Vrouw en jonger dan 36? Pas op voor een burn-out

Vrouwen jonger dan 36 jaar hebben de grootste kans op overspanning. Beeld Mark Kohn

Mannen en vrouwen onder de 36 jaar lopen het meeste risico op een burn-out. Een vast dienstverband helpt.

Vijftien procent van de Nederlandse vrouwen zegt haar werk te hebben onderbroken vanwege een burn-out. Twee jaar geleden was dat nog 9,4 procent. Ook het aantal mannen dat door een burn-out thuis is komen te zitten, is flink gestegen. Gaf twee jaar terug 6 procent van de mannen aan last te hebben of te hebben gehad van een burn-out, nu is dat 9 procent.

Fysieke vermoeidheid, emotionele uitputting en cognitieve afmatting. Dat zijn de drie facetten van burn-outs die het Nationaal Salaris Onderzoek van universiteit Nyenrode en Intermediair hanteren in hun onderzoek. Uit de antwoorden van ruim 72.000 respondenten blijkt dat vrouwen een grotere kans lopen op een burn-out dan mannen. Ook leeftijd lijkt een belangrijke rol te spelen. Mannen en vrouwen jonger dan 36 jaar hebben een grotere kans op overspanning dan oudere werknemers.

Wat de kans op een burn-out verkleint? Een vast dienstverband helpt. Bij vrouwen ouder dan 35 lijkt de aanwezigheid van twee inkomens een positief effect te hebben, net als voor mannen jonger dan 36 jaar met een relatief laag salaris. Met een WO-diploma neemt voor zowel mannen als vrouwen de kans op een burn-out af.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Uit de antwoorden van ruim 72.000 respondenten blijkt dat vrouwen een grotere kans lopen op een burn-out dan mannen. Ook leeftijd lijkt een belangrijke rol te spelen. Beeld Sander Soewargana

'Vanaf mijn zestiende ging ik over mijn grenzen heen. Tot het op was'

Koen Broekkamp is 27 jaar en werkt in de geestelijke gezondheidszorg. Hij kwam in april thuis te zitten met een burn-out, maar werkt sinds deze week weer drie halve dagen.

"Een burn-out is voor zwakkere mensen, niet voor mensen zoals ik. Dat heb ik mezelf keer op keer verteld. Ik had klachten, zeker, maar ook veel vrienden, een vriendin, altijd energie om leuke dingen te doen en hartstikke leuk werk. Ik schaamde me voor hoe ik me voelde en toegeven dat het niet goed ging, vond ik heel moeilijk.

"Een jaar voordat ik de ziektewet inging, ontstonden de eerste klachten. Ik was continu moe en kreeg opeens last van paniekaanvallen. Het zweet brak me uit als ik in een ruimte niet dicht genoeg bij de uitgang zat. Mijn hartslag ging omhoog, ik werd duizelig en misselijk. Het voelde telkens alsof mijn lichaam en geest in opperste paraatheid stonden, zoals dat hoort in angstige situaties. Dat gevoel kwam steeds vaker terug, tot ik zelfs de supermarkt niet meer in durfde. Op een dag kon ik het niet meer opbrengen naar werk te gaan.

"Werk speelt zeker een rol in mijn burn-out, maar het is breder dan dat. Daar ben ik achter gekomen door te praten met een psycholoog en de tijd te hebben om veel na te denken. Ik ben iemand die iedereen constant tevreden wil houden en wil dat mensen positief naar me kijken. Als jonge professional werk ik nu in een kleine organisatie waar je echt gezien wordt. Dat betekent dus ook dat er enorme kansen zijn als je het goed doet. De bewijsdrang is dus groot, want alles kan. Het is onderdeel van mijn persoonlijkheid maar ook van mijn generatie, denk ik. 'De hele wereld ligt voor je open, maar je moet het wel zelf doen', dat is de boodschap vanuit de maatschappij.

"Ik probeer de zaken nu anders aan te pakken, want de druk en de enorme verwachtingen die ik mezelf oplegde, waren niet realistisch. Vanaf mijn zestiende ging ik telkens over mijn grenzen heen. Tot de buffer op was en de emmer leeg.

"Minder piekeren, meer bespreekbaar maken en vaker de rem erop. Zonder mijn tijd in de ziektewet was dat nooit gelukt. Zelf had ik het niet gekund."

'Ik raakte mezelf kwijt. Ik voelde niets en sliep nauwelijks'

Marleen Jonker is 36 jaar en werkt bij een groot mediaconcern. Sinds eind augustus werkt ze niet vanwege een burn-out.

"Ik zag mezelf een afgrond inwandelen, maar geen vezel in mijn lichaam hield me tegen. Ik wilde niet stoppen, ik wilde me niet gewonnen geven. Dat gevoel was zo sterk, dat ik me er tot eind augustus keihard tegen verzette.

"Ruim een jaar geleden begon ik aan een nieuwe functie in het bedrijf waar ik al lang met plezier werk. Ik wist dat ik in dat nieuwe team mijn grenzen goed moest bewaken, omdat er al vrij veel mensen vertrokken of uitgevallen waren. 'Dat gaat mij niet gebeuren', dacht ik nog. Maar voor mijn gevoel kon ik op geen enkele manier aan de verwachtingen van mijn manager voldoen en deed ik niets goed. Het werd een continu gevecht. Ik werd moe, somber en ging met steeds meer tegenzin naar werk.

"Stukje bij beetje raakte ik mezelf kwijt. Ik voelde niets en sliep nauwelijks. In mijn vrije tijd ging ik alleen nog maar naar feestjes, in de hoop ontspanning te vinden en tenminste iets te voelen. Ik zocht de oude ik, die sociaal en vrolijk was.

"Alles raakte daardoor uit balans en ik meldde me preventief bij de bedrijfsarts. Daar voelde ik me niet gehoord. De coach die ik daarna bezocht vroeg: 'Wat gebeurt er als je zo doorgaat?'. Het was alsof de vloer onder mijn voeten vandaan viel. 'Dan ga ik dood', zei ik. Ik heb nog een week gewerkt tot ik op een ochtend wakker werd en niet meer kon bewegen.

"Nu gaat het langzaam beter. Ik wil weer naar buiten, ik wandel veel en kan af en toe weer met mensen afspreken. Druk verkeer, een volle supermarkt of harde geluiden gaan nog niet, maar die volledig verdovende moeheid is weg.

"Met mijn coach gaat het eigenlijk nauwelijks over werk, wel over wie ik ben als persoon. Mijn ratio is overontwikkeld en mijn gevoel cijfer ik al jaren weg. Hulp vragen of iemand voor me laten zorgen, dat kon ik allemaal niet. En dus was de batterij op. Gelukkig weet ik nu waarom ik hier tegenaan gelopen ben, dat is een cadeautje."

Lees ook: De schuld van een burn-out wordt nog steeds bij de zieke gelegd

Lees ook: Het woord is vlees geworden – dat geldt ook voor burn-out

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden