Vrouwen die een stapje terug doen op de carrièreladder klimmen daarna moeilijk weer omhoog

Minister Ingrid van Engelshoven tijdens het jaarlijkse topontbijt met topvrouwen en -mannen van Nederlandse organisaties. De minister noemde het gebrek aan vrouwen in de top eerder 'genant'. Beeld ANP

Met de instroom van vrouwen naar (hoge) leidinggevende functies gaat het niet goed. Maar hoe zit het met de uitstroom? Na een positieverslechtering komt een groot deel van de vrouwen niet meer terug in een leidinggevende functie, blijkt uit onderzoek van het SCP.

Vertrekken vrouwen aan de (sub)top vaker of eerder dan mannen? Of staan ze gewoon hun mannetje? En als ze gaan, wat gaan ze dan doen en zien we deze vrouwen ooit weer terug in een leidinggevende functie? Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) zocht het uit en presenteert de resultaten vandaag in het rapport ‘Opgestaan, plaats vergaan’. SCP-directeur Kim Putters meldt in het voorwoord: “Als meer vrouwen dan mannen de (sub)top verlaten, zou dit kunnen verklaren waarom de groei van het aandeel vrouwen in de top zo langzaam verloopt.”

Maar stromen leidinggevende vrouwen veel uit? Het zou het onderzoeksbureau niet verbazen. Het SCP dacht eigenlijk dat vrouwelijke leidinggevenden iets minder tevreden zijn met hun functie – onder meer omdat ze vaak omgeven zijn door mannen – en daardoor dus een hogere kans hebben dan mannelijke leidinggevenden om hun werk te verliezen of over te stappen naar een lagere baan. Dat bleek echter niet zo te zijn.

Kostwinner

Ook verwachtte het SCP dat vrouwen bij gelijke tevredenheid evengoed meer zouden uitstromen dan mannen. Dat zou dan komen door de verschillende sociale normen in de samenleving. Zo zal een man minder snel zijn chefschap opgeven omdat hij doorgaans kostwinner is en, naast een lager inkomen, ook te maken kan hebben met gezichtsverlies.

Vrouwen zijn daar minder gevoelig voor. Zij worden zelfs geprezen als ze beslissingen durven nemen waarbij ze kiezen voor zichzelf. Althans dat dacht het SCP op basis van literatuurstudies. Maar deze verwachtingen werden niet bevestigd in hun eigen onderzoek.

Ontevredenheid met de baan is wel een voorspeller voor uitstroom, maar dat speelt voor zowel vrouwen als mannen. In dezelfde mate. Naast (on)tevredenheid met het werk vond het SCP weinig andere factoren die een verklaring vormden voor uitstroom. Alleen de sector speelt een rol. Leidinggevenden in het bedrijfsleven hebben meer kans op uitstroom dan die bij de overheid, maar dat geldt wederom voor vrouwen en mannen.

Terug naar de werkvloer

Wat is er dan wel anders tussen mannelijke en vrouwelijke leidinggevenden? Helemaal niets? Jawel. Bij beide geslachten maakt ruim 40 procent een of meerdere keren in hun loopbaan een overgang naar een lagere functie mee. Dat ligt voor mannen en vrouwen dus even hoog. Alleen is die lagere functie bij vrouwen veel vaker een baan waarin ze helemaal geen ondergeschikten meer hebben. In 58 procent van de gevallen doen vrouwen weer inhoudelijk werk. Bij de mannen is dat 37 procent. De rest blijft aan het roer staan, ook al is dat op een lagere positie.

Dat kan zomaar een rol spelen bij het lage aantal vrouwen in (sub)topfuncties, zegt SCP. Een derde van hen keert op een gegeven moment wel weer terug in een leidinggevende rol, maar een groot deel van de vrouwen met een positieverslechtering komt dus niet meer terug. Daardoor wordt de kweekvijver waaruit bedrijven kunnen kiezen, kleiner.

Arbeidsorganisaties zouden er daarom goed aan doen om te achterhalen waarom vrouwelijke leidinggevenden van functie (willen) veranderen of naar een andere werkgever gaan, concludeert het SCP. ‘Exitgesprekken kunnen nuttig zijn om inzicht in vertrekredenen te krijgen. Het lijkt er niet op dat veel bedrijven dergelijke gesprekken voeren en ook geen beleid hanteren om ongewenste uitstroom te voorkomen.’

Lees ook:  

Nog steeds worden te weinig topfuncties in Nederland bekleed door vrouwen

“Genant”, vindt minister Ingrid van Engelshoven (van emancipatie). Het is tijd om namen te noemen.

Eerste topvrouw van Albert Heijn moet groei zeker stellen

Ze heet Marit van Egmond en ze had ooit kritiek op de stroperige directie van het ‘ministerie’ van AH.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden