VVD: Geef Caribisch gebied vrijheid

overzees | Nu Bonaire, Saba en Sint-Eustatius een soort gemeenten van Nederland zijn, gaat het er economisch niet best. De VVD pleit voor meer autonomie voor de eilanden.

Den Haag bemoeit zich te veel met Caribisch Nederland. Bonaire, Saba en Sint-Eustatius worden geconfronteerd met verstikkende wet- en regelgeving die vanaf deze kant van de oceaan over de eilanden wordt uitgestort. Dat vindt de VVD. De regeringspartij zal er vandaag bij minister Ronald Plasterk (PvdA, koninkrijksrelaties) op aandringen dat hij 'de teugels moeten laten vieren'.

Bonaire, Saba en 'Statia' horen sinds 10 oktober 2010 officieel bij Nederland. Na de ontmanteling van het land de Nederlandse Antillen zijn de eilanden 'openbare lichamen' geworden, een soort gemeenten. De verwachting en de hoop in Caribisch Nederland was dat de nauwe relatie met Den Haag voor voorspoed zou zorgen. Het tegenovergestelde gebeurde.

Eind vorig jaar verscheen een evaluatie onder leiding van Liesbeth Spies. Bij de presentatie zei de oud-minister eufemistisch: "De balans is niet positief". Het onderwijs en de gezondheidzorg op de drie eilanden zijn verbeterd, maar die ontwikkelingen worden overschaduwd door een breed gedeeld gevoel van teleurstelling. De criminaliteit is er gestegen, net als de armoede. Ook werkenden zijn er financieel op achteruit gegaan. De eilanden (in totaal 24.000 inwoners) vinden dat er onvoldoende naar ze wordt geluisterd.

Volgens VVD-Tweede Kamerlid André Bosman is Den Haag in oktober 2010 veel te voortvarend van start gegaan met het transformeren van Caribische eilanden tot 'gemeenten' van Nederland. Het eerste dat gebeurde, vertelt Bosman, 'is het introduceren van een nieuw belastingregime en het bouwen van een gevangenis'. "Dat was een beroerde start", erkent hij.

De VVD'er merkt dat Caribisch Nederland 'een grote wens heeft voor meer autonomie'. "Dan moeten de eilanden die ook krijgen."

Wat de regeringspartij betreft, bemoeit Den Haag zich straks nog met de rechtshandhaving en het openbaar bestuur op Bonaire, Saba en Sint-Eustatius. Andere zaken, zoals infrastructuur, armoedebestrijding en onderwijs, moeten primair een verantwoordelijkheid worden van de eilanden zelf, vindt de VVD.

Uit het evaluatierapport van Spies blijkt dat bestuurders in de West zich ergeren aan 'de verkeerde keuzes' die Nederland maakt. Zo regelde de Tweede Kamer dat er miljoenen euro's naar natuurbeheer op de eilanden gingen, terwijl de bewoners wilden dat het geld werd besteed aan armoedebestrijding. 'Het een-op-een toepassen van Nederlandse wetgeving', pakt volgens Spies 'vaak niet goed uit'.

Nieuwe wegen moeten voldoen aan strenge normen, waardoor het aanleggen ervan te duur wordt. Voor de eilanden ligt er een in Nederland opgesteld bouwbesluit van driehonderd pagina's, vertelt Bosman. "Daarin staat onder andere dat panden tot 20 graden verwarmd moeten kunnen worden. Maar het wordt daar nooit kouder dan twintig graden. Er is behoefte aan verkoelende airco's."

Wat de VVD betreft krijgen de eilanden de vrijheid het geld naar eigen inzicht te besteden. Bosman: "Willen ze armoede bestrijden of een nieuwe weg aanleggen? Dat kan Bonaire zelf wel beslissen." Voorwaarde is, zegt hij, dat de eilanden de boekhouding op orde hebben. Het College Financieel Toezicht (CFT) ziet daarop toe. Sint-Eustatius staat op dit moment onder curatele vanwege een rammelende begroting.

De Tweede Kamer debatteert vandaag over het rapport van de commissie-Spies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden