Update

VS vragen om uitlevering van opgepakte Julian Assange

Julian Assange bij zijn aanhouding (met het wit-grijze haar). Beeld Twitter/RT

Julian Assange is opgepakt in de ambassade van Ecuador in Londen nadat het Zuid-Amerikaanse land zijn diplomatiek asiel introk. De VS hebben om zijn uitlevering gevraagd, meldt de Britse politie.

De medeoprichter van de website WikiLaeks is in de eerste plaats aangehouden wegens schending van de voorwaarden voor zijn borgtocht. Maar de Britse politie zei dat hij ook wegens een uitleveringsverzoek van de Amerikaanse justitie is aangehouden. Het gaat naar verluidt om een Amerikaanse aanklacht uit december 2017 waarin Assange wordt beschuldigd van samenzwering met Chelsea Manning. Deze Amerikaans militair openbaarde geheime gevoelige informatie via WikiLeaks.

De activist vreest uitlevering aan de VS, omdat hij vervolgd kan worden voor het publiceren van geheime informatie via de klokkenluiderssite. Assange wordt verantwoordelijk gehouden voor het onthullen van Amerikaanse documenten uit de oorlogen in Afghanistan en Irak op het WikiLeaks-platform.

Ecuador trok het diplomatiek asiel in, omdat de 47-jarige Australiër volgens het land de voorwaarden voor zijn verblijf in de ambassade diverse malen heeft geschonden. Het heeft Assange uit de ambassade laten halen met garanties over zijn uitlevering; de Britse autoriteiten hebben de verzekering gegeven dat hij niet door de Britten wordt uitgeleverd aan een land waar hij de doodstraf kan krijgen, aldus president Lenín Moreno. Die maakte een einde aan het asiel nadat hij van zijn minister van buitenlandse zaken een rapport had gekregen over het gedrag van Assange in de ambassade. In het rapport moet staan dat Assange de voorwaarden voor zijn verblijf schendt, omdat de Ecuadoraanse autoriteiten daar al tijden over klagen. Hij zou bovendien de Ecuadoraanse schatkist een miljoen dollar per jaar kosten.

Het intrekken hing al lange tijd in de lucht. De WikiLeaks-oprichter kreeg te maken met steeds meer restricties en moest onder meer zijn eigen medische kosten gaan betalen. Hij probeerde vorig jaar een aanscherping van de huisregels via de rechter te laten terugdraaien, maar verloor de rechtszaak.

Assange meldde zich in 2012 bij de ambassade om te voorkomen dat hij zou worden overgedragen aan de Zweedse autoriteiten. Die wilden hem ondervragen vanwege beschuldigingen van seksueel wangedrag. Hoewel de Zweedse justitie dat onderzoek heeft gestaakt, bleef Assange in zijn schuilplaats. Groot-Brittannië wilde hem namelijk ook aanhouden, omdat hij de voorwaarden had geschonden voor zijn voorwaardelijke vrijlating.

Gestolen e-mails van Democratische Partij

Naast het onthullen van Amerikaanse documenten uit de oorlogen in Afghanistan en Irak op het WikiLeaks-platform, wordt Assange ook verantwoordelijk gehouden voor het publiceren van door hackers gestolen e-mails van de Democratische Partij tijdens de Amerikaanse verkiezingscampagne in 2016. Die waren schadelijk voor Hillary Clinton, die de verkiezingen later verloor van Donald Trump.

Assange zat sinds juni 2012 in de ambassade van Ecuador in Londen. Dat Zuid-Amerikaanse land wilde van hem af, maar hem ook tegen vervolging blijven beschermen. Hij had in 2018 wel de Ecuadoraanse nationaliteit gekregen, maar daarop meldde het Britse ministerie van buitenlandse zaken dat hij daarmee geen diplomatieke onschendbaarheid kreeg om ongestoord Groot-Brittannië te verlaten. De enige oplossing voor de Australische activist, stelden de Britten, is dat hij zich voor de rechter verantwoordt.

In 2016 stelde een werkgroep van de Verenigde Naties dat het verblijf van Assange in de Ecuadoriaanse ambassade in Londen kan worden gekenschetst als ‘omstreden detentie’. Ze riep Groot-Brittannië op om Assange vrij te laten en hem een schadevergoeding toe te kennen, maar het VK wees de claim van de VN-werkgroep af.

Lees ook:

Wat cypherpunk Julian Assange wil: chaos en ontwrichting

WikiLeaks-voorman Julian Assange gaf met onthullingen over de Democraten en de CIA de Amerikaanse president Trump een steun in de rug. ‘Mensen moeten uit hun hoofd zetten dat Assange een linkse held is’, zei de Britse onderzoeker Jamie Bartlett in een interview met Trouw. Hij deed onderzoek naar de Cypherpunks, een beweging waar Assange toe behoort.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden