Opinie

VVD en PvdA modderen voort op de foute weg

CDA-leider Sybrand Buma Haersma in overleg met Alexander Pechtold.Beeld ANP

EDDY VAN HIJUM   Het CDA heeft de juiste beslissing genomen om 'nee' te zeggen tegen het begrotingsakkoord, stelt Kamerlid Eddy van Hijum.

Columnist Hans Goslinga beweerde zaterdag in zijn column dat het CDA 'volledig afzijdig' is gebleven bij de recente politieke en sociale akkoorden. Niets is minder waar. Het CDA heeft met een alternatieve begroting een realistisch alternatief geboden voor de keuzes die VVD en PvdA maken. De partij heeft serieus mee onderhandeld over een begrotingsakkoord en een pensioenakkoord. Want inderdaad, voor de regeerbaarheid van het land is politiek draagvlak nodig.

Daarmee is nog niet ieder akkoord in het landsbelang. Ook niet - misschien wel juist niet - in tijden van crisis. Akkoorden horen vertrouwen te wekken en bestendige afspraken te bevatten. Het kabinet van VVD en PvdA heeft bij de onderhandelingen over het herfstakkoord vooral draagvlak gezocht voor eigen politieke keuzes, niet voor noodzakelijk herstelbeleid. Juist door niet echt te durven bijsturen, dreigt het kabinet uiteindelijk draagvlak te verspelen.

Geloofwaardige uitweg
Dat CDA verantwoordelijkheid wil nemen in moeilijke tijden, hebben we in het verleden ruimschoots bewezen. Onder leiding van Lubbers/ Ruding en Balkenende/De Jager zijn noodzakelijke hervormingen en bezuinigingen doorgevoerd. En ook nu lopen we niet weg voor moeilijke keuzes.

Onze alternatieve begroting heeft een duidelijk doel: een geloofwaardige uitweg uit de crisis. Als enige oppositiepartij hebben we daarbij op voorhand de opgave van het kabinet overgenomen om zes miljard euro extra te bezuinigen vanaf 2014.

Onze plannen zijn een haalbaar en realistisch alternatief voor het economisch ontmoedigingsbeleid van dit kabinet. Dat alternatief is samen te vatten: meer banen, structureel lagere belastingen en een kleinere overheid. Eén op één een vertaling van het CDA-verkiezingsprogramma, dat werk, gezin en samenleving centraal stelt. Volgens het CPB leverden onze plannen structureel 180.000 banen extra op. Verwijt het CDA niet dat de partij niet meedoet aan akkoorden waarin we niet geloven.

'Government cooldown'
Onze kritiek op dit kabinet is fundamenteel. Het regeerakkoord 2013-2017 is gebaseerd op irreële verwachtingen over de economische groei. De economie kromp in 2013, en ook voor dit jaar en daarna verwachten economen geen uitbundige groeicijfers. Zelfs niet na de oproep van premier Rutte om het CPB te 'verslaan' door een auto of een huis aan te schaffen.

Het kabinet laat de uitgaven wel onverminderd oplopen; in 2017 geeft de overheid 24 miljard euro meer uit dan in 2013. Vooral in de zorg en sociale zekerheid stijgen de uitgaven.

Wat nu nodig is, is een 'government cooldown': zolang het begrotingstekort meer dan 3 procent bedraagt, moet de overheid afzien van automatische uitgavenstijgingen. Het alternatief is dat de belastingen steeds verder omhoog moeten - zoals het kabinet doet.

Ondertussen blijven de belastinginkomsten door de crisis ver achter bij de verwachtingen. De nieuwe belastingen die dit moeten opvangen, werken niet. In 2013 zijn de belastingopbrengsten naar verwachting al ruim 11 miljard euro lager dan verwacht. Mensen ontwijken hogere belastingen, door bijvoorbeeld over de grens te tanken, of door minder te werken of te consumeren. Lastenverzwaringen schaden bovendien de economie en de werkgelegenheid.

Belemmering voor herstel
De collectieve lastendruk zit inmiddels op het hoogste niveau sinds de jaren negentig. Ook de Raad van State waarschuwt in zijn uiterst kritische advies bij de Miljoenennota dat het overheidsbeleid zelf een belemmering dreigt te vormen voor herstel. De oplossing moet volgens de Raad gezocht worden in een combinatie van uitgavenbeperking en structurele lastenverlichting. Zoals het CDA voorstelt: eerst de economie verbeteren, dan volgen vanzelf de overheidsfinanciën.

Zelfbewust is mijn partij het gesprek aangegaan met het kabinet over een mogelijk akkoord. Al snel bleek dat over onderdelen van het beleid best te praten viel, maar niet over het wezenlijke punt van lagere overheidsuitgaven om ruimte te scheppen voor belastingverlaging en extra banen. De coalitiepartijen kozen voor voortmodderen op de ingeslagen weg in de hoop dat de economie aantrekt. Maar het beleid zelf draagt daar niet aan bij. En bij tegenvallers begint het gesteggel gewoon weer opnieuw. De samenleving schiet dan ook weinig op met die akkoorden.

Eddy van Hijum: Tweede Kamerlid CDA, woordvoerder financiën

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden