Vrouwenbesnijdenis steeds meer taboe in Afrika

null Beeld AFP
Beeld AFP

Gambia verbiedt, sinds gisteren, vrouwenbesnijdenis. Daarbij sluit het land zich aan bij zeventien andere Afrikaanse landen die besnijdenis bij vrouwen niet langer toestaan. Vrouwenbesnijdenis wordt in steeds meer landen verboden, al is het effect van die verboden soms beperkt: het besnijden van de genitaliën van vrouwen blijft vooralsnog onderdeel van een traditie.

In Gambia wordt 56% van de meisjes besneden voor hun vijftiende verjaardag. President Jammeh besloot dinsdag vrouwenbesnijdenis te verbieden in het land. Vrouwenrechtenactivisten hadden niet verwacht dat de president zo'n uitspraak zou doen, hoewel er al lang over het onderwerp gepraat werd. Gambia zit midden in presidentsverkiezingen, en het is nog maar de vraag of Jammeh zich populair maakt met het verbod, want in Gambia is vrouwenbesnijdenis heel gangbaar.

Niet alleen in Gambia: in een gordel van Afrikaanse landen, van Mauretanië aan de westkust tot Tanzania aan de oostkust, worden meisjes nog altijd besneden. Toch verandert er langzaam iets. In achttien landen in die gordel hebben regeringen vrouwenbesnijdeniss inmiddels verboden. Landen als Kenia, Nigera en Egypte namen er een wet over aan.

Dat betekent niet dat het in één keer afgelopen is met het gebruik. In Egypte wordt de wet in de praktijk niet nageleefd. Maar in Kenia is wel een sterke vermindering te zien, blijkt uit onderzoek van Unicef. De verwachting is dat besnijdenissen zo sterk verminderen, dat aan het eind van het decennium nog maar 10% van de meisjes wordt besneden.

In Gambia hopen vrouwenactivisten dat het nu de kant van Kenia opgaat. "Ik ben ongelooflijk blij en trots op mijn land. President Jammeh vindt vrouwen belangrijker dan het verliezen van stemmen", zegt vrouwenactiviste Jaha Dukureh uit Gambia tegen The Guardian.

De landen waar en hoe vaak vrouwenbesnijdenis voorkomt. (2014) Beeld Unicef/Wikipedia
De landen waar en hoe vaak vrouwenbesnijdenis voorkomt. (2014)Beeld Unicef/Wikipedia

Wat is vrouwenbesnijdenis?

In sommige gevallen betekent vrouwenbesnijdenis het weghalen van de clitoris, in extreme gevallen blijft er nog maar een klein gat in de vagina over en worden externe delen weggehaald.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zitten er alleen maar nadelen aan het besnijden van vrouwen. Het kan zorgen voor bloedingen, infecties, onvruchtbaarheid en ze kunnen er zelfs dood aan gaan.

Toch geldt het gebruik in veel gemeenschappen als een voorbereiding op het huwelijk en de volwassenheid. Ook meisjes zelf kiezen er, volgens een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie, vaak voor om de procedure te ondergaan, "als een gevolg van sociale druk van de gemeenschap en uit angst om gestigmatiseerd en afgewezen te worden als ze de traditie niet volgen."

Of het gebruik ook te maken heeft met de islam, is onderwerp van discussie. Vrouwenbesnijdenis komt vooral voor in islamitische gemeenschappen. Aan de andere kant wordt er in de Koran geen melding van gemaakt, en vindt het ook plaats in christelijke gemeenschappen in de regio.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden