VS slaan alarm over cocaïne-duikboten

Kwart van drugs vanuit Zuid-Amerika naar noorden vervoerd met hypermoderne onderzeeërs

'Het Museum' wordt de verzameling illegale onderzeeërs genoemd. Op marinebasis Bahia Málaga, aan de oostkust van Colombia liggen ze in een lange rij opgesteld, de grijs geschilderde duikboten die in beslag zijn genomen bij de strijd tegen de drugsmaffia.

Een kwart van alle drugs die uit Zuid-Amerika richting het noorden gaat, wordt getransporteerd met zelf gefabriceerde onderzeeërs. Slechts een op de vier exemplaren wordt onderschept. Dit staat in het rapport 'Narcoduikboten, speciaal gefabriceerde schepen gebruikt voor drugssmokkel' dat komende week wordt gepubliceerd door het Amerikaanse bureau voor internationale militaire zaken FMSO.

De maffia bouwt eigen duikboten in de dichtbegroeide oerwouden langs de kust, op provisorische scheepswerven waar soms tientallen mensen werken. In de wirwar van ontelbare kreken en estuaria zijn ze vrijwel onvindbaar. Volgestouwd met apparatuur en duizenden kilo's cocaïne varen zij net onder het wateroppervlak naar de Mexicaanse kust. Het laatste stukje naar de VS gaat over land.

Het leger onderschept regelmatig een boot. "De bouw van zo'n boot kost een tot twee miljoen", zegt luitenant Héctor González van de basis. "Dat lijkt veel maar het is een schijntje vergeleken bij de opbrengst." Als de operatie lukt, levert het tochtje tientallen tot honderden miljoenen euro's op. Een deel van dat geld wordt gebruikt voor het financieren van de guerrilla.

In 1993 was de verrassing nog groot, toen het eerste duikbootje werd gevonden. Maar in 2009 was het aantal alleen al aan de Colombiaanse oostkust opgelopen tot twintig. De Amerikaanse kustwacht telde in datzelfde jaar zestig exemplaren, goed voor 330 ton cocaïne. "Je ziet hier hoe ze zijn geëvolueerd", zegt González, lopend langs de trofeeën van de Colombiaanse drugsbestrijding, zonder uitzondering gemaakt van hout en glasvezel. Vooraan op de kade staan de simpele exemplaren die eruit zien als een dichtgeplakt motorjacht, daarna volgen kolderiek ogende, worstvormige maaksels, getooid met een wirwar van buizen. Aan het einde staan de meest recente exemplaren - die niet meer te onderscheiden zijn van een klassieke onderzeeër. "Zij proberen ons steeds een stap voor te zijn, en wij moeten daarop steeds weer een antwoord vinden."

Dat laatste wordt steeds moeilijker. "De eerste exemplaren moesten aan het wateroppervlak blijven, die spoorden we op met vliegtuigen. Infraroodcamera's zagen het warmtespoor van hun koelwater. Maar de nieuwste vaartuigen kunnen volledig duiken en zijn daardoor lastig te detecteren. Dit jaar werd er nog maar één gevonden. "Die cijfers tonen aan hoe efficiënt we zijn", pocht commandant Pablo Emilio Romero, verantwoordelijk voor de drugsbestrijding langs de Colombiaanse oostkust.

Trots vertelt de viceadmiraal over zijn allereerste heterdaadje, vorige maand. De 2400 kilo cocaïne aan boord vertegenwoordigde een straatwaarde van 71 miljoen dollar. Volgens Romero heeft dit soort successen geleid tot een stop op de bouw van duikboten, of zijn de bouwers uitgeweken naar Ecuador, waar in een jaar zeven exemplaren zouden zijn gevonden.

Maar volgens Amerikaanse diensten hangt het geringe aantal opgespoorde exemplaren eerder samen met gebrek aan opsporingscapaciteit en de geavanceerde technieken van de drugsmaffia. De duikboten zijn inmiddels zo hightech dat ze, eenmaal uitgevaren, vrijwel niet meer zijn op te sporen. Volgens cijfers van het Amerikaanse Drugsagentschap DEA wordt driekwart van de onderzeeërs niet onderschept.

Luitenant González geeft toe dat er een probleem is. Hij wijst op het achterste exemplaar in het 'Museum'. De 32 meter lange sigaar is in 2010 in de jungle gevonden, net voordat hij zou uitvaren. Het vaartuig bleek te beschikken over gps gestuurde navigatieapparatuur, gesloten camerasystemen, luchtcompressors, stroomgeneratoren en airconditioning. Op de periscoop zat een infrarood-camera en afsluitbare kleppen voor als het schip moest duiken. Binnen vond de kustwacht ruimte voor een acht tot tien ton cocaïne, goed voor een straatwaarde van 350 miljoen. González: "Dit kaliber is, eenmaal op volle zee, alleen nog op te sporen met oorlogsschepen die zijn uitgerust met speciale duikbootdetectors."

undefined

Drugsroute Colombia-VS: 80 miljard dollar per jaar

Jaarlijks bereikt voor een waarde van ruim 80 miljard dollar cocaïne de Verenigde Staten. Hoewel Colombia niet langer de grootste cocaïneproducent ter wereld is - die rol is overgenomen door Peru - gaat het gros van de drugs nog altijd via Colombia richting het noorden. Deze smokkel ging aanvankelijk met kleine vliegtuigjes, later kwamen de speedboten in zwang, maar de meest moderne vorm is de narco-onderzeeër, gebouwd op illegale rederijen in de Colombiaanse jungle. Sinds 1993 documenteerden Amerikaanse drugsbestrijders 214 exemplaren. Slechts 45 daarvan werden op tijd gedetecteerd en in beslag genomen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden