VS en China snappen elkaars taal niet

Beeld anp

China en de Verenigde Staten bespreken vandaag hun problemen met cybercriminaliteit. Beide landen zetten opvallend hoge regeringsfunctionarissen in. Daar is na de affaire-Snowden alle reden voor.

Door toedoen van de klokkeluider, die in mei bekendmaakte hoe de VS grootschalig inbrak in computersystemen, ligt de Amerikaanse strategie om Peking hard onder druk te zetten over cyberspionage nu in duigen.

De informatie die Snowden vanuit Hongkong lekte, is voor Peking een pasklaar argument om zich minder van 'hypocriet' Amerika aan te trekken. De VS kunnen niet pretenderen moreel superieur te zijn aan Peking als het gaat om digitale huisvredebreuk. China zegt alleen "algemene regels voor cyberspace onder toezicht van de Verenigde Naties" te accepteren, aldus de Chinese ambassadeur in Washington, Cui Tiankai, via persbureau Xinhua.

Tegenaanvallen
De afgelopen maanden zetten de VS met steeds venijniger wordende beschuldigingen Peking onder druk om hackers in toom te houden. Die stelen schaamteloos Amerikaanse bedrijfgeheimen, aldus de VS. Die kritiek was slechts een onderdeeltje van een groter Amerikaans plan, waaraan jaren is gewerkt. Dat zou de komende maanden worden uitgespeeld met tegenaanvallen op Chinese cyberspionnen en zelfs rechtszaken tegen Chinese hackers om de wereld te tonen hoe gevaarlijk Chinese cyberinbraken zijn.

Precies op het moment dat de Chinese en Amerikaanse presidenten elkaar hierover spraken, kwam Snowden uit de kast, uitgerekend op Chinees grondgebied: in Hongkong.

"Als ik in dienst van Peking was, zat ik nu in een paleis een feniks te knuffelen", zei Snowden. Veel Chinezen gunden hem die wondervogel, maar het principe van de Chinese diplomatie is al dertig jaar: bemoei je niet met andermans zaken. Vandaar dat China de affaire als Amerikaanse 'interne aangelegenheid' behandelde. Ook nu, daags voor de top, wordt de affaire aangehaald om beschuldigingen over Chinese cyberdiefstallen te weerleggen, niet om de VS verbaal af te maken.

Snowden laten vertrekken uit Hongkong was voor Peking - hoe gek het ook klinkt - een grootmoedige daad. China stond onder druk van de binnenlandse publieke opinie. Een uitleveringsverzoek klakkeloos honoreren was onmogelijk, zeker omdat de Verenigde Staten Peking vaak hebben vernederd door Chinese dissidenten te omhelzen.

Stabiliteit
Door Washington een soortgelijke afgang te besparen, loste China een oude schuld in. Die dateert uit februari vorig jaar, toen de rollen waren omgedraaid: toen bevond zich een Chinees met gevoelige informatie op Amerikaans grondgebied. Oud-politiechef Wang Lijun vluchtte naar het Amerikaanse consulaat in Chengdu nadat een corrupte toppoliticus, hem met de dood bedreigde. De Amerikanen lieten hem gaan en Wang zit een voor Chinese begrippen lage celstraf van vijftien jaar voor hoogverraad uit.

De Chinees-Amerikaanse bilaterale verhouding is van groot belang voor de stabiliteit in de wereld. Daarom proberen zowel de Chinezen als de Amerikanen hun geschillen zoveel mogelijk te compartimenteren. Als de VS Wang asiel hadden gegeven, had dit de Chinees-Amerikaanse betrekkingen evenzo geschaad als wanneer Peking de klokkeluider een warm onthaal had gegeven. Vandaar dat Peking dacht Washington een wederdienst te bewijzen door Snowden een schuilplaats in Hongkong te ontzeggen. De Chinese staatsmedia: "Zijn vertrek voorkomt dat de Chinees-Amerikaanse relatie aangetast wordt; zekerheid in de bilaterale verhoudingen vereist goede wil van beide kanten."

Dat begrepen de Amerikanen niet - net zomin als de Chinezen begrepen dat Washington dit niet zou begrijpen. Washington haalde uit - hoe kon China Snowden laten gaan terwijl net was afgesproken aan wederzijds vertrouwen te werken? Peking vatte dit op als 'stank voor dank'.

Net op tijd voor de strategische dialoog zijn de gemoederen bekoeld, maar als beide landen iets hebben geleerd van de Snowden-sage is dat ze elkaar op cruciale momenten totaal niet begrijpen.

 
Snowden laten vertrekken uit Hongkong was voor Peking een grootmoedige daad.
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden