomen, maar bezuinigt hij wel flink op het inkomensafhankelijke kindgebonden budget.

Bij het tweede vuiltje dat Kamp wil aanpakken, de wildgroei aan regelingen, zal hij er ook rekening mee houden dat het moet lonen om meer te gaan werken. Er zijn nu twaalf vormen van bijslagen, toeslagen en tegemoetkomingen voor ouders. Kamp schrapte er gisteren al drie en wil er aan het eind van het jaar nog maar vier overhouden.

Dat betekent onvermijdelijk minder toeslagen en vrijstellingen gericht op specifieke groepen en meer generiek beleid. Dat is in lijn met maatregelen die het kabinet op andere dossiers neemt.

Ook het bestrijden van de armoedeval draait om het principe dat werk moet lonen. Kamp ziet met lede ogen aan dat mensen er nog altijd op achteruit kunnen gaan als ze vanuit de bijstand aan het werk gaan, de armoedeval.

Gisteren kondigde hij aan dat mensen die gaan werken vanuit een uitkering zolang ze nog een laag inkomen hebben geen lokale lasten hoeven te betalen. Gemeenten worden daarvoor gecompenseerd. Hoe hij verder de armoedeval te lijf wil gaan wordt eind van het jaar duidelijk. Het kabinet trekt er in ieder geval geen extra geld voor uit, dus het moet of bij de uitkeringsgerechtigden, of bij de hogere inkomens vandaan komen. Wat die politieke keuze wordt, wilde Kamp gisteren nog niet kwijt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden