VS: Crematorium wijst op moordfabriek van Assad

Een Amerikaanse satellietfoto laat zien dat één (sneeuwvrij) dak van de gevangenis warmer is. Beeld EPA

Helemaal nieuw zijn de gruwelijke vermoedens niet. De Amerikanen proberen met hun nieuwste aanwijzingen een wig te drijven tussen Rusland en Assad.

Het Syrisch regime van president Assad moordt op grote schaal politieke tegenstanders uit in de Saydnaya-gevangenis bij Damascus. Duizenden lichamen zijn na de executie 'verdoezeld' door ze te cremeren.

Met die schokkende boodschap kwam het Amerikaans ministerie van buitenlandse zaken gisteren. Hoe nieuw is deze onthulling eigenlijk? En waarom komen de Amerikanen hier nu mee? Vijf vragen en antwoorden.

Wat weten we?

De Amerikaanse regering zegt dat geëxecuteerde gevangenen waarschijnlijk op grote schaal gecremeerd worden in een speciaal daarvoor omgebouwd deel van het complex.

Met het verdoezelen van de lichamen is in de Saydnaya-gevangenis een moordfabriek ontstaan, die de Amerikaanse VN-ambassadrice Nikki Haley doet denken aan 'de ergste misdaden tegen de menselijkheid in de twintigste eeuw'; een verwijzing naar de Holocaust.

Het regime in Damascus ontkent de beschuldigingen en noemt ze een 'Hollywood-scenario'.

Ook voor de onthulling gisteren was de Saydnaya-gevangenis een beruchte plek die in het vizier lag van mensenrechtenorganisaties.

Amnesty International schreef begin dit jaar in een rapport over deze gevangenis van het Assad-regime dat er iedere week op maandag en woensdag groepen van maximaal 50 gedetineerden werden opgehangen.

Volgens Amnesty werden de duizenden lijken per vrachtwagen naar een massagraf vervoerd.

Amnesty sprak tientallen getuigen en cipiers over de gevangenis. Volgens de organisatie is sprake van een 'uitroeibeleid' en 'marteling'.

Wat zijn de bewijzen?

Washington gaf gisteren een serie satellietbeelden vrij van de gevangenis die moet aantonen dat er een crematorium is aangelegd.

De Amerikanen kwamen wellicht met dit bewijs, omdat hun inlichtingendiensten sinds de Irak-invasie van 2003 aan geloofwaardigheid verloren.

Op de foto's is te zien hoe een deel van het gevangeniscomplex tussen 2013 en 2016 is verbouwd, waarbij onder andere wordt gewezen op een nieuwe mogelijke luchtinlaat, die nodig is bij verbranding.

Ook wijzen de Amerikanen op een foto waarbij sneeuw op omliggende daken ligt, behalve op een ruimte waar de verbrandingen zouden plaatsvinden.

Hoe nieuw is dit?

Zoals bleek uit de hiervoor genoemde rapporten van Amnesty was al veel bekend over gruwelijkheden in de Saydnaya-gevangenis. En in 2014 kwamen al vele duizenden foto's naar buiten van slachtoffers van de terreur van het Assad-regime via een bron die alleen bekend werd als 'Caesar'.

Deze Caesar documenteerde als fotograaf in dienst van het regeringsleger duizenden verdwenen en vermoorde gevangenen. De Amerikaanse claims over een nieuw aangelegd crematorium zijn belangrijk, omdat door lichamen te verbranden bewijs van het grootschalig doden letterlijk wordt vernietigd.

Waarom komt dit nieuws nu naar buiten?

De berichten verleggen de aandacht van de gruwelijkheden gepleegd door Islamitische Staat naar mensenrechtenschendingen door het Assad-regime.

Zo kan Amerika druk zetten op vredesbesprekingen die gisteren in Genève begonnen. Door Assad in een uiterst kwaad daglicht te stellen, lijken de Amerikanen een wig te willen drijven tussen het Syrische regime en het Kremlin dat Assad onvoorwaardelijk steunt.

"De rest van de wereld ziet de gruwelijkheden van het Syrische regime, het is tijd dat Rusland zich bij ons voegt", zei de Amerikaanse VN-vertegenwoordiger Haley.

Waarom worden crematoria gebruikt?

De belangrijkste reden voor het mogelijk bestaan van dit crematorium lijkt het verdoezelen van bewijs te zijn van grootschalige mensenrechtenschendingen door het Assad-regime. Het is onbekend van hoeveel mensen de resten op deze manier zijn vernietigd. Volgens Amnesty International zijn tussen 2011 en 2015 in de Saydnaya-gevangenis 13.000 gevangenen in het geheim opgehangen.

In totaal zijn er gedurende de ruim zes jaar durende Syrische burgeroorlog 321.000 mensen gedood, volgens het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten. Daarnaast zijn 145.000 Syriërs vermist, over hun lot is niets duidelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden