VVD'er Van Baalen ziet af van zetel

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - De leiding van de VVD noemt het een 'onvermijdelijk' besluit van Hans van Baalen om na de verkiezingen van 6 mei niet in de Tweede Kamer te gaan zitten. De VVD-kandidaat zei dit weekeinde af te zien van een zetel omdat aanhoudende beschuldigingen over zijn extreem-rechtse opvattingen in het verleden de partij te veel beschadigen.

VVD-leider Bolkestein vindt dat Van Baalen 'de schijn te zeer tegen heeft' om straks nog VVD-Kamerlid te kunnen worden. “Zijn besluit was onvermijdelijk maar ook tragisch.”

Bolkestein wees er gisteren op dat in de politiek de beeldvorming zo belangrijk is geworden dat de zaak-Van Baalen niet meer viel te repareren. Ook partijvoorzitter Hoekzema noemde de terugtocht van de VVD-kandidaat ontontkoombaar. Vorige week liet Van Baalen zijn functie als campagneleider van de VVD al vallen.

Van Baalen staat op een 29ste, verkiesbare, plaats op de VVD-kandidatenlijst. Van die lijst kan hij niet meer worden afgehaald. De VVD kan hem ook niet verbieden straks in de Kamer te gaan zitten als hij is gekozen. Maar Bolkestein gaat ervan uit dat Van Baalen zich aan zijn belofte houdt en zijn zetel beschikbaar stelt aan een andere liberale kandidaat.

Directe aanleiding tot het besluit was een uitzending zaterdagavond van het tv-programma Nova waarin een oud-klasgenoot Van Baalen opnieuw beschuldigde van rechts-extremistische opvattingen. Als middelbare scholier zou hij niet alleen sympathie hebben gehad voor het apartheidsregime in Zuid-Afrika maar ook instemming hebben betuigd met de manier waarop Hitler 'zijn zaakjes op orde had'.

Het kwam bovenop de verhalen van de afgelopen weken over extremistisch gedrag tijdens zijn studententijd in Leiden. Van Baalen was begin jaren tachtig voorzitter van de studentenweerbaarheids-vereniging Pro Patria. Hij bleef ontkennen dat zijn brallerige gedrag toen zo ver voerde dat hij de Hitlergroet zou hebben gebracht en het Horst Wessellied zong.

Ook wees de gevallen campagneleider en kandidaat de beschuldiging van de hand dat hij als zestienjarige scholier een adhesiebetuiging schreef aan de rechts-extremistische Nederlandse Volksunie van Joop Glimmerveen. “Dit gedachtegoed heb ik nooit aangehangen”, schrijft Van Baalen in zijn persoonlijke verklaring waarmee hij afziet van zijn voorziene Kamerzetel. “Ik ben tot de conclusie gekomen dat deze berichten over vermeende feiten en herinneringen van derden van gedragingen uit het midden van de jaren '70 de beeldvorming rond de VVD en haar verkiezingscampagne negatief zullen beïnvloeden. Mijn verdediging zal daar niets aan afdoen.”

- Vervolg op pagina 3

VVD hikte vooral aan tegen brief aan Glimmerveen VERVOLG VAN PAGINA 1

Bolkestein zegt dat er nog steeds geen harde bewijzen op tafel liggen. De VVD-leider vindt wel dat een aspirant-politicus zich op zestienjarige leeftijd niet mag hebben uitgedrukt op de manier zoals dat van Van Baalen wordt gezegd.

Vorige week werd al duidelijk dat de VVD vooral aanhikt tegen de brief die uit het archief van Glimmerveen is opgedoken en waaronder een handtekening prijkte die gelijkenis vertoonde met die van de zestienjarige Van Baalen.

Bolkestein: “Als het waar is, zou ik daar zeer zwaar aan tillen. Als 16-jarige en als student met te veel drank op kan men zich niet zo uitlaten als nu beweerd wordt, dat zou ik onaanvaardbaar vinden.” Van de brief, waarvan Van Baalen ontkent dat hij die geschreven heeft, “rijzen de haren je te berge”, aldus de VVD-voorman.

De screening van kandidaat-Kamerleden moet volgens Bolkestein verbeteren. “Ik neem aan dat de VVD en andere partijen in de toekomst met een nog zuiverder loep naar kandidaten gaan kijken.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden