Vrijspraak voor Congolese militieleider bij Strafhof

Vonnis is tegenslag voor aanklagers van het ICC

Vrijspraak, oordeelden de rechters van het Internationaal Strafhof in Den Haag (ICC) over de Congolese militieleider Mathieu Ngudjolo Chui gisteren. Ngudjolo was aangeklaagd wegens oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid.

Als aanklager Eric MacDonald, die de zaak heeft geleid, beseft dat hij verloren heeft, zit hij er verslagen bij. Naast hem fronst hoofdaanklager Fatou Bensouda de wenkbrauwen.

Met de uitspraak heeft het Strafhof gisteren zijn tweede Congo-vonnis afgegeven. Eerder dit jaar werd na een turbulent proces de Congolese oorlogsmisdadiger Thomas Lubanga, die tot Ngudjolo's aartsvijanden behoorde, veroordeeld tot 14 jaar celstraf.

Ngudjolo werd als commandant van een militiegroep verantwoordelijk gehouden voor misdrijven die op één specifieke dag, op 24 februari 2003, werden gepleegd. Zijn Lendu-strijders vielen toen het plaatsje Bogoro in het district Ituri aan om de bewoners van de rivaliserende Hema-stam te verdrijven en uit te moorden.

Ngudjolo werd in 2008 overgebracht vanuit Congo naar Den Haag. Tijdens het proces, dat in 2009 begon, waren er vreselijke verhalen over vrouwen en kinderen die door de Lendu-strijders levend waren verbrand. Andere slachtoffers waren verkracht en tot seksuele slavernij gedwongen. Kinderen werden als soldaat getraind en kregen geweren, machetes en speren. Ngudjolo zou zelf kindsoldaten als bodyguard hebben gehad. Bij het bloedbad van Bogoro kwamen 200 mensen om.

Maar welke positie had Ngudjolo? Dat blijkt voor de rechters voor het vonnis de centrale vraag te zijn. Ngudjolo was een verpleger, die militair van wanten wist, aanzien genoot en vast betrokken was bij de aanval. Maar na een lang proces met 239 zittingen, waarin 56 getuigen en experts zijn gehoord, hebben de rechters niet buiten gerede twijfel kunnen vaststellen wat Ngudjolo's rol in de militiegroep was.

Rechter Cotte verklaarde dat de aanklagers niet hebben aangetoond dat Ngudjolo commandant was, noch bewijs hebben geleverd dat hij de misdrijven heeft gepleegd. Daarom verklaren de rechters hem 'niet schuldig'. Maar dat betekent niet noodzakelijkerwijs dat hij 'onschuldig' is,' benadrukken de rechters.

Mensenrechtenorganisaties als Redress spreken van een 'enorme tegenslag' voor de slachtoffers en hebben kritiek op de kwaliteit van het werk van de aanklager. De laatste kan nog in beroep gaan.

Aan het eind van de zitting feliciteren Ngudjolo's advocaten hun cliënt. Voor het eerst laat de kleine Ngudjolo, die steeds strak voor zich uitkeek, een lachje zien. Gekleed in donkerblauw kostuum loopt hij naar de uitgang van de rechtszaal. Maar het is onduidelijk of er landen zijn die hem willen opnemen. Daarom kan Ngudjolo voorlopig nergens anders heen dan naar het detentiecentrum van het Strafhof in Scheveningen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden