Reportage

Vrolijkheid en hoop in mars tegen Maduro

Demonstranten droegen vooral de nationale vlag en niet die van oppositiepartijen, op de onderlinge eenheid te benadrukken. Beeld Edwin Koopman

In heel Venezuela gingen zaterdag honderdduizenden de straat op om te demonstreren tegen de regering van Nicolás Maduro.

Gewapend met nationale vlaggen, muziekinstrumenten en opmerkelijk veel vrolijkheid riepen zij het leger op zijn steun aan de socialistische president te staken en te kiezen voor verandering. Het meest gescandeerde woord was vrijheid.

“We zijn moe van alles,” zegt de 36-jarige studente Salomé Salazar, haar tas gewikkeld in de nationale driekleur. “De misdaad, de inflatie, het gebrek aan betaalbaar eten.” In drie jaar tijd zwermde haar halve familie uit over het westelijk halfrond om een nieuw leven op te bouwen, net als 3 miljoen andere Venezolanen. “Neven, nichten, ooms en tantes. Ze zitten in Chili, Spanje, Peru, Ecuador, Colombia en de VS,” zegt Salazar. 

Protesten, verkiezingen, stakingen of onderhandelingen; niets leidde tot verandering. Waarom het dit keer wel zou lukken? Salazar haalt de schouders op: “Ik weet het niet. Maar ik voel het.”

Hoop

De hoop van velen is gevestigd op één persoon: Juan Guaidó. Tien dagen geleden riep deze oppositieleider zichzelf uit tot interim-president. Hij deed dat op basis van een artikel in de grondwet dat hem als parlementsvoorzitter die macht geeft als het presidentschap vacant is. Dat laatste is volgens de oppositie het geval, omdat de presidentsverkiezingen een farce waren. En nu telt het land twee presidenten; Maduro die de steun heeft van het leger en ongeveer een kwart van de bevolking, en Guaidó, met steun van de rest én een toenemend aantal landen, maar zonder reële macht.

Demonstranten en pers verdringen zich voor het podium waar oppositieleider en zelfverklaard interimpresident Juan Guaidó met de hand op het hart klaar staat om een toespraak te houden. Beeld AFP

Opvallend was de afwezigheid van vlaggen en andere symbolen van politieke partijen, om de eenheid te benadrukken. “We willen geen dag meer wachten, want het is ons recht om verandering te willen,” zong de menigte. Maria Vallera van 75 deed uit volle borst mee. De tengere dame torste een met rozenkransen behangen Mariabeeld mee. “Mijn teken van hoop,” zei ze. “Ik wil het Venezuela van vroeger terug, toen we nog gewoon eten konden kopen. Dan kunnen ook mijn kinderen en kleinkinderen naar Venezuela terugkeren.” Vallera’s kroost verliet ook grotendeels het land, opgejaagd door honger, hyperinflatie en hoge misdaadcijfers.

Maria Vallera draagt haar eigen teken van hoop mee op de demonstratie Beeld Edwin Koopman

“Venezuela is heel dicht bij een omslag,” voorspelde Juan Guaidó zijn uitgelaten aanhang, zijn stem schor van het spreken. Als voorschot op het toekomstig geluk kondigde hij de aanvoer aan van – vermoedelijk Amerikaanse – humanitaire hulp via de grensplaats Cúcuta in buurland Colombia. Ondanks honger en kindersterfte als gevolg van ondervoeding heeft Maduro dat soort hulp steevast geweigerd. Hoe Guaidó, zonder gezag over douane of territorium, de import gaat organiseren bleef onduidelijk.

De jarige revolutie

Tegelijk met de protestmars organiseerde de regering in het centrum van Caracas een aanzienlijk kleinere demonstratie onder het motto ‘twintig jaar strijd en overwinningen van de revolutie’. Op 2 februari 1999 begon Maduro’s voorganger Hugo Chávez zijn mandaat en daarmee was de zogeheten ‘Bolivariaanse Revolutie’ dus jarig. Opvallend was de strakke regie waarbij de helft van de aanwezigen gekleed was in kaki uniformen en de andere helft van boven tot onder in het rood. De internationale pers was afwezig nadat vorige week zeker tien correspondenten die verslag deden van officiële bijeenkomsten werden opgepakt.

Een aanhanger van de ‘Bolivariaanse revolutie’ houdt een portret op van voormalig president Hugo Chávez tijdens de toespraak van zijn opvolger Maduro. Het was zaterdag twintig jaar geleden dat Chávez aan de macht kwam in Venezuela. Beeld AP

“We zijn een land van waardigheid, eer en nationale trots,” zei Maduro, die superlatieven tekort kwam hij het neersabelen van “het macabere plan van Donald Trump met Venezuela.” De VS erkenden Guaidó als eerste als president, stelden harde economische sancties in en zouden aansturen op een militaire invasie. Om die het hoofd te kunnen bieden riep de getergde leider de bevolking op zich in te schrijven als reservist.

Maar de tegenstanders van Maduro zien de Venezolaanse ‘eer en waardigheid’ al jaren als een gotspe. “Sommige landen hebben hier grote belangen gekregen,” zei Elena Moreno, doelend op Rusland en China. De 63-jarige psychologe heeft dan ook geen enkel bezwaar met de Amerikaanse bemoeienis, en zelfs als dat een invasie moet zijn, vooruit dan maar: “Als de strategen zeggen dat het nodig is voor verandering, is alles welkom.” Dat vond ook de 49-jarige ondernemer Francisco Abreu: “Venezuela moet geen enkele optie uitsluiten. Als de regering niet luistert naar zijn volk moet het worden onderworpen aan een gewapende macht.”

Lees ook:

Venezolanen in Nederland: ‘Ik herken mijn geboorteland niet meer, het is chaos’

De crisis in hun moeder­land brengt Venezolanen in Nederland dichter bij elkaar, zegt Enrique Guzman. ‘Wij hebben een sterk saamhorigheidsgevoel.’ Ook Anicar Brus Ramos doet haar zegje.

Alle artikelen op Trouw over de crisis in Venezuela vindt u hier

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden