Vroeg of laat vallen de Russen weer binnen

Sombere Georgische parlementsvoorzitter bezoekt Nederland

Ze voelen zich in Georgië een beetje vergeten, genegeerd. Terwijl Europese regeringsleiders dagenlang overleggen over de oorlog in Oekraïne, lijkt Brussel nauwelijks te beseffen dat er meer landen in de regio zijn waar Rusland binnen afzienbare tijd zou kunnen binnenvallen. Duizenden Georgiërs gingen afgelopen weekend de straat op om te protesteren tegen die Russische invloed.

Georgië, dat in 2008 verstrikt raakte in een oorlog met Rusland, zit in een lastig parket. Het ligt ingeklemd tussen landen die op de een of andere manier verbonden zijn met Rusland, of die in geen geval in opstand zullen komen tegen Poetin.

Georgië vaart een andere koers. Onder de vorige president Saakasjvili is ingezet op een lidmaatschap van de Navo en inmiddels heeft het land een associatieverdrag met de EU getekend. Die pro-westerse koers zet de huidige regering door, zegt Davit Usupashvili. De Georgische parlementsvoorzitter is even in Nederland, onder meer om de Tweede Kamer duidelijk te maken dat zijn land naar Europa blijft kijken.

In het land zelf klinkt gemor op het beleid van premier Irakli Garibashvili, die in 2012 aantrad. De demonstranten die dit weekend de straat op gingen, zijn bang dat de huidige machthebbers de oren te veel naar Moskou laten hangen. De klacht is dat de regering zich onvoldoende verzet heeft tegen een recent verdrag tussen Rusland en Abchazië, een van de twee regio's - de andere is Zuid-Ossetië - die zich in 2008 met hulp van Rusland onafhankelijk verklaarden van Georgië. De twee gaan op alle fronten - pensioenen, leger en onderwijs - samenwerken. Een eerste stap op weg naar volledige annexatie, zeggen de demonstranten.

De angst voor een nieuwe inval is niet verdwenen, ook niet onder de huidige regering.

"We pakken dingen alleen anders aan dan onze voorganger, president Saakasjvilli. We straffen Rusland niet onmiddellijk omdat we weten dat het geen zin heeft", zegt Usupashvili. "We kunnen de ligging van ons land niet veranderen, we hebben gezamenlijke handelsbelangen en we gaan op vakantie naar elkaars landen."

De huidige regering wordt verweten dat ze een marionet is van Poetin. De oppositiepartij speelt volgens de parlementsvoorzitter handig in op het sentiment in het land. Want alles wat met Rusland en Poetin te maken heeft, wordt intussen op de spits gedreven. "Saakasjvili gebruikt het onderwerp om zijn achterban te mobiliseren."

Vroeg of laat valt Rusland opnieuw Georgië binnen. Dat staat volgens de parlementsvoorzitter buiten kijf. Want de regio's die als gevolg van de oorlog onafhankelijk zijn geworden, zijn niet van groot strategisch belang voor Rusland. Poetin wil controle krijgen over het volledige oosten van Georgië, inclusief hoofdstad Tblisi. "Dan heeft hij namelijk een directe doorgang naar Armenië en krijgt hij de Euraziatische regio volledig in zijn greep, inclusief de belangrijke oliepijpleidingen die door Georgië richting Europa lopen."

De Georgische regering voelt zich dus wel degelijk bedreigd, maar is naar eigen zeggen niet in staat in haar eentje hard op te treden tegen Rusland. Usupashvili hoopt dat de Europese Unie, wellicht in samenwerking met de VS een langetermijnstrategie bedenkt om Rusland aan te pakken. "Wij doen graag mee aan zo'n brede coalitie."

Tot die tijd houdt Georgië zich stil tegenover de noorderbuur. Het land is zich ervan bewust dat Europa of de Navo hen niet te hulp schiet als de Russische tanks de grens over rollen. "In 2008 ging Saakasjvili ervan uit dat de wereld hem zou helpen in zijn oorlog tegen Rusland. Dat is nooit gebeurd."

Toch klinkt ook in de coalitie kritiek. Onlangs werd één minister ontslagen. Twee andere, tevens partijgenoten, stapten vrijwillig op. De huidige premier zou te weinig doen om de banden met Europa aan te halen. De inmiddels opgestapte minister van buitenlandse zaken zei dat de Georgische premier mensen in het ministerie ontslaat die te pro-Europees zijn. Zelfs de president, Giorgi Margvelashvili, schaarde zich achter de opgestapte minister van buitenlandse zaken.

"Die verklaringen zijn echt uit hun verband getrokken, mensen hebben te snel en te geëmotioneerd gereageerd", zegt Usupashvili. "Het was een interne politieke kwestie. Iets wat in iedere democratie gebeurt. Maar het schaadt onze reputatie."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden