Vuurwerkfabriek blijft de schrik van Culemborg

CULEMBORG - "De mensen voelen weer die angst en er is opstandigheid" , zegt Riek Uittenboogaard, die pal tegenover de voormalige Culemborgse vuurwerkfabriek woont. De bewoners van de Diefdijk zijn de naweeen van de ontploffing van 14 februari 1991 bij Skylight Vuurwerkevenementen nog lang niet te boven.

En de aankondiging dat het bedrijf ten dele op de oude plek aan de Diefdijk wil herbouwen, heeft bij de 64 gedupeerden van anderhalf jaar geleden opnieuw schrik en ontsteltenis opgeroepen. Eerst was er onzekerheid na persberichten dat de gehele vuurwerkproduktie naar Belgie zou verhuizen. Maar uit een brief van Skylight, die dinsdagavond laat bij de omwonenden in de bus rolde, blijkt dat in de oude defensiebunker die bij de ontploffing gespaard bleef, een 'verdeelpunt' moet komen.

Riek Uittenboogaard, woordvoerster van de bewonersgroep, toont de brief met het nieuws, dat er volgens het bedrijf in Nederland behoefte blijft aan 'kortdurende opslag van kant en klaar, verpakt vuurwerk'. Weliswaar staat ook in het schrijven dat de vuurwerkfabriek van de familie Koolen erin is geslaagd in Belgie 'faciliteiten te vinden voor de opslag en assemblage-werkzaamheden'. "Maar voor Nederland blijft behoefte bestaan aan een verdeelpunt, en daarvoor is de bestaande locatie in Culemborg geschikt" , aldus de brief. Tevens wordt gemeld dat Skylight van plan is om vergunning tot herbouw te vragen voor een timmerloods/werkplaats voor onder meer de vervaardiging van houtconstructies voor het vuurwerk, terwijl kantoorruimte en kantine ook in Culemborg terugkeren. Kennelijk ter geruststelling wordt de bewoners onder ogen gebracht dat de ruimte in de oude defensie-bunker beperkt is, zodat er slechts kleine hoeveelheden vuurwerk aanwezig kunnen zijn: maximaal 1 000 kilo vuurwerk terwijl de muren 1.80 meter dik zijn. De omwonenden is de schrik in de benen geslagen, ook al kan de gemeente een aanvraag voor een bouw- of hinderwetvergunning nog in geen velden of wegen bekennen. "Als we zoiets horen, gaan de stekels gelijk omhoog" , zegt Riek Uittenboogaard. "Toen anderhalf jaar geleden de ontploffing zich voordeed, zaten we gelukkig hier, in de keuken. In de woonkamer vlogen de glasscherven als projectielen rond en daar zouden we zeker zijn gedood. De voorgevel was helemaal gescheurd en het dak was opgetild, de pannen lagen overal. Mijn dochter en ik hebben beiden glasscherven in de hals gekregen en een buurman is er nog steeds kapot van; hij is overspannen. We zijn dankbaar dat wij er het leven hebben afgebracht, maar zoiets moeten we geen tweede keer hebben."

Dat een keer genoeg is voor de Culemborgers blijkt ook uit de tekst van een van de borden, die bij de nog resterende oude bunker zijn geplaatst: 'Herbouw? Je moet toch wel een BUNKER voor je kop hebben!'. Directeur H. Koolen van het vuurwerkbedrijf wil geen commentaar leveren en wil ook niet praten over zijn plannen. De burgemeester van Culemborg, mevrouw W. H. J. Bloemendaal-Lindhout, zegt begrip te hebben voor de emoties van de bewoners, maar ook voor die van Koolen, die zijn dochter en schoonzoon bij de ontploffing verloor. Bloemendaal: "Wij hebben aan de betrokken bewoners al laten weten dat het bedrijf plannen heeft in Belgie een fabriek te gaan bouwen. We weten niet waar dat is in Belgi. Koolen heeft ons veertien dagen geleden wel verteld graag een 'verdeelpunt' in Culemborg te willen houden, omdat deze gemeente mooi centraal is gelegen." Wat de reactie van de gemeente zal zijn op een eventuele aanvraag van Koolen van een bouw- of hinderwetvergunning, weet mevrouw Bloemendaal ook niet. "Dat hangt ervan af wat Koolen daar precies wil, wat voor maatregelen er getroffen kunnen worden en wat deskundigen ons adviseren."

Maar de gemeenteraad is toch niet voor een nieuw vuurwerkbedrijf op die plek?

"De raad heeft al eens gezegd het ongewenst te vinden dat daar opnieuw met vuurwerkproduktie wordt begonnen. Maar het opzetten van een 'verdeelpunt' is een nieuwe ontwikkeling. Als Koolen daar bij voorbeeld hout zou willen opslaan, is dat minder een probleem. Maar Dat de omwonenden het er heel moeilijk mee hebben, kan ik me goed voorstellen." De burgemeester voorziet trouwens zoveel problemen met mogelijke herbouwplannen, dat 'we wellicht zo'n vijf jaar in het ongewisse zullen kunnen blijven'. Ze doelt op een te verwachten regen van bezwaarschriften van de bewoners, maar ook van bezwaarschriften van Koolen. "Het in beroep gaan is een gouden recht in ons land, maar niets is zo erg als de onzekerheid, die er dan voor de mensen blijft bestaan."

Riek Uittenboogaard is al gepikeerd over de brief, die de vuurwerkfabriek haar en de andere dijkbewoners stuurde. "Ik kan niet begrijpen, dat iemand het lef heeft zo'n briefje in de bus te stoppen, terwijl de geleden schade van vorig jaar nog niet is uitbetaald." Want ook dat, het nog steeds niet uitkeren van een deel van de claims, vreet aan de bewoners van de Diefdijk, waar na anderhalf jaar nog panden staan die door een bombardement lijken te zijn getroffen. Weliswaar hebben de eigen verzekeringsmaatschappijen van de omwonenden 3,3 miljoen gulden aan schadeclaims uitbetaald, maar er ligt nog een claim van 1,1 miljoen gulden bij de verzekeringsmaatschappij van de vuurwerkfabriek. Mevrouw Uittenboogaard: "Die 1,1 miljoen gulden plus een claim van 700 000 gulden van de gemeenten Culemborg en Vianen, is er omdat Koolen een te lage WA-verzekering (van een miljoen gulden) had. Ook wij hebben hierbij een claim lopen: ons hele huis moest worden hersteld. Het is absurd dat een bedrijf met zulke risico's zo laag verzekerd was. Maar nu is er op initiatief van de gemeente binnenkort overleg van alle betrokken partijen over de claims en daar verwachten we wel iets van."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden