Vrijzinnigheid lijkt een beetje passé in de PKN

Eerder dit jaar, tijdens de predikantendag, verzamelden zich 500 dominees op de Dam in Amsterdam Beeld ANP

De synode van de Protestantse Kerk in Nederland besprak de afgelopen twee dagen een discussiestuk, dat opvallend orthodox getoonzet was. Een paar vragen aan Trouw-verslaggever Gerrit-Jan KleinJan, die de discussie volgde.

Hoe belangrijk was deze synode?
De synode is het parlement van de kerk, zou je kunnen zeggen. Iedere regio stuurt een afvaardiging. Er waren 76 mensen, die discussieerden over een belangrijk discussiestuk, Brandpunten in de verkondiging. Dat gaat over de koers van de kerk.

De PKN is natuurlijk decentraal georganiseerd, dus het is geen dwingend dictaat. Lokale kerken zijn autonoom. Maar het wordt wel rondgestuurd naar alle gemeenten, en daar gebruikt als handvat voor discussie.

Wat voor stuk is het precies?
Het is geschreven door twee VU-theologen, die zichzelf orthodox noemen. En inderdaad verkondigt het orthodoxe opvattingen. God wordt erin bijvoorbeeld beschreven als een persoonlijke god, die direct ingrijpt in de wereld. Ook hadden de twee kritiek op de praktijk van het dopen: een beetje besprenkelen is volgens hen niet genoeg, de gedoopte moet ondergedompeld worden.

Hoe werd er gereageerd op zulke orthodoxe opvattingen?
Het werd wel duidelijk dat de PKN breder en gemêleerder is dan dit rapport. Er werd behoorlijk over gediscussieerd, en het stuk is teruggestuurd, met het verzoek om het flink te herschrijven, zodat de pluriformiteit van de protestantse kerk terug is te zien.

Een steen des aanstoots was bijvoorbeeld de denigrerende toon over agnosten en ietsisten. Die worden een beetje weggezet als mensen die van de rechte leer zijn afgedwaald. Daar kwam veel kritiek op. Ietsisme is bij mij in de gemeente mainstream, zei iemand, dat kan ik niet zomaar afserveren.

De PKN is dus niet zo orthodox als het lijkt?
De PKN is breed geschakeerd, dat bleek wel weer. Maar in de theologiebeoefening zie je wel degelijk een soort restauratie van de orthodoxie. Dat zo'n streng stuk ter discussie wordt voorgelegd, ademt wel een andere sfeer dan een paar jaar geleden. Vrijzinnigheid lijkt onder vaktheologen een beetje passé te zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden