VS vrezen guerrilla in chaotisch Afghanistan

AMSTERDAM - In het zuiden van Afghanistan is sprake van grote verwarring. In verschillende gebieden zijn opstanden uitgebroken tegen het Taliban-bewind, Taliban-strijders trekken zich terug uit steden en dorpen. De mogelijkheid dat terreur-leider Osama bin Laden getraceerd en uitgeschakeld kan worden, zou daarmee zijn vergroot.

door Johan ten Hove

Afghanistan-kenner Ahmed Rashid, die in het Pakistaanse Islamabad het Britse persbureau Reuters te woord stond, zei gisteren dat de kans dat Bin Laden wordt verraden of 'verkocht' buitengewoon hoog is. ,,Overlopers van de Taliban kunnen inlichtingen over de man en zijn mogelijke verblijfplaats verschaffen.'' En de prijs van vijf miljoen dollar, die de Amerikanen op zijn hoofd hebben gezet, kan daarbij zeer behulpzaam zijn. Daarbij komt dat de Taliban ook geen eenheid zijn en dat veel Pasjtoens, waaruit de Taliban voornamelijk bestaan, een hekel hebben aan de Arabische en Tsjetsjeense vrijwilligers die de ruggengraat vormen van het Al-Kaida-netwerk van Bin Laden, zelf ook een Arabier.

Het uitschakelen van Bin Laden blijft, naast het omverwerpen van het Taliban-bewind dat hem de hand boven het hoofd houdt, het belangrijkste doel van de Amerikaans-Britse campagne in Afghanistan en volgens de Amerikaanse president George Bush 'sluit het net zich'. Ook de Britse minister van buitenlandse zaken, Jack Straw, zei in New York dat zijn land vastbesloten is het Al-Kaida-netwerk te breken . Volgens Straw zouden Bin Laden en zijn belangrijkste mensen zich ophouden in het Taliban-gebied rondom Kandahar - hoe hij dat wist, zei hij niet.

Wel lieten Amerikaanse regeringsbronnen weten dat er bombardementen in dat gebied worden uitgevoerd op grotten en kloven waar Bin Laden zich zou kunnen verschuilen. En ten slotte zei de Amerikaanse minister van defensie, Donald Rumsfeld, dat Amerikaanse Speciale Troepen in de buurt van Kandahar jacht maken op de leiders van zowel Al-Kaida als de Taliban. Maar uitsluiten dat deze leiders al zijn gevlucht, deed hij niet.

Over de mogelijkheid dat de Taliban en Al-Kaida-strijders zullen overgaan tot een guerrilla-oorlog zijn de meningen zeer verdeeld. Volgens de denktank Stratfor, uit het Amerikaanse Texas, is er geen sprake van dat de Taliban wanordelijk op de vlucht zijn geslagen uit de noordelijke steden. Integendeel, ze hebben zich bewust teruggetrokken en het grootste deel van hun bewapening meegenomen. Ze zijn nu in hun 'thuisland' en kunnen het de Alliantie en de Amerikanen in een guerrilla-oorlog nog knap lastig maken. Clifford Beal, medewerker van het Britse defensie-blad Jane's Defence Weekly, is het daarmee eens. Volgens hem heeft de harde kern van de Taliban ervoor gekozen nu niet te vechten, maar zich terug te trekken in de bergen om vandaaruit straks een guerrilla-oorlog te beginnen.

Maar de Washington Post laat de vroegere Afghaanse verzetsstrijder Ali Ahmad Jalali zeggen dat het niet waarschijnlijk is dat de Taliban en Al-Kaida zich op het Afghaanse 'platteland' kunnen verbergen en vandaaruit opereren. ,,Een guerrilla-oorlog voeren is mogelijk als je de steun van de bevolking hebt. Ik denk niet dat ze die steun nog hebben.'' En volgens Afghanistan-kenner Rashid krijgen vooral Bin Ladens buitenlandse vrijwillgers het moeilijk. ,,De Arabieren kunnen niet overleven zonder steun van de lokale bevolking. Logistiek, voedsel, water, het terrein, de verschillende talen - ze hebben lokale steun nodig. Als die verdwijnt redden ze het niet.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden