Vrouwelijke wervelwind en mannelijke energie

Broederlijke competitie in 'Dumberton Dances' van Krzysztof Pastor. (Trouw)

’Concerto’ van Het Nationale Ballet met werken van George Balanchine, Hans van Manen en Krzysztof Pastor. Tournee t/m 15/11 (onder meer Lucent Dans Theater in kader van Holland Dance Festival), daarna 9/3 t/m 20/3. www.hetballet.nl

Buiten regende het pijpestelen en joeg de wind de bladeren uit de bomen, door de Amsterdamse Stadsschouwburg waaide een heerlijk lentebriesje. Speels en luchtig is het neoklassieke tourneeprogramma van Het Nationale Ballet (HNB), met werken van George Balanchine en huischoreografen Hans van Manen en Krzysztof Pastor.

Ook al was maestro Van Manen er minder blij mee – „Je kunt er je kont niet keren” – is het altijd fijn als HNB weer terug is op het oude honk, dat in 1986 voor het veel ruimere Muziektheater werd ingeruild. Vooral als de balletten zo blinkend en bekwaam worden begeleid door Holland Symfonia, onder leiding van Ermanno Florio. Lekker dicht op de orkestbak, kun je de noten bijna uit de lucht gríjpen. En dat sluit dan weer goed aan bij Balanchine, van wie HNB erfhoeder is, die ooit zei: „See the music, hear the dance.”

„Ballet is a woman” – nóg zo’n Balanchine-citaat dat vleugels heeft gekregen. In ’Concerto Barocco’ uit 1941, een van zijn eerdere abstracte werken, is een ensemble van acht vrouwen continu voltempo op toneel aanwezig. In architecturaal lijnenspel wordt Bachs Concert voor twee violen en strijkkwartet inzichtelijk, contrasterend of meegaand, terwijl twee solistes, onder wie een voortreffelijk luchtige Anu Viherïaranta, de violen ’vertolken’. In deze vrouwelijke wervelwind van bewegingscompositie zorgt Alexander Zhembrovskyy voor mannelijke contrakracht: met zijn ietwat afstandelijke charisma van galanterie is hij een ideale Balanchine-vent.

Die mannelijke energie is in Krzysztof Pastors ’Dumberton Dances’ in achtvoud present. Zoveel mannelijke dansers geven zich over aan broederlijke competitie; als speels rivaliserende jonge honden steken ze elkaar de loef af. Stravinsky’s kamerconcert ’Dumberton Oaks’, in opdracht geschreven van de eigenaar van het gelijknamige landgoed bij Washington, was een verkenning van het ’Derde Brandenburger Concert’ van Bach. Pastor paalt daarbij aan door zijn lyrische stijl een transparante muzikale opbouw te geven. Choreografisch is het ballet fraai cyclisch: het gezamenlijke begin is ook het einde, daartussenin heeft iedere danser een solo, en is onderdeel van een sterk duet. ’Dumberton Dances’ is een lichte toets in Pastors intense oeuvre – een ongecompliceerd mooi ballet waarin ’de mannen’ hun danspotentie fraai kunnen etaleren.

De onlangs in Het Muziektheater nog gedanste ’Stravinsky Violin Concerto’ van Balanchine en ’Concertante’ van Hans van Manen, staan inmiddels als een huis. Het eerstgenoemde ballet sluit muzikaal aan bij Pastors nieuweling, terwijl ’PetiteSymphonie Concertante’ van Frank Martin een mooie bondgenoot is voor Van Manens altijd spannende suspense in de dans. Een helder gecomponeerde avond; laat die winter maar komen!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden