Vrouw alleen in Teheran

Weinig westerlingen reizen op eigen houtje naar Iran, en vrouwen al helemaal niet. Linda Otter deed het wel, en voelde zich opvallend veilig.

Het is drie uur in de nacht als ik op de Imam Khomeini luchthaven in Teheran aankom. Terwijl ik mijn hoofddoek ombind, begin ik zenuwachtig te worden. Mijn hotel is in het centrum, op veertig kilometer afstand van het vliegveld, en ik moet een taxi zoeken. Maar zijn de chauffeurs wel te vertrouwen? Ik ben een vrouw alleen in een streng islamitisch land en draag bovendien een klein fortuin aan cash op zak. Buitenlanders kunnen immers door de sancties geen geld opnemen uit Iraanse automaten of banken.

"Een taxi? Is er niemand die u komt halen?" De vrouw naast me in de rij bij de douane kijkt me nieuwsgierig aan. Ze is Iraanse, maar woont in België, vertelt ze. Ze wordt opgehaald door haar broer en die zal best een kleine omweg kunnen maken. Gratis natuurlijk. Het is een belediging om het aanbod af te slaan.

En even later zijn we onderweg. Broer Hamid is een vrolijke man van een jaar of dertig, die geen moment zijn mond houdt. Terwijl we met een razende vaart over de haast lege snelweg Teheran binnenrijden, vertelt hij wel tien keer hoe blij hij is met onze ontmoeting. Weinig westerlingen reizen op eigen houtje naar Iran, en al helemaal geen vrouwen. Dat komt door het beroerde imago van Iran in het Westen, weet hij. Zijn land wordt steevast geassocieerd met gevaar, vrouwenonderdrukking en haat tegen het Westen. Maar buitenlanders hebben volgens hem echt niets te vrezen. "Iraniërs behandelen vreemdelingen als koningen. En ze zijn dol op westerlingen."

Het is niet zomaar een loze kreet. Tijdens mijn verblijf voel ik me veilig. De Iraniërs die ik ontmoet zijn inderdaad erg gastvrij en willen van alles weten. Of ik getrouwd ben, waarom ik alleen reis en wat mijn mening is over de Iraanse politiek en de Iraniërs. Iran is een buitengewoon conservatief land met een strenge shariawetgeving. Homoseksuelen worden er vervolgd en geëxecuteerd. Maar veel Iraniërs die ik ontmoet, hebben een hekel aan het regime. Ze zijn seculier en opvallend ruimdenkend.

Thuis had ik mijn koffer ingepakt met zedige kledingstukken. Een lange wijde jas, zwarte jurken voor over een broek en de - ook voor niet-moslimvrouwen - verplichte hoofddoek. Al snel kom ik erachter dat mijn kleding uitstekend geschikt is voor het platteland of voor een bezoek aan de heilige stad Qom, waar de meeste vrouwen zwarte chadors dragen.

Maar in Teheran voel ik me als een mus tussen de zangvogels. Veel vrouwen zien er prachtig uit met minuscule hoofddoekjes waar grote lokken haar uit piepen en strak getailleerde jasjes die net over de billen vallen. Ze houden van zware make-up en hebben een perfect neusje, dankzij de hulp van een plastisch chirurg. Jaarlijks laten 200.000 Iraniër hun neus veranderen in meestal een kleiner exemplaar.

Tot mijn verrassing kun je in Teheran uitstekend winkelen. De stad telt meer dan dertig moderne winkelcentra en alles is verkrijgbaar: de nieuwste telefoons, maar ook hippe leren jassen, knielaarzen met stilettohakken en uiterst pikante lingerie. De zedenpolitie controleert regelmatig of de winkels geen onfatsoenlijke kleding verkopen, maar slaagt er niet in om alles in de hand te houden.

In de stad verplaats ik me per taxi. In deze hectische metropool met ruim acht miljoen inwoners is het verkeer een gekkenhuis. Steeds ben ik opgelucht als ik levend mijn bestemming bereik. De metro is een goed alternatief. Vrouwen kunnen met de women only, de achterste wagen. Hoewel ze ook toegang hebben tot de andere metrowagens, is deze alleen voor hen gereserveerd.

Een vrouw in chador vertelt dat ze er blij mee is. De women only beschermt haar tegen opdringerige mannen. En die zijn er genoeg, weet ze. Hoewel ze zelf nooit last heeft, neemt ze geen risico. Ze bezoekt ook vaak een women only park, waar vrouwen kunnen sporten en zonder hoofddoek rondlopen, zonder opdringerige mannenblikken. Van opdringerigheid heb ik eigenlijk opvallend weinig last. De mannen die ik ontmoet zijn aardig en nooit hinderlijk.

Moderne Iraniërs begrijpen weinig van de segregatie. Je kunt wel met je partner naar bed, maar je mag niet samen naar het zwembad, zeggen ze verontwaardigd. En voor het strand moet je een vlucht boeken naar Dubai. Leuk uit dansen in een discotheek? Daar kunnen Iraniërs alleen van dromen. Voor het nachtleven moet je dan ook niet in Iran zijn. In de restaurants en bars is alcohol strikt verboden. Op het overtreden van de alcoholwet staan harde straffen; tachtig zweepslagen, celstraf of een geldboete.

Maar de Iraniërs zijn meesters geworden in het bedenken van manieren om de regels te omzeilen. 'Wij leiden een dubbelleven', zeggen ze zelf. 'Je kunt hier alles doen, als het maar stiekem gebeurt.' En er gebeurt veel stiekem. Als je voor een etentje wordt uitgenodigd, staan er opeens flessen wodka en wijn op tafel. Veel mensen stoken hun eigen alcohol thuis. Ze bewaren die in frisdrankflessen, want stel dat de zedenpolitie gaat controleren.

Op de vooravond van mijn vertrek beland ik op een jongerenfeestje. Maar juist als het feest lekker op gang is, moet de muziek uit. Na middernacht moet het stil zijn, anders staat de politie op de stoep. En in Iran gaat het dan niet om een vermaning.

undefined

Reizen naar Iran

Met visum en brief

Voor Iran zijn een visum en een uitnodigingsbrief nodig. Om dat zelf te regelen is erg lastig. Individuele reizigers doen er goed aan hun visum te laten regelen door een gespecialiseerd bureau. In Nederland levert visumdienst Breda info@visumdienst.com in ongeveer een maand een visum.

Vanuit Amsterdam gaan diverse vluchten per dag naar Teheran. Hou er rekening mee dat Turkish Airlines midden in de nacht aankomt.

Rondreizen is gemakkelijk. Er rijden goede en goedkope bussen tussen de steden. Voor grote afstanden kan je ook een voordelige binnenlandse vlucht boeken met Iran Air. In het vliegtuig en de lange afstandsbus kunnen mannen en vrouwen naast elkaar zitten. Maar in de stadsbussen zijn de seksen gescheiden.

Teheran is erg veilig. Vrouwen die zich toch zorgen maken, kunnen de women only taxi nemen, waar een vrouw aan het stuur zit. Wie genoeg heeft van de hoofddoek kan chillen in het women only park 'Moeders Paradijs' (Behesht Madaran) in de wijk Abbasabad.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden