Vrouwen snellen Heiden nu voorbij

Vorig jaar duikelde Eric Heiden uit de top honderd van de wereldranglijst aller tijden. Momenteel bivakkeert hij rond de 125ste plaats. Boven hem staan er, uit een iets latere generatie, nog een stuk of vijf schaatsers die ook nooit in hallen hebben gereden; laat staan op klapschaatsen.

Johan Woldendorp

De persoonlijke records van de Amerikaan werken inmiddels op de lachspieren: 37,63 (goed, daarmee zou Gianni Romme heel blij zijn), 1.54,79, 6.59,15 en 14.28,13. De laatste drie toptijden leverden hem op de Olympische Winterspelen van Lake Placid in 1980 evenzovele gouden medailles op. Ook de 500 en 1000 meter won hij destijds. Een grotere schaatser dan hij is er niet geweest. Zijn records zouden een eeuwigheidswaarde hebben, voorspelde menigeen. ,,Nu zijn er al vrouwen die harder rijden'', constateert Heiden. En inderdaad, twee van die scores van een andere planeet zijn inmiddels door Gunda Niemann verbeterd. De Duitse is hem op de vijf en tien kilometer voorbij gestreefd.

Eric Heiden is terug in het schaatsen: aan de zijlijn als arts van Spaarselect en dan alleen wanneer de ploeg van Peter Müller in de Verenigde Staten en Canada verblijft. In Milwaukee kennen ze hem. De inmiddels overdekte baan in het voorstadje West-Allis was zijn thuishaven. Daarbuiten en buiten Nederland is hij altijd een anonymus geweest.

,,Eigenlijk was ik bij jullie veel populairder dan hier in Milwaukee. Ik heb me altijd verbaasd over de mensenmenigtes op de tribunes van Thialf. Dat die allemaal voor het schaatsen kwamen, dat was crazy.'' Het WK van 1980 in Heerenveen was zijn laatste grote wedstrijd. Deze dagen deed oud-ijsmeester Jan de Jong een boekje open over de wijze waarop hij de kwaliteit van de ijsvloer in het voordeel van Hilbert van der Duim (die ook kampioen zou worden) trachtte te beïnvloeden. Twintig jaar na dato moet Heiden er - uiteraard - hartelijk om lachen. ,,Ik herinner me de tien kilometer nog. Toen ik uit de kleedkamer kwam, regende het. Het ijs was niet zo als ik gedacht had, maar ik zocht daar niets achter.''

Na zijn schaatscarrière werd Heiden profwielrenner. In dienst van 7-Eleven nam hij zelfs deel aan de Tour de France en de Giro d'Italia. Ongestoord kon hij altijd zijn gang gaan. Niemand vroeg om een handtekening. ,,Alleen in het peloton waren er een paar die mij kenden. Als ik in de koers moeite had om bij te blijven, zeiden ze smalend tegen mij dat het schaatsen weinig voorstelde.''

Vijfmaal goud op één Olympische Spelen maakten hem ook in zijn vaderland niet bekend. ,,Amerikanen kicken wel op de Spelen, maar als je in een kleine sport kampioen wordt, zegt het hen niet veel. Bij de verkiezing van de beste honderd sporters van de eeuw werd ik 46e. Dat viel me nog heel erg mee.''

,,Zelfs dieren zijn grotere sporthelden'', vult Peter Müller aan. ,,Een aantal jaren geleden was het renpaard Secretariat atleet van het jaar in Sports Illustrated. Dat was voor Eric nooit weggelegd.''

Na nog een tijdje ploegarts van 7-Eleven te zijn geweest, trok Heiden zich terug in Californië. Hij werkt als arts op een universiteit en is in die kwaliteit ook verbonden aan een paar basketballclubs. ,,Dat is leuk om te doen. Een bijkomend voordeel is dat ik naar wedstrijden kan kijken.''

Müller, generatiegenoot van Heiden, vroeg hem vorig jaar tijdens het IJsgala in Heerenveen om toe te treden tot zijn medische staf. Tot zijn verbazing zei hij ja. ,,Schaatsen is altijd mijn sport en mijn passie geweest.''

,,Eric is meer dan een arts voor de ploeg'', zegt Müller. ,,Hij motiveert de rijders door verhalen uit zijn carrière te vertellen. Ze hangen aan zijn lippen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden