Vrouw laat zich niet meer van werkplek jagen

Ondanks crisis sterke positie op arbeidsmarkt. CBS en SCP: Nederland is bovengemiddeld geëmancipeerd land.

De verwachtingen en de feministische theorieën waren onheilspellend. Nederland belandde in een economische crisis, en dus zouden werkende vrouwen wel weer naar het aanrecht worden gestuurd. Die angst werd groter door de stijgende kosten voor kinderopvang.

Maar zie, het is niet gebeurd. Ondanks de crisis wisten vrouwen hun positie op de arbeidsmarkt te handhaven, meldt de Emancipatiemonitor van de onderzoeksbureaus SCP en CBS, die vandaag verschijnt. Ook op andere gebieden - zelfs in topfuncties - doet Nederland het zo goed dat het volgens het Europese bureau Eige een 'bovengemiddeld geëmancipeerd land' is. Alleen in drie Scandinavische landen zijn er nog minder verschillen tussen mannen en vrouwen.

In 2013 werkten vrouwen nog evenveel als in 2011, namelijk 26,4 uur per week. Ook de cijfers voor economische zelfstandigheid zijn sinds 2009 gelijk gebleven: iets meer dan de helft van de vrouwen kan financieel op eigen benen staan. Maar moest dat aantal niet omhoog van het kabinet? Ja, dat moest, maar het is niet gebeurd. Toch zijn de cijfers bijzonder, en dat blijkt als de monitor inzoomt op mannen. Hun arbeidsdeelname is in de crisis wel gedaald, en zij raakten vaker werkloos.

Gelet op deze ontwikkeling kan de klapstoel-theorie definitief van tafel. Die leer zegt dat vrouwen bijgezet worden op de arbeidsmarkt als daar een tekort is, en dat ze hun stoel weer kunnen inklappen als er niet genoeg werk is. Die vlieger gaat volgens de Emancipatiemonitor niet meer op.

De Nederlandse vrouw laat zich niet wegjagen van de arbeidsmarkt. Zij werkt en zij vindt dat ook heel gewoon. Sterker, volgens de nieuwe Nederlandse norm móet de vrouw werken, blijkt uit dit onderzoek. Vrouwen die geen betaalde baan hebben doen het slecht in de publieke opinie, net trouwens als moeders met een fulltime baan. Twee tot drie dagen werken als de kinderen klein zijn, en drie tot vier als ze groter zijn, dat is het ideaal. Deeltijdwerk is zelfs zo populair dat ook vrouwen onder de 25 nu gemiddeld 30 uur werken. Overigens, het aantal mannelijke parttimers groeit, al werkten mannen gemiddeld altijd nog ruim 37 uur per week. Ook in andere sectoren groeien mannen en vrouwen meer naar elkaar toe. Op havo en vwo kiezen meer meisjes natuur en techniek, ze doen dat in het hbo ook vaker. Zo'n 30 procent van de managers in hogere echelons is vrouw. In de top van bedrijven groeide het aantal vrouwen van 10 naar 15 procent, in de non-profitsector is het aandeel traditiegetrouw al groter. Belangrijker nieuws is dat de vrouwen doordringen in de subtop - de kweekvijver voor de top.

Bij het goede nieuws noteert de Emancipatiemonitor ook een paar minder fijne ontwikkelingen. In de participatiesamenleving moeten mensen naast hun werk ook zorgen voor hun familie, of hun buren. Vrouwen doen dat al iets meer dan mannen, en gevreesd wordt dat die (mantel-)zorg vooral op vrouwen gaat drukken en ten koste gaat van werk. En ondanks dat eerdere voorspellingen niet zijn uitgekomen, vreest de Emancipatiemonitor toch dat vrouwen bij de komende bezuinigingen in de zorg zo vaak werkloos gaan worden dat hun arbeidsdeelname weer daalt.

Bussemaker: Man moet meer gaan zorgen

Vrouwen moeten meer werken en ze moeten meer zorgen. Burgers ervaren tussen die twee spanning, noteert de Emancipatiemonitor, zij vinden dat de overheid meer moet kiezen tussen nadruk op werk of op zorg. Minister Bussemaker (emancipatie) is dat niet van plan. Volgens haar hoeft meer werken meer zorgen niet in de weg te staan. "Emancipatie en de participatiesamenleving zijn niet per definitie strijdig." Ook al doen vrouwen meer aan mantelzorg, Bussemaker vindt het verkeerd automatisch naar vrouwen te kijken als familie of buren hulp nodig hebben. "Instellingen moeten mannen aanspreken op hun verantwoordelijkheid. De overheid heeft verlofregelingen verruimd." Dat mannen de afgelopen vijftien jaar niet meer tijd zijn gaan besteden aan zorg, stelt haar teleur. "Emancipatiebeleid gaat niet alleen over vrouwen, maar ook over mannen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden