VS en Rusland onderhandelen, enigszins

De Amerikaanse en Russische presidenten beëindigen vandaag hun topontmoeting. Bush en Poetin mogen elkaar graag. Maar dat heeft ook een gevaarlijke kant. Wat gebeurt er als dat bij de volgende presidenten niet meer zo is?

Gert Jan Rohmensen

AMSTERDAM - George W. Bush en Vladimir Poetin zijn de beste maatjes. Sinds hun eerste ontmoeting in juni 2001 noemen ze elkaar bij de voornaam en staat het duo nog uitsluitend schouderkloppend voor de camera's.

Hun goede persoonlijke verhouding kan echter niet verhullen dat beiden op veel gebieden diepgaand van inzicht verschillen. Dat bleek bij de kwestie-Irak, hoewel Rusland zich nu flexibeler opstelt. Ook over de nucleaire ambities van Iran en Noord-Korea en de bestrijding van terrorisme lopen de meningen uiteen.

Het zijn dit soort lopende kwesties die de relaties voortdurend hebben gedomineerd, al sinds de val van het communisme eind jaren tachtig, zegt dr. Nikolai Zlobin, voormalig hoogleraar aan de Moskouse Staatsuniversiteit en analist van het Center for Defense Information, een denktank in Washington. ,,Het gaat eigenlijk steeds maar over drie onderwerpen: veiligheid en terrorisme, massavernietigingswapens en energie'', zegt Zlobin.

,,Fundamentele zaken komen niet aan de orde. Het ontbreekt aan een visie op hoe de relatie zich op de lange termijn moet ontwikkelen. Eerdere leiders zijn niet in staat geweest om een nieuwe agenda te creëren. Daarmee zijn dus al ruim tien jaar verloren gegaan. De kwaliteit van de betrekkingen wordt uitsluitend afgemeten aan de vraag of ze het eens zijn over lopende kwesties.''

Zlobin constateert dat er sprake is van ,,een strategisch en intellectueel bankroet'' in de betrekkingen. Er is volgens hem maar een positieve factor, waar tegelijkertijd een groot gevaar aan kleeft. ,,Bush en Poetin mogen elkaar werkelijk, daar ben ik van overtuigd. Maar dat heeft ook een gevaarlijke kant, want wat gebeurt er als dat bij de volgende presidenten niet meer zo is?''

De kwestie-Iran zal ditmaal het grootste struikelblok zijn, denkt de analist. De VS beschuldigen Teheran ervan in het geheim te werken aan een kernwapenprogramma. En Rusland helpt Iran bij de bouw van een kerncentrale, volgens Moskou met een zuiver civiel doel. Washington wil nu dat de Iraanse kerninstallaties onder internationaal toezicht komen, en zou het liefst zien dat Moskou de bouw staakt.

Van dat laatste zal geen sprake zijn, meent Zlobin. ,,De financiële belangen zijn enorm. De centrale levert Rusland al zo'n 700 miljoen euro op, maar met de onderhoudscontracten erbij kom je al snel op het tienvoudige. Voor Poetin is dit gewoon een zakelijke aangelegenheid.''

De Russische president heeft volgens de analist ook nog een troefkaart in de mouw. ,,Poetin beweert dat ook Amerikaanse bedrijven Iran aan nucleaire technologie helpen. Hij zou een lijst met namen hebben die hij in 2001 ook al eens aan Bush heeft voorgelegd. Hij zal nu ongetwijfeld willen weten waarom Bush die bedrijven niet heeft aangepakt.''

Toch zullen Poetin en Bush hun meningsverschillen niet op de spits drijven, verwacht Zlobin. ,,Poetin heeft Amerikaanse investeringen nodig en hij wil de VS aardgas verkopen. Bush zal misschien Tsjetsjenië ter sprake brengen, maar hij weet dat dit voor Poetin heel persoonlijk ligt. Ze zullen zich niet teveel met elkaars zaken bemoeien en gewoon zeggen: 'Jij hebt jouw picknick en ik heb de mijne'.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden