VVD is met vertrek Van Miltenburg nog niet uit de zorgen

Anouchka van Miltenburg. Beeld ANP

Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg is weliswaar zaterdag opgestapt vanwege de 'Teeven-deal', maar de VVD is daarmee nog niet uit de problemen. Van Miltenburg zelf moet zich morgen in de Tweede Kamer nog verantwoorden voor de conclusies van de commissie-Oosting.

Premier Mark Rutte heeft ter voorbereiding van het debat over het rapport-Oosting, woensdag, nog honderden vragen van Kamerleden te beantwoorden. Hem wordt, zoals GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver gisteren nog stelde, kwalijk genomen dat hij óf niet wist van de exacte bedragen die met de deal waren gemoeid, dan wel daarover zweeg.

Kringen rond Van Miltenburg ontkenden gisteren dat er druk op de voormalige Kamervoorzitter is uitgeoefend om terug te treden. "Ze nam vrijdag al het besluit na overleg met haar staf en de griffier van de Kamer. Dat was het", aldus een bron in de VVD. De kritiek op verschillende vooraanstaande VVD-politici werd heviger en heviger in de dagen na de publicatie van het rapport-Oosting over de deal uit 2000 tussen, toen, officier van justitie Fred Teeven en de drugscrimineel Cees H. Van Miltenburg trok haar conclusies.

Geen gezag
In de drie jaar dat Van Miltenburg de Kamer voorzat, bouwde zij nooit het gezag op dat haar voorgangers wel verwierven. Op enig moment vroegen acht fractievoorzitter anoniem in een artikel in de Volkskrant om haar aftreden.

Toch zijn er tijdens haar voorzitterschap belangrijke vernieuwingen geweest in de Haagse politiek. De formatie van een nieuw kabinet werd afgesloten zonder de bemoeienis van het staatshoofd en de coalitie deed keer op keer met succes zaken met partijen uit de oppositie. Van Miltenburg refereerde aan die feiten in haar zaterdag in de Kamer afgegeven verklaring.

Het zijn echter vernieuwingen waarin zij niet of nauwelijks als voorzitter van het parlement een actieve rol had. Haar dieptepunt als voorzitter beleefde Van Miltenburg toen CDA-fractievoorzitter Van Haersma Buma haar met zoveel woorden in de Kamer verweet de coalitiepartijen te bevoordelen. Van Miltenburg beende, na te hebben geschorst, huilend de plenaire vergaderzaal uit.

In de drie jaar had zij ook geregeld moeite om de PVV in bedwang te houden. Van Miltenburg viel nogal eens terug op het feit dat de Kamer het de voorzitter onmogelijk had gemaakt in te grijpen als debatten te fel werden. Zo zweeg zij toen Geert Wilders de Kamer een nepparlement noemde. Later greep zij echter wel in toen Van Haersma Buma Wilders verweet een nepfractie te leiden.

De tweede keer
Van Miltenburg is de tweede voorzitter van de Tweede Kamer die sinds het ontstaan in 1815 tussentijds aftreedt.

Het gebeurde eerder alleen in 1912, toen Frederik graaf van Bylandt opstapte. De CHU-politicus leefde permanent in onmin met de door hem gevreesde socialistische Kamerleden van de SDAP. De SDAP-parlementariërs pleegden, nadat het hen onmogelijk was gemaakt te debatteren over de invoering van het algemeen kiesrecht, obstructie door over de onbelangrijkste zaken redevoeringen te houden. De situatie duurde een jaar, waarna Van Bylandt eieren voor zijn geld koos.

Van Miltenburg is tevens de tweede parlementsvoorzitter van VVD-huize die tussentijds aftreedt. In 2013 gaf Fred de Graaf het voorzitterschap van de Eerste Kamer op. Hem werd verweten te hebben geprobeerd vertegenwoordigers van de PVV te weren uit de commissie van in- en uitgeleide van de Verenigde Vergadering bij de kroning van Willem-Alexander.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden