'Vroeger liep ik bij problemen liever een straatje om'

Annemieke Parmentier-Blankert (47) is per 1 december benoemd tot omroeppastor van de Ikon. Samen met Judith van der Werf en in mindere mate Bram Grandia, die zich meer gaat richten op zijn werk als teamleider godsdienstzaken bij de omroep, zal zij het Ikon-pastoraat een gezicht gaan geven.

Als meisje van een jaar of tien moet Annemieke Blankert al hebben gezegd dat zij later predikant wilde worden. “Toen dat voornemen later concreter werd hebben ze me thuis niets in de weg gelegd. Vrouwelijke predikanten waren in de hervormde kerk al algemeen geaccepteerd. Mijn vader was in de hervormde kerk in Gouda, de stad waar ik ben geboren en getogen, diaken en bevriend met een aantal predikanten. Een van hen was dominee Henk Huls, die een proefschrift schreef over de vrouw in het ambt.”

“Door wie die belangstelling voor het domineeschap was ingegeven kan ik niet zeggen. Mijn grootvader was weliswaar predikant geweest in Kerkwerve bij Zierikzee, later bij de stichting Neerbosch en tenslotte in Sint Oedenrode, maar hij overleed al voor de Tweede Wereldoorlog, dus lang voordat ik werd geboren. Mijn broer Jan Willem, die nu predikant is in Edam, was nog niet aan zijn theologiestudie begonnen. Het was niet zo dat ik graag de preekstoel op wilde, maar ik had van een predikant het beeld van iemand die bij mensen op bezoek gaat en hun levensverhaal aanhoort. Iets betekenen voor mensen als ze problemen hebben leek me mooi werk en in de praktijk is dat ook bewaarheid. Oog hebben voor anderen werd mij met de paplepel ingegoten.”

“Mijn ouders waren sociaal zeer betrokken. Vader was een groot deel van zijn leven wethouder voor de PvdA in Gouda. Daarnaast werkte hij bij de generale diakonale raad van de Nederlands Hervormde Kerk, waar hij zich met name inzette voor kinderbescherming en woonwagenbewoners. Het waren zaken die bij ons thuis erg leefden. We waren een gezin waar Hervormd Nederland, In de waagschaal en Woord en Dienst vertrouwde lectuur waren. In de zomer werden mijn twee broers en ik naar kampen van de Nederlandse Christen Studentenvereniging gestuurd. Daar heb ik veel van opgepikt en mogelijk heeft dat me ook verder in deze richting geduwd.”

“Als je in zo'n nest opgroeit krijg je er wel iets van mee. Toen ik op de middelbare school moest kiezen wat ik zou gaan studeren, heb ik ook gedacht aan Engels en biologie. Dat ik naar de universiteit zou gaan stond in feite al vast. Dat deden ze bij ons allemaal. Omdat ik niet precies wist wat ik wilde, maar wel wist dat ik iets met mensen wilde gaan doen, heb ik uiteindelijk voor de theologie gekozen. Na zo'n studie zijn er, ook als je geen predikant in een gemeente wordt, immers allerlei andere mogelijkheden om toch iets met mensen te gaan doen.”

Voor de nieuwe Ikon-pastor geen kouwe drukte, ook niet in de uitspraak van de naam Parmentier. Dat doet zij zoals je het schrijft en niet op zijn Frans, zoals de bekende Indië-vlieger. “Het is een Vlaamse naam. Een parmentier is iemand die paramenten maakt, kerkelijke maar ook andere fraaie gewaden. Het is dus een veredelde kleermaker. Die familienaam komt zowel in Frankrijk als in Vlaanderen voor. Wij stammen echter af van een Vlaamse schoenlapper die in 1700 van Antwerpen naar Amsterdam is gelopen.”

Na in 1973 in Utrecht haar kandidaats te hebben gedaan trouwde Annemieke Blankert met de man die zij tijdens een faculteitsreis in Rome had leren kennen. Voordat zij de handen vol kreeg aan haar gezin, dat uitgroeide tot drie kinderen, deed zij deelstudies in Genève bij het Oecumenisch Instituut van de Wereldraad van Kerken. “Het was een enorme horizonverbreding voor een vrouw die opgroeide in een middenklasse gezin in een welvarend land. Wat het naar de kerk gaan betreft was ik alleen de hervormde kerk in Gouda gewend. In Genève ontdekte ik dat er liturgisch een breed scala bestaat. Ook hoe belangrijk liturgie kan zijn. Dat werd nog verdiept toen mijn man een baan kreeg in Oxford in de Anglicaanse kerk als assistent van de vicar, een begrip dat zich moeilijk laat vertalen. In de tweeënhalf jaar dat we daar woonden werd mij duidelijk dat een kerkdienst niet iets is van alleen maar een predikant die een preek houdt en een gemeente die toevallig mee mag zingen, maar een viering waar je met de liturgische vormgeving inhoud aan kan geven. Voor liturgische vernieuwingen is bij de Ikon ook altijd veel ruimte geweest en nog.”

“Engeland is mijn tweede vaderland geworden. De gastvrijheid van de Engelsen en de sfeer spreken mij aan. Uiterlijkheden zijn er niet zo belangrijk. Ze beoordelen je op hoe je als mens bent, niet of je een jurk aan hebt die al jaren oud is. Mijn man is nu universitair docent aan de katholieke theologische universiteit in Utrecht. Daar geeft hij oude kerkgeschiedenis en hij is hoogleraar in de theologie van de charismatische vernieuwing aan de Vrije Universiteit.”

Nadat de kinderen van de lagere school waren rondde ze haar kerkelijke opleiding af en werd in 1990 predikant met een speciale opdracht in Baarn. Diakonale taken en het ouderenwerk stonden daar centraal. Aan werk geen gebrek. Het aantal ouderen is in Baarn boven het gemiddelde. “Zeventien procent van de bevolking is er boven de 65. Er groeiden hechte contacten met bewoners in zorgcentra. Het waren mooie jaren”, constateert ds. Parmentier.

“Ik heb gemerkt dat je in mijn functie veel voor mensen kunt betekenen. Dat is trouwens ook zo bij de Ikon, waar ik sinds 1996 al een dag in de week pastoraal medewerkster was. Het is voor mensen, of je nu bij een oudere in een verzorgingshuis op bezoek gaat of iemand via de Ikon aan de telefoon krijgt, heel prettig als ze hun verhaal kwijt kunnen. Het personeel in een verzorgingshuis heeft er tegenwoordig geen tijd meer voor om verhalen aan te horen. Dat zijn vaak verhalen waarmee mensen hun familie niet willen belasten of die ze al tien keer eerder hebben verteld. Soms zei ik maar heel weinig en dan werd er tegen mij gezegd: wat hebben wij fijn gepraat. Er waren ook veel ontmoetingen met mensen die geen enkele kerkelijke binding hebben, maar met mij toch over levenszaken wilden praten.”

De afgelopen twee jaar heeft Annemieke Parmentier het instituut van de Inloophuizen, waar het Ikon-pastoraat vaak naar doorverwijst, in kaart gebracht. “Het zijn plekken waar mensen zo maar even binnen kunnen lopen, vooral mensen met weinig sociale contacten die een luisterend oor zoeken. Steeds meer merken wij dat er veel mensen zijn die geen netwerkje hebben waar ze op terug kunnen vallen. Dan is het heel plezierig als je hen in contact kunt brengen met een Inloophuis, waarvan er nu over het hele land verspreid ruim honderd zijn.”

Met dat werk zal zij als Ikon-pastor door blijven gaan. Verder is er haar bemoeienis met het wekelijkse radioprogramma 'Snippers' op dinsdagochtend om zes voor negen op Radio 5. “Daarin stellen wij zaken aan de orde die spelen in de actualiteit of die wij zelf hebben meegemaakt. Het mooie is dat er een wisselwerking van uit gaat. De Ikon zendt programma's uit die veel losmaken. Dat merken we aan de reacties bij de telefonische opvang na bepaalde programma's. Wat andere omroepen aan de stichting Korrelatie overlaten, pakken wij zelf aan. Reacties zetten onze programmamakers soms op het spoor voor nieuwe programma's.”

“Het is in die zin intensiever dan werken in een gemeente. Ik heb het gevoel met iets zinnigs bezig te zijn. Het is moeilijk maar ook heel boeiend werk, al moet je niet de illusie hebben dat je problemen van mensen kunt oplossen. Als je dat denkt, loop je in dit werk snel stuk. Maar je kunt wel proberen samen met die mensen te zoeken naar een manier om met zo'n probleem te leven of een stukje van dat probleem te verwerken. Jaren geleden had ik een depressieve buurman. Daar ging ik regelmatig naar toe. Soms nam ik mijn kinderen mee. Ik zat er dan, terwijl ik bedacht dat het allemaal niets hielp. Later vertelde die buurman dat alleen al het feit dat ik even langs kwam met de kinderen lichtpuntjes waren geweest. Pastor zijn is dankbaar werk waar je zelf veel van leert.”

“Toen ik net predikant was in Baarn kwam ik in een verpleeghuis bij twee dames. De ene kon nog lopen en goed zien en van alles doen met haar handen, maar zij zat altijd te mopperen: op het verpleeghuis, de kerk en haar familie. Je werd er akelig van. Aan dezelfde tafel zat in een rolstoel een veel oudere mevrouw die krom was van de reuma. Met haar vergroeide handen zat zij nog pannenlappen te haken. Ze vertelde met stralende ogen dat er een kind was langsgekomen die naar haar had gezwaaid of liet me een ansichtkaart zien die iemand haar had gestuurd. Toen ze op sterven lag en ik haar vroeg waaraan ze lag te denken zei ze dat ze haar zegeningen telde. Dat zal ik nooit vergeten. Dat je oud kunt worden met zo'n levensinstelling.”

“Het werk is veel moeilijker dan ik als jong meisje dacht, maar het is ook veel rijker. In het begin leed ik nog erg aan koudwatervrees. Ik durf nu met mensen die op mijn weg komen naar problemen en verdriet te kijken en door te dringen tot de kern. Vroeger liep ik als er echt problemen waren liever een straatje om.”

Annemieke Parmentier heeft dominee Klamer, die in 1959 het Radiopastoraat opzette, nooit persoonlijk ontmoet maar wel vaak via de radio gehoord. “Hij was een begrip en maakte dingen bespreekbaar die tot dan toe onbespreekbaar waren. Voor veel mensen heeft hij ruimte gecreëerd. Het is een uitdaging in zijn voetspoor te treden. Wat hij tot stand heeft gebracht schept een bepaalde verplichting. Ik hoop dat ik het in mijn nieuwe taak nooit gewoon zal gaan vinden dat mensen zomaar diep ingrijpende zaken, die ze soms nooit eerder aan iemand anders hebben verteld, aan mij toevertrouwen. Ik hoop ook dat ik het nooit gewoon zal gaan vinden dat mensen zo veel ernstige dingen mee kunnen maken, maar in plaats van te verharden mijn gevoeligheid daarvoor nog verder zal ontwikkelen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden