Vrouw is in politiek weer onzichtbaar

Vorig jaar stond zij nog hoog op agenda vanwege verkrachtingen

MUMBAI - Nog maar een jaar geleden stond India op zijn kop na de gruwelijke verkrachting (en dood) van een jonge vrouw in Delhi. Een jaar later, en enkele geruchtmakende verkrachtingszaken verder, is van die ophef en aandacht voor de positie van vrouwen niet bijster veel meer te merken bij de parlementaire marathonverkiezingen die vandaag eindigen. Vrouwenthema's spelen daarin slechts een beperkte rol.

Non-profitorganisaties deden wel erg hun best om het onderwerp vrouwen op de politieke agenda te houden. Zij stelden samen met prominente vrouwen een 'Womanifesto' op, een document waarin ze maatregelen voorstelden die de zwakke positie van vrouwen moeten versterken. Belangrijke punten daarin zijn een verbod op sekse-discriminatie, en actieplannen tegen geweld.

Grote politieke partijen hebben sommige punten uit het Womanifesto overgenomen in hun partijprogramma's. Maar doen zij er ook echt iets mee? Sanjay Kumar van het 'Centre for the Study of Developing Societies' meent van niet: volgens hem bewijzen de politieke partijen de vrouwenzaak niet meer dan lippendienst.

De onderzoeker stelt dat de focus op vrouwenthema's is afgenomen sinds het begin van de verkiezingen. "Die stonden vorig jaar hoog op de agenda vanwege de verkrachtingszaken. Maar tijdens de verkiezingscampagne is veiligheid van vrouwen eigenlijk het enige dat nog overgebleven is."

Een recent onderzoek van het PEW Research Centre wees uit dat negen op de tien Indiërs vindt dat verkrachting een 'heel groot probleem' is in India. De doodstraf voor de drie verkrachters van een fotografe in Mumbai gaf een signaal dat daders gestraft worden. Maar nog steeds gaan sommige politici door met bagatelliseren. Mulayam Singh Yadav van de socialistische Samajwadi Partij zei dat "jongens nu eenmaal vergissingen begaan". Abu Azmi van dezelfde partij verkondigde dat "slachtoffers van verkrachting ook gestraft moeten worden".

De uitspraken leidden tot razernij en achteraf claimden beiden fout geciteerd te zijn. Maar misschien glippen dergelijke vrouwonvriendelijkheden er wel makkelijker tussendoor in een omgeving waarin vrouwen vrijwel onzichtbaar zijn - zoals in India's politieke arena. Volgens de Association for Democratic Reforms (ADR) is slechts 8 procent van de kandidaten vrouw in de eerste zeven verkiezingsfases (van de negen). In het huidige parlement wordt 11,4 procent van de zetels bezet door vrouwen. Dat is zelfs minder dan in Pakistan (16,3 procent) en Afghanistan (27,5 procent).

"De verkiezingscampagnes zijn nog steeds gericht op mannen", stelt Sanjay Kumar van het 'Centre for the Study of Developing Societies' vast. "De partijen hebben weinig vrouwelijke kandidaten omdat ze denken dat die toch niet zullen winnen". Sharada Sathe van de vrouwenorganisatie 'Stree Muktu Sanghatana' is het hiermee eens. "De politieke partijen hebben een 'male chauvinist'-houding. En vrouwen zullen niet speciaal op andere vrouwen stemmen, ze kiezen gewoon wie ze de beste vinden."

Prabhleen Tuteja van vrouwenorganisatie Jagori, een van de opstellers van het Womanifesto, hoopt op positieve veranderingen na de verkiezingen. Maar verschillende vrouwen die op verkiezingsdag een stemkantoor in Mumbai uitlopen, hebben daar weinig vertrouwen in. "Ze doen toch niets speciaals voor vrouwen", oordeelt Medha Karekh (52). De anderen zijn het daar roerend mee eens.

Positie vrouwen

In India worden nog steeds foetussen van meisjes geaborteerd omdat families liever zonen willen. Als gevolg daarvan is maar 49 procent van de bevolking vrouw en zijn er ongeveer 37 miljoen meer mannen dan vrouwen. Vrouwen zijn in politiek en invloedrijke plekken zwaar ondervertegenwoordigd.

Toch zijn er wel degelijk invloedrijke vrouwen hoog op de Indiase maatschappelijke ladder. Indira Gandhi werd de eerste - en enige - vrouwelijke premier in 1966. Chanda Kochhar is de vrouwelijke directeur van de ICICI Bank. En de jongste (33) directeur binnen de immense Tata-groep is ook een vrouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden