VVD en PvdA botsen frontaal over pgb in zorgverzekering

Beeld anp

Voor de tweede keer in korte tijd zijn de regeringspartijen VVD en PvdA hard met elkaar in aanvaring gekomen over een belangrijke zorgwet. Ging het onlangs over de uitvoering van het VN-verdrag inzake de rechten van mensen met een handicap, deze keer draait het om de regeling van het persoonsgebonden budget (pgb) in de zorgverzekeringswet.

Het conflict over het VN-verdrag liep mede dankzij bemiddeling van SGP-fractieleider Kees van der Staaij met een sisser af. Hoe het nieuwe conflict zal uitpakken valt nog te bezien. Het debat in de Kamer gaat een dezer dagen verder. De regeringspartijen hebben dus nog tijd tot elkaar te komen.

Met een pgb kunnen cliënten zelf zorg inkopen, zodat ze regie houden over hun eigen leven. Tot nu zijn er drie wettelijke pgb-regelingen: in de jeugdwet, in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en in de Wet langdurige zorg. Maar er is nog geen wettelijke regeling in de zorgverzekeringswet. In die leemte gaat nu worden voorzien. Het gaat om een pgb voor de wijkverpleging - verpleging en verzorging thuis - die een jaar geleden onder de zorgverzekeringswet is gebracht.

Geen gunstige ervaringen
In de praktijk wordt al een jaar ervaring opgedaan met een pgb voor de wijkverpleging. Daarover hebben de zorgverzekeraars - in afwachting van een wettelijke regeling - afspraken gemaakt met Per Saldo, de vereniging van budgethouders. De ervaringen die tot nu toe zijn opgedaan zijn niet gunstig, zo blijkt uit signalen die binnenkomen bij de Kamer.

Zorgverzekeraars blijken heel verschillende toelatingscriteria te hanteren. Pgb-houders weten daardoor vaak niet waar zij aan toe zijn. Ook zijn er zorgverzekeraars die geen pgb toekennen als het om planbare zorg gaat. Daartoe rekenen zij ook toiletbezoek. Zij regelen dan dat om de pakweg drie uur iemand langs komt om de cliënt daarbij te helpen. In zo'n geval is een pgb niet nodig, vinden zij. Veel pgb-verzoeken worden afgewezen.

Kern van het conflict is dat de PvdA in de wet wil vastleggen wat de toelatingscriteria voor het pgb zijn. Dan kunnen zorgverzekeraars daarmee niet meer onderling concurreren. Voordeel van uniforme criteria is ook dat de cliënten weten waar zij aan toe zijn. Maar de VVD heeft grote en principiële bezwaren, omdat het botst met het zorgstelsel, waarin de zorgverzekeraars immers een regierol hebben. Volgens het liberale Kamerlid Sjoerd Potters is het ook in strijd met het regeerakkoord, omdat daarin staat dat de zorgverzekeraars een sleutelrol spelen in het stelsel.

Maatregel van bestuur
In de Tweede Kamer staat de VVD helemaal alleen. Alle andere fracties willen linksom of rechtsom de toelatingscriteria vastleggen. Of in de wet, zoals voorgesteld in een amendement van Linda Voortman (GroenLinks) waaronder ook de handtekening van de PvdA'er Otwin van Dijk staat. Of bij algemene maatregel van bestuur, zoals voorgesteld door Van der Staaij. Potters wilde gisteren tijdens het debat niet zeggen of de VVD zal aandringen op intrekken van het wetsvoorstel, als het amendement van GroenLinks/PvdA wordt aanvaard.

Van Rijn is het eens met de VVD. Hij ontraadt het amendement van GroenLinks en PvdA. Hij erkent weliswaar dat ook in de andere wettelijke pgb-regelingen de toelatingscriteria in de wet zijn opgenomen, maar de zorgverzekeringswet is volgens hem een verhaal apart. Het moet cliënten niet te gemakkelijk worden gemaakt om te kiezen voor een pgb. Dan zijn alle inspanningen van de verzekeraars om goede en betaalbare zorg in te kopen voor hun verzekerden voor niets. Immers, iemand met een pgb mag zelf weten met welke zorgaanbieders hij in zee gaat.

Renske Leijten (SP) daagde Van Rijn gisteren uit om te zeggen wat hij doet als de overgrote meerderheid van de Kamer ervoor kiest de toelatingscriteria in de wet vast te leggen. Legt hij zich daarbij neer of spreekt hij het onaanvaardbaar uit? Van Rijn ging er niet op in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden