Opinie

Vrouwen zijn onzeker: een lucratief stereotype

Coaches en bureaus die zich op vrouwen richten zouden er beter aan doen om de gevoelens van onzekerheid die vrouwen soms hebben in perspectief te plaatsen. Beeld Colourbox

PIA DHONT   Bureaus die vrouwen coachen leggen sterk de nadruk op typisch vrouwelijke eigenschappen. Daar bewijzen ze vrouwen geen dienst mee, vindt Pia Dhont.

Er is iets merkwaardigs aan de hand met coaches en bureaus die zich specifiek richten op de ontwikkeling van vrouwen door middel van coaching of loopbaanbegeleiding. Deze bureaus vinden dat de (in hun ogen evidente) verschillen tussen mannen en vrouwen het uitgangspunt rechtvaardigen dat begeleiding van vrouwen in hun carrière een andere aanpak vergt dan de begeleiding van mannen. Zij baseren hier zelfs hun hele bedrijfsmodel op.

Vrouwen worden steevast beschreven als empathischer en communicatief vaardiger dan mannen. Ook zouden zij bescheidener zijn, minder gericht op status en juist meer op kwaliteit, enzovoorts. Het leerproces zou bij vrouwen eveneens anders verlopen dan bij mannen. Kortom, er wordt een algemeen beeld geschetst dat vrouwen 'zachter' zijn dan mannen, maar vooral toch ook 'speciaal' en 'anders'.

Door vrouwen en mannen op deze manier als ultieme tegenpolen te portretteren maken zij de groep vrouwen tot een karikatuur waar lang niet alle vrouwen zich in zullen herkennen (en natuurlijk geldt dat omgekeerd ook voor de mannen).

Twijfelaars en tobbers
Maar het meest stoor ik mij nog aan het problematiseren van vrouwen. Mannen worden consequent afgeschilderd als assertief en vol zelfvertrouwen terwijl vrouwen worden geduid als twijfelaars en tobbers. Gebrek aan zelfvertrouwen wordt onlosmakelijk verbonden aan het vrouw-zijn. Geen goede zaak, want als je maar vaak genoeg hoort dat je onzeker bent ga je uiteindelijk zelf nog geloven dat je hulp nodig hebt om je zelfvertrouwen op te vijzelen. Deze coaches en bureaus parasiteren zo als het ware op de onzekerheid van vrouwen. En erger nog: zij hebben er baat bij om dit beeld van vrouwen te cultiveren. Van zelfstandige en zelfverzekerde vrouwen kunnen zij niet leven!

Recent ontving ik een e-mail van een bureau dat zich heeft gespecialiseerd in de coaching en begeleiding van carrièrevrouwen. Daarin wordt verteld over 'weer' een vrouw met een fantastische baan als CEO van een bedrijf en een leuk gezin. Zij voelt zich wat ongemakkelijk onder alle aandacht en bij al die mensen die trots op haar zijn en zegt: "Ach, het stelt allemaal niet zoveel voor. Mensen zouden eens moeten weten hoe ik twijfel, en hoe ik zelf niet zeker weet of het wel helemaal goed is wat ik doe." Het bureau noemt haar een topper en een tobber. Vervolgens volgt een oproep aan mij (en de andere vrouwen die de e-mail hebben ontvangen) om te laten weten of wij ons hier in herkennen en of ook wij ons verhaal willen doen. Wij worden dus aangesproken als mede-tobbers.

Coaches en bureaus die zich op vrouwen richten zouden er beter aan doen om de gevoelens van onzekerheid die vrouwen soms hebben in perspectief te plaatsen. Iedereen heeft immers in meer of mindere mate last van onzekerheden; dat geldt net zo goed voor mannen. Mannen zullen hun onzekerheden wellicht minder etaleren, maar dat betekent niet dat zij die onzekerheden niet hebben. Ik ben ervan overtuigd dat mannen en vrouwen op dit punt minder van elkaar verschillen dan sommigen ons willen laten geloven.

Generaliseren is gevaarlijk
Bepaalde eigenschappen zullen allicht meer voorkomen bij mannen dan bij vrouwen en vice versa (cultureel of biologisch bepaald). Maar generaliseren is gevaarlijk en doet geen recht aan mannen en vrouwen als individu.

Feministen hebben gestreden tegen dominante ideologieën betreffende rolpatronen en sekse. Dankzij hen hebben we het 'hokjesdenken' grotendeels achter ons kunnen laten en zijn mannen en vrouwen meer gelijkwaardig geworden. De verschillen tussen mannen en vrouwen werden door hen kleiner gemaakt.

Pedagoog en socioloog Mieke van Stigt constateert ook dat het helaas in de mode is om verschillen tussen jongens en meisjes juist weer uit te vergroten (Trouw, 26 februari). Dat is precies wat ook deze coaches en bureaus doen. Het 'hokjesdenken' is terug. Een gevaarlijke ontwikkeling want uit onderzoek blijkt dat genderstereotypering vrouwen belemmert in hun ontwikkeling. Daarom mijn oproep: stop met parasiteren op de onzekerheden van vrouwen!

Phia Dhont: directeur van Gemengd Dubbel.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden