‘Vrouwen pionieren in de rock’

Karen Orzolek werd bijna opgevreten door het succes van de Yeah Yeah Yeahs. Dat is over. ‘Ik ben nu 27....

‘Ze zijn ze op de vingers van één hand te tellen. Je hebt Björk, PJ Harvey, Missy Elliot, Debbie Harry van Blondie en Tina Turner.’ En Madonna? ‘Mwah, Madonna heeft de laatste tien, vijftien jaar alleen maar een hip muziekaanbod afgeroomd. Ze verzamelt andermans ideeën. Ik heb geen voeling met de manier waarop ze nu muziek maakt.’ En voor Karin Orzolek (27) – je mag ook gewoon Karin O zeggen – zangeres van de band Yeah Yeah Yeahs uit Brooklyn, New York is het belangrijk, ja haast onvermijdelijk dat vrouwen in de rock pionieren. ‘Mannen laten zich veel meer door traditie leiden. Women kick ass.’

Moet ook wel, anders val je gewoon niet op in een wereld die van het conformeren aan succesformules elkaar hangt. En ja, Karen O valt op. Het frêle hoofd van de half Pools-half Koreaanse, die in de Melkwegkleedkamer om de drie woorden stoplappen gebruikt als like en you know, verbergt zich nu nog schuchter onder een zwart pagekopje dat weer wordt afgeschermd door een capuchon. Dezelfde avond nog, tijdens een optreden in de Melkweg, zal ze volledig opgaan in een bizar repertoire aan beweeglijkheid: extatisch gestuiter, theatraal slaapwandelen en gracieuze gevechtsposes. Dat alles uitgevoerd in wat lijkt op een buitenissig jurkje van oranje en geel crêpepapier. Ondertussen zingt ze, kreunt ze krols en overkrijst ze haar collega’s Brian Chase (drums) en Nick Zinner (gitaar) die een bodem strakke garagerock neerleggen.

Precies de juiste dosis onaangepastheid uitgedragen met die natuurlijke nonchalance die in kapitalen ‘cool’ spelt. Yeah Yeah Yeahs zijn cool en net zo bekend om hun image als hun muziek. Van hun debuutalbum Fever To Tell (2003) gingen zo’n half miljoen exemplaren over de toonbank. Mede omdat ze in de slipstream terechtkwamen van bands als The Strokes en White Stripes die een soortgelijk gevoel voor rudimentaire rock delen.

Maar een deel van het undergroundsucces is te danken aan de uitgesproken stijl van Karen O die haar podiumoutfits laat maken door modeontwerper Christian Joy. Concerten worden steevast bezocht door de O-clones, meiden die met hun zelfgemaakte kleren Karens look proberen te benaderen.

Ja, ze is zich ervan bewust dat ze een stijlicoon is geworden. En nee, dat stoort helemaal niet. Verlegen lachje: ‘Best leuk, eigenlijk. Er is een sterke traditie in popmuziek waarin fans zich uitdossen als hun idool en ik voel me gevleid dat ik daarin ben opgenomen.’ Op de vraag of ze zich nu dan ook een idool voelt, volgt eerst een ongemakkelijke stilte waarin ze op de grond tuurt naar een antwoord.

‘Weet je, dat ik in een rockband zit, behelst meer dan alleen het zingen. Het is een heel pakket. Een veelgelaagd... ding, zeg maar.

Natuurlijk, de muziek is het belangrijkste. Maar de hele show er om heen, de vormgeving, het artwork van de hoesjes, dat allemaal spreekt me enorm aan.’

Karen O nu is een heel bewuste Karen. Eén die meer nadenkt over haar positie als vrouw in een rockband en hoe de band zich zou moeten presenteren. Een Karen die tot rust is gekomen nadat het grote succes van het bandje, dat in 2000 in een vlaag van onbezonnen optimisme was opgericht, haar had overgeweldigd. Karen werd bijna door haar eigen succes opgevreten. Als ze er op terugkijkt, kan ze niet anders concluderen dan dat tweeënhalf jaar toeren na Fever To Tell een feest én een aanslag is geweest.

‘Die levensstijl zuigt je helemaal leeg. Fysiek kon ik het gewoon niet meer aan. Elke dag dezelfde liedjes met dezelfde emotionele intensiteit brengen, brandt je op.’ De kamikaze podiumoptredens die haar in de media de reputatie van ‘Iggy Pops verloren dochter’ opleverde, resulteerde in tal van verwondingen. Vrienden maakten zich zorgen dat de roekeloze Karen de controle over zichzelf verloor. ‘Ze zeiden dat de podiumact mij ging beheersen in plaats van andersom.’

De batterijen moesten worden opgeladen, het hoofd leeggeruimd. De zangeres wisselde New York in voor Los Angeles, feest op het podium werd twijfel in eenzaamheid en het verwerken van een net stukgelopen relatie maakte het er ook niet makkelijker op.

‘Zonder een netwerk van vrienden en kennissen zakte mijn gevoel voor eigenwaarde tot een dieptepunt. Uiteindelijk is dat alleen maar goed gebleken. Ik heb aan mezelf gewerkt, aan mijn relaties, aan slechte gewoontes die je in de loop der tijd ontwikkelt. Ik heb mezelf vanaf de basis weer moeten opbouwen en vond vertrouwen in mezelf als muzikante.’

Medebandleden Chase en Zinner kwamen vanuit New York geregeld langs om de nieuwe nummers door te nemen. Het zorgde ervoor dat de productie van het tweede album Show Your Bones meer tijd in beslag nam en de nummers een langere bezinkingsperiode kregen. Het rauwe directe van Fever To Tell heeft deels plaatsgemaakt voor afgeronde liedjes met een bredere muzikale scope waarin zelfs een zekere melancholie doorklinkt. Karens teksten durven hier en daar zelfs iets te verhalen over het persoonlijke leven inclusief de liefdesperikelen.

‘Ik wilde verder weg van het punkpopidee waar ik iets mee had toen ik begin 20 was. Het ging toen meer over het nachtleven. Ik ben nu 27 en de plaat zegt wat over mij nu.’ Als je het haar op de vrouw af vraagt, durft ze de ultieme conclusie wel aan. Want daar komt het wel op neer.

Karen O is like, you know, volwassen geworden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden