VS staan vierkant achter Japan

Obama deelt zorgen van Abe om gedrag van China. Japans leger krijgt meer bevoegdheden.

Het zal een hele geruststelling zijn voor de Japanse premier Shinzo Abe dat de Amerikaanse president Barack Obama zijn steun voor Japan in de strijd om de betwiste eilandjes Senkaku in de Chinese Zee duidelijk uitsprak. De Japanse premier was gisteren in Washington om de regels van het veiligheidspact tussen beide landen te herzien, en te praten over een handelsverdrag.

"Ik wil er nogmaals op wijzen dat onze toewijding aan het veiligheidspact dat we met Japan hebben, absoluut is", zei Obama gisteren. Ook deelt hij de zorgen van Japan om het 'assertieve' gedrag van China bij maritieme conflicten. Zo begon China deze maand met het bebouwen van een andere omstreden eilandengroep, de Spratly's. Obama verzekerde Japans territorium te verdedigen in geval van nood.

Het is voor het eerst in achttien jaar dat de regels van het veiligheidspact tussen de VS en Japan veranderen, waardoor Japan straks bijvoorbeeld schepen op zee mag inspecteren, mijnen mag vegen en meer bevoegdheden krijgt voor raketafweer. Een 'historische transformatie', noemde de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, John Kerry, het zelfs.

Het zijn grote veranderingen voor Japan, dat tot op heden grondwettelijk pacifistisch is. In de door de Amerikaanse bezetter geschreven Japanse Grondwet uit 1947 staat dat Japan 'voor eeuwig afstand doet van het recht van de soevereine staat op oorlog en van het gebruik van geweld als instrument om internationale geschillen te beslechten'. Abe vindt die uitleg van de Grondwet achterhaald en ziet een internationale rol voor het Japanse leger weggelegd, vooral nu China zijn spierballen steeds vaker laat zien.

De band tussen Japan en de VS is 'onverwoestbaar', zei Obama gisteren met Abe aan zijn zijde. Na een klein uitstapje naar het Lincoln Memorial spraken de twee ook over het Trans-Pacific Partnership (TPP), een handelsakkoord waar al jaren over wordt onderhandeld en wat met twaalf landen een derde van de wereldhandel zal omvatten. Obama en Abe, die steggelen over invoerrechten van Japanse vrachtwagens en Amerikaanse landbouwproducten, kwamen ook gisteren nog niet tot overeenstemming. Vandaag spreekt Abe als eerste Japanse premier het Congres toe, om Democraten die banenverlies vrezen, over te halen in te stemmen met het TPP.

Het is duidelijk dat zowel de VS als Japan de groeiende macht van China probeert te beteugelen en op zoek is naar een nieuwe veiligheidsbalans in Azië. Volgens Obama delen beide landen de zorgen om China's expansiedrift in de Zuid-Chinese Zee: "We zijn verenigd in onze toewijding voor vrijheid van navigatie, respect voor het internationale recht en het vreedzaam oplossen van conflicten zonder fysieke krachtmeting".

Ook andere landen spreken hun zorgen over de macht van China krachtiger uit. Gisteren kreeg China ervan langs op de Asean-top (Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties) waarbij de leden in een slotverklaring spraken van een 'uitgehold vertrouwen' nu China steeds meer gebied claimt en dat dit de "vrede, veiligheid en stabiliteit in de Zuid-Chinese Zee kan ondermijnen".

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden