Vrouwen gaan nu zelf de Koran uitleggen

Islamitische feministen vergaderden drie dagen in New York. Hun conclusie: er moet een internationale sjoera van moslimvrouwen komen.

Zo’n adviesraad legt de islamitische wet uit voor politieke en religieuze leiders. Maar hoe hij er precies uit moet zien, is nog niet duidelijk. Mogen er alleen vrouwen in zitten? „Sommige van ons twijfelen daar over’’, zei de Saoedische universiteisbestuurder Asma Siddiki namens een groep Arabische vrouwen. Haar groep vond in ieder geval dat de sjoera niet alleen vrouwenkwesties in behandeling moet nemen.

Een groep Amerikaanse vrouwen worstelde met de vraag of er alleen gematigden in de raad mogen zitten of ook orthodoxen. Die groep omarmde wel het idee studiebeurzen in te stellen, zodat tien moslima’s moeftia kunnen worden, schriftgeleerden die religieuze oordelen of fatwa’s kunnen uitspreken.

„Maar die moeten niet alleen dezelfde aloude wetten opnieuw uitleggen’’, tekende de Canadese Nevin Reda aan. „Ze moeten teruggaan naar de oorspronkelijke teksten. Die moeten ze heronderzoeken en interpreteren volgens nieuwe methodes, die positief zijn voor de islamitische vrouw.’’

De deelneemsters bestreden het idee dat de islam zelf vrouwonvriendelijk is. „De wet is progressief, maar de mannen die de wet controleren zijn dat niet’’, zei Zainab Anwar, hoofd van een vrouwenorganisatie uit Maleisië. Een aanwezige imam duidde de profeet Mohammed aan als ’de eerste feminist’.

Het geld is ook niet echt geregeld, maar organisatrice Daisy Kahn beloofde dat er alvast een virtuele raad op internet komt. Want er is wel haast geboden. „Een half jaar geleden heeft een sjoera in Indonesië het feminisme en het liberalisme veroordeeld. Zoiets mag niet onweersproken blijven.’’

Ondanks alle losse eindjes spraken veel van de 120 deelneemsters al van een historische conferentie. „Dat 120 islamitische vrouwen, die stuk voor stuk excelleren op hun terrein, samenkomen en één globaal netwerk vormen om vrouwenrechten te bevorderen, is echt uniek’’, juicht de Nederlandse zangeres en componiste Rajae El Mouhandiz.

„Er is veel over de islamitische vrouw gesproken en soms wordt er mét haar gesproken. Maar hier zaten islamitische vrouwen bij elkaar, die hun rechten en geschiedenis kennen en nu eens niet defensief reageerden op vragen van buitenaf.”

„Heel veel moslimvrouwen willen kritisch naar hun religie kijken’’, zegt Senay üzdemir, hoofdredacteur van de Nederlandse glossy SEN (’voor de mediterrane vrouw’). Maar de gematigde geluiden krijgen te weinig kans. „Daarom moeten we dit oppakken.’’ Ze vindt het overigens jammer dat Ayaan Hirsi Ali, wel uitgenodigd, niet aanwezig was. „Waarom kan ze niet ook op de bres staan voor gelovige vrouwen? Ze had toch kunnen komen en zeggen: ’Ik sta achter jullie gevecht voor meer rechten’.”

üzdemir heeft gebiologeerd geluisterd naar Laleh Baktiar, een Amerikaanse geleerde die veel heeft geschreven over de rol van vrouwen in de vroege islam en die de Koran vanuit het perspectief van de vrouw bekijkt. üzdemir: „Nu wordt alles door de man bepaald. Maar in de geschiedenis van de islam zijn er zovele vrouwelijke leiders geweest. De sjoera is dus niet nieuw. De vraag is eerder: waar zijn die vrouwelijke leiders gebleven?’’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden