VS verzamelt bewijzen voor Iraans optreden in Irak

(Novum/AP) - Het Amerikaanse leger ziet in Irak in toenemende mate een krachtiger soort bermbom tegen zich gebruikt, dat vermoedelijk in opdracht van de hoogste Iraanse overheidskringen vervaardigd en naar Irak gesmokkeld wordt. De bommen, die bij ontploffing een projectiel vormen dat zich door het pantser van tanks heen kan boren, worden Explosively Formed Projectiles (EFP's) genoemd en hebben sinds juni 2004 aan meer dan 170 Amerikanen het leven gekost.

Binnen het ministerie van defensie van de Verenigde Staten wordt hard gewerkt aan het verzamelen van bewijslast tegen de Iraanse overheid, die Iraakse opstandelingen zou steunen met wapens en trainingen. De VS beschuldigen Iran ervan een gevaarlijk spelletje te spelen in het gehele Midden-Oosten, door zich met conflicten te bemoeien en terrorisme buiten de landsgrenzen te steunen. Tegelijkertijd vrezen de VS voor Irans atoomprogramma waar op termijn wellicht een bom mee vervaardigd kan worden.

Onder de bewijslast bevinden zich uit Iran afkomstige wapens die in de afgelopen jaren in Irak aangetroffen werden bij overvallen op wapendepots. Dat zeggen anonieme bronnen binnen het Amerikaanse leger. Bij een Amerikaanse overval in januari op een Iraans kantoor in Irbil in het door Koerden gecontroleerde Noord-Irak werden tevens documenten buitgemaakt en vijf Iraniërs gearresteerd. Onder hen bevonden zich een hoge officier en leden van het Iraanse elitekorps de Quds-brigade, waarvan vermoed wordt dat het Iraakse strijders bewapent en opleidt.

Het dossier met de bewijslast tegen Iran, dat inmiddels tweehonderd pagina's telt en volgens ingewijden overtuigend bewijs levert over onder meer de levering van EFP's, zou volgens de planning vorige maand al naar buiten gebracht worden. De regering-Bush is echter huiverig om dezelfde blunder te begaan als in 2003, toen minister van buitenlandse zaken Colin Powell aan de Verenigde Naties het 'bewijs' presenteerde dat Saddam Hussein beschikte over massavernietigingswapens. Het van geheime diensten afkomstige bewijs bleek achteraf onjuist, maar was inmiddels als motief aangewend voor het militair ingrijpen in Irak.

Om dergelijke misstappen nu te voorkomen worden de bewijzen door de Amerikaanse geheime diensten herhaaldelijk getoetst, vooral waar het bronnen betreft die er een eigen agenda op zouden kunnen nahouden. Een van die bronnen is de Iraanse oppositiebeweging Mujahedeen-e-Khalq, die de Iraanse regering wil afzetten. Zij heeft in het verleden waardevolle informatie verstrekt, maar daar moet in deze situatie volgens Amerikaanse functionarissen voorzichtig mee worden omgesprongen.

Ondertussen werden in Irak de eerste tekenen zichtbaar van de gedeeld Amerikaans-Iraakse missie om Bagdad te beveiligen. In de afgelopen week zijn tijdens ruim zevenduizend patrouilles en tientallen militaire operaties veertien wapenopslagplaatsen ontmanteld en werden 140 opstandelingen gearresteerd. "En dit is pas het begin", zei John Campbell, de tweede man van de Amerikaanse troepen.

Volgens het plan om aan het sektarisch geweld in de Iraakse hoofdstad een einde te maken is de stad in negen zones verdeeld en worden de sjiitische en soennitische strijders in elk van de sectoren bestreden. De Amerikanen zijn er op gebrand om te laten zien dat Irak de leiding neemt in de beveiligingsmissie, zodat zij kunnen beginnen met de terugtrekking van hun troepen, waarvoor de politieke druk in eigen land toeneemt.

Zondag werd in de omgeving van de Iraakse stad Tikrit met een kleine vrachtwagen vol explosieven een zelfmoordaanslag gepleegd bij een politiebureau plaats waarbij minstens dertig mensen bij omkwamen, aldus de politie. Ongeveer vijftig mensen raakten gewond. De meeste slachtoffers waren politieagenten die zich tegen 08.00 uur bij het politiebureau van Adwar verzamelden om aan hun dienst te beginnen. Door de kracht van de explosie stortte het gebouw in. Ook drie nabijgelegen huizen, kantoren van de gemeente en een postkantoor raakten zwaar beschadigd.

Adwar ligt ongeveer twintig kilometer ten zuidoosten van Tikrit, waar wijlen Saddam Hussein eind 2003 gevangen werd genomen. Luttele minuten na de aanslag in Adwar ontplofte een bom die in de berm van een weg aan de westelijke rand van Tikrit was verborgen. Twee inzittenden van een auto kwamen om het leven en twee raakten gewond, zei de politie

Zaterdag kwam een Amerikaanse soldaat om het leven toen hij ten noordoosten van Bagdad onder vuur kwam te liggen. Deze maand zijn 37 Amerikaanse militairen in Irak om het leven gekomen. Tevens bevestigde het Amerikaanse leger zaterdag de dood van een medewerker van het particuliere beveiligingsbedrijf KBR. Hij werd op 5 februari bij Camp Anaconda, een grote luchtbasis ten noorden van Bagdad, doodgeschoten door Amerikaanse soldaten toen hij een stopteken negeerde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden