Vrouwen maken een langzame opmars in Keniaanse politiek

Kenia gaat op 4 maart naar de stembus. Iedereen is bang dat het etnisch geweld, net als in 2008, oplaait. Het strafhof in Den Haag vervolgt daarvoor drie leiders. In een serie belicht Trouw Kenia. Vandaag: de kans dat vrouwen een plek in de politiek veroveren, is groot.

Stella Okello slijpt haar mes op een steen en snijdt behendig de buik van de vis open. Ze wipt de darm eruit, die een hamerkopvogel direct weggrist. "Ik ben mannelijke politici zat", verzucht ze. "Veel mooie woorden maar geen daden. Vrouwen leren als moeders dat je kinderen geen lege beloften doet. Ze zijn betere politici."

De werkplek van de visvrouw is Dunga beach, een inham in het Victoriameer waar vissersboten dobberen tussen enorme lappen waterhyacinten. Ze sjachert met vissers over hun vangsten, maakt de vissen schoon en verkoopt ze aan klanten in de nabijgelegen stad, Kisumu.

Okello wil zoveel mogelijk stemmen op vrouwelijke kandidaten bij de verkiezingen op 4 maart. Het wordt de eerste stembusgang nadat in 2010 decentralisatie werd vastgelegd in de nieuwe grondwet. Kenianen kunnen nu zes stemmen uitbrengen: Voor de president, Eerste en Tweede Kamer, gouverneur, vertegenwoordiger in het districtsparlement en een vrouw.

Okello verdient nauwelijks genoeg om haar vijf kinderen te voeden. Haar man, een busconducteur, zet zijn salaris meestal om in goedkope drank. "Vrouwelijke politici begrijpen de situatie van vrouwen beter. Mannen hebben vaak geen benul waarmee wij worstelen", merkt ze op. "De enige man die ik vertrouw, is Raila Odinga. Hij moet deze keer president worden, zodat wij in Luo ook profiteren van de ontwikkeling van Kenia."

Odinga is de politieke leider van het Luovolk dat van oorsprong in de westelijke provincie Nyanza woont. Hij is een half-god voor zijn volk. Bij de vorige verkiezingen, eind 2007, werd na dubieuze tellingen de huidige president Mwai Kibaki tot winnaar uitgeroepen. Odinga, zijn Luovolk en coalitiegenoten vonden dat de zege was gestolen. Grootschalig geweld brak uit. Meer dan duizend mensen kwamen om en zeker een half miljoen raakten ontheemd.

Opnieuw is Odinga kandidaat. Zijn rivaal is nu Uhuru Kenyatta, net als Kibaki een Kikuyu. Al sinds de onafhankelijkheid botert het niet tussen Luo en Kikuyu. Ook in deze stembusgang wordt geappelleerd aan tribale afkomst en geweldsuitbarstingen worden gevreesd.

"Ik waarschuw kiezers dat ze zich niet moeten laten opjutten door politici die hen misbruiken voor hun persoonlijke doelen. Ik spreek vrouwen erop aan dat ze als echtgenoten en moeders hun mannen en zonen moeten weerhouden van agressie", vertelt Dorothy Masuka Adhu, die kandidate is voor een zetel in het districtsparlement.

In de nieuwe grondwet is vastgelegd dat functies in bestuursorganen minstens voor een derde moeten worden vervuld door vrouwen. Maar gebrek aan voldoende vrouwelijke kandidaten maakt de strikte uitvoering van de wet bij deze verkiezingen nog niet mogelijk. "De Luocultuur maakt het vrouwen niet eenvoudig vrouwen om de politiek in te gaan. We horen onze mond te houden en het praten over te laten aan mannen. Bovendien kost politiek bedrijven in Kenia veel geld. Gelukkig heb ik een succesvolle ijzerwinkel."

Veel vrouwen hebben zich verzameld op de grote markt voor een campagnebijeenkomst van de populaire politicus Abdulqadir Omar, kandidaat voor Kisumu in het nationale parlement. "Hij is een van de weinige mannen hier in de politiek die de situatie van vrouwen begrijpt. Hij heeft praktische ideeën om onze posities te verbeteren", meent Aqueline Oloo, eigenaresse van een eethuisje. Ze voegt er met een knipoog aan toe: "Hij is ook een echte heer!"

De forsgebouwde politicus is een succesvolle zakenman in Kisumu. Hij vindt het normaal zich extra in te zetten voor vrouwen. "Ze vormen meer dan de helft van het electoraat en ze hebben een forse achterstand in ontwikkeling. De lokale cultuur brengt goede dingen mee, maar is niet altijd vrouwvriendelijk", zegt Omar. Hij gelooft niet dat het moeilijk is de omstandigheden van vrouwen te verbeteren. "Veel vrouwen proberen met handeltjes een inkomen bijeen te schrapen. Gratis cursussen, advies over beter zakendoen aanbieden, en informatie geven over leningen zijn een goed begin."

Ook heeft hij plannen ontwikkeld om de waterhyacinten aan te pakken die de kust van het Victoriameer regelmatig verstoppen en vissers grote problemen bezorgen. De centrale regering belooft al jaren de plaag aan te pakken. Omar belooft daden: "De gedroogde plant kan tot van alles worden verwerkt. Van matten tot meubilair en zelfs ecologische doodskisten. Een perfecte handel voor vrouwen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden