VS hopen op terugkeer van Apple’s miljarden

Een klant van Apple rekende gisteren op Fifth Avenue in New York af voor de nieuw iPhone X. foto APBeeld AFP

De Amerikaanse regering probeert bedrijven te verlokken hun buitenlandse winsten naar de VS te halen. In het verleden pakte een vergelijkbare actie verkeerd uit.

De nieuwe Amerikaanse belastingwet is volgens president Donald Trump ‘raketbrandstof voor de economie’. Een belangrijk mikpunt van de donderdagnacht gepresenteerde Tax Cuts and Jobs Act is de enorme geldvoorraad van Amerikaanse bedrijven in het buitenland. Zou het niet mooi zijn als die biljoenen dollars zouden terugstromen naar de VS?

Neem Apple, dat gisteren bekend maakte in het derde kwartaal 10,7 miljard dollar winst te hebben bijgeschreven en tegelijkertijd met de verkoop begon van de dure iPhone X. Het Amerikaanse techbedrijf heeft volgens persbureau Bloomberg 246 miljard dollar in het buitenland gestald. Opgeteld parkeren Amerikaanse ondernemingen zoals ook Microsoft, Cisco Systems en Alphabet 3100 miljard dollar buiten de VS, berekende Goldman Sachs laatst.

Onder de huidige wetgeving betalen ze 35 procent belasting als ze het geld ‘repatriëren’: als de buitenlandse dochteronderneming het overboekt naar het moederbedrijf in de VS. Ze zijn dat niet verplicht en kunnen het geld laten staan zolang de aandeelhouders niet morren.

Terughaaltarief

De nieuwe belastingwet moet het ‘makkelijker en veel minder kostbaar maken voor Amerikaanse bedrijven om buitenlandse inkomsten naar huis te halen, om er in nieuwe banen te investeren en de lonen in onze gemeenschappen te verhogen’, schrijft de belastingcommissie van het Huis van Afgevaardigden in een toelichting. Voor het gestrande kapitaal geldt een ‘bescheiden’ terughaaltarief van 12 procent. Toekomstige buitenlandse verdiensten van Amerikaanse bedrijven worden vrijgesteld van Amerikaanse belastingen.

Dertien jaar terug kwam de Amerikaanse overheid met een vergelijkbare maatregel om de economie te stimuleren, de American Jobs Creation Act. Bedrijven met een schatkistje in het buitenland kregen een ‘belastingvakantie’ van een jaar. Ze konden hun geld terughalen tegen een belastingtarief van 5,25 procent in plaats van 35.

Zo’n 9700 bedrijven kwamen voor de regeling in aanmerking, 843 maakten ervan gebruik. Volgens onderzoek van het Congres haalden ze in een jaar 312 miljard dollar terug, acht keer zoveel als gewoonlijk in die tijd. Ze hielden 265 miljard dollar in kas die ze anders aan belasting hadden betaald. De farmaceutische industrie en computer-elektronica-bedrijven waren samen goed voor de helft.

Niet meer werkgelegenheid

Maar wat was het effect? ‘De repatriëring leidden niet tot hogere binnenlandse investeringen of werkgelegenheid’, schreven de onderzoekers in 2011. De bedrijven hadden een investeringsplan gemaakt om in aanmerking te komen voor het belastingvoordeel. Maar in de praktijk belandde veel geld bij aandeelhouders.

Extra werkgelegenheid? Tien van de vijftien grootste bedrijven die geld terughaalden, ontsloegen juist personeel. Zo schrapte Pfizer 10.000 banen in de jaren 2005-2006, Hewlett-Packard 14.500 en Ford 30.000 tot 40.000. Dat wijst niet bepaald op hogere binnenlandse activiteiten, stellen de onderzoekers.

Wees erop bedacht, waarschuwen ze, dat het terughalen van gestrand geld een remmend effect op de economie kan hebben. Een groot deel van het kapitaal staat in buitenlandse valuta geparkeerd. Als zulke enorme bedragen naar dollars worden omgezet, leidt dat tot een hogere dollarkoers, wat slecht is voor de handelspositie van de VS. Export vanuit Amerika wordt duurder, import vanuit het buitenland goedkoper. Het is een reëel risico dat de economie zo zelfs krimpt.

Gevoelige zaken

De Republikeinen willen de belastingwet dit jaar afronden. Maar gevoelige zaken leiden al tot discussie. Zoals beperking van de belastingaftrek voor families met hoge medicijnrekeningen of van de hypotheekrente. In het belastingplan wordt de vennootschapsbelasting teruggebracht van 35 naar 20 procent. Er blijven vier schijven over voor de inkomstenbelasting. Het hoogste, voor stellen met een inkomen van een miljoen, bedraagt bijna 40 procent.

De Tax Cuts and Jobs Act moet verlichting bieden aan mensen die van loonstrookje naar loonstrookje leven, zei de Republikeinse leider Paul Ryan donderdag in een toespraak. Het typische gezin van vier bespaart 1182 dollar per jaar op de belastingen bij een inkomen van 59.000 dollar. Ryan somde op wat ze daarmee kunnen doen: een jaar benzine kopen, schulden aflossen, het huis opknappen of voor de universiteit sparen.

Maar volgens Democratische leider Nancy Pelosi verwennen de Republikeinen de rijken over de rug van de middenklasse.

Een ding is zeker aan dit belastingplan, zei belastingeconoom Martin Sullivan tegen persbureau AP: “Elke belastingjurist kan straks een nieuwe auto kopen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden