Vrijheid van godsdienst in Iran, maar niet voor bahais

Ook Iran noemt zichzelf een islamitische staat, maar heeft nog wel het elementaire fatsoen om te liegen over zijn schendingen van mensenrechten. Daarin steekt de ayatollahrepubliek gunstig af bij die andere 'Islamitische Staat', IS, in het noorden van Syrië en Irak. Dat 'kalifaat' doet zelfs geen poging zijn gruwelen te verbergen en betracht wellustig de botte eerlijkheid van een even absolute als nihilistische geloofsopvatting. Steniging van een vermeende prostituee? Natuurlijk! Homo's van een hoog gebouw in Mosul naar beneden gegooid of van graansilo's in Raqqa? Nou dan, hoort toch zo?

Irans lippendienst mag leugenachtig of hypocriet zijn, ze houdt toch een soort erkenning in van universele waarden, die het ayatollahbewind niet wegvaagt met een verwijzing naar de Koran of een aan Mohammed toegeschreven uitspraak. Iran doet bijvoorbeeld mee aan de 'Universal Periodic Review', een door de VN in het leven geroepen mechaniek waarbij lidstaten elkaar de maat nemen over mensenrechten. Alle landen komen apart aan de beurt. Een jaar geleden lag Iran onder het snijmes. In zijn weerwoord zei het land dat alle religieuze minderheden in Iran vrij hun geloof kunnen belijden. Dat klopt niet voor de bahais. In het officiële Iraanse spraakgebruik is het bahaïsme dan ook geen godsdienst maar een 'misleide sekte'.

Het bahaïsme begon in de negentiende eeuw in Iran als een hervormingsbeweging binnen de sjiitische islam, maar ontwikkelde zich snel tot een zelfstandige godsdienst. Wereldwijd zijn er zo'n vijf miljoen bahais, van wie 300.000 in Iran. Na de islamitische revolutie van 1979 kregen de Iraanse bahais het zwaar. De toenmalige leiding 'verdween' spoorloos. Er waren ongeveer tweehonderd executies van bahais. Na de eerste revolutiejaren versoepelde de sfeer enigszins, maar vanaf 2005 trokken de autoriteiten de teugels weer aan. De huidige zevenkoppige leiding van de bahais zit sinds 2008 gevangen, veroordeeld tot twintig jaar op vage beschuldigingen. Er zijn veel onopgehelderde moorden op bahais, bahai-jongeren kunnen niet naar de universiteit.

Niet alleen levende bahais hebben het zwaar, ook doden krijgen geen rust. Bahais hebben vele gevallen gedocumenteerd, waarbij autoriteiten obstakels opwierpen voor begrafenissen of bahai-begraafplaatsen vernielden. Een paar voorbeelden uit de vele. In de stad Shiraz begonnen de Revolutionaire Gardes vorig jaar op een begraafplaats van de bahais met de bouw van een gemeenschapsgebouw. Op dezelfde plek organiseerden ze een plechtigheid voor de ' verborgen imam'. De 'goddeloze' bahaigraven waren afgedekt met tapijten.

In Tabriz zijn bahais sinds 2011 niet meer welkom op de algemene begraafplaats, behalve als ze hun doden volgens de islamitische rituelen de laatste eer bewijzen. De bahais weigeren dat en kunnen daarom alleen nog terecht op een locatie twee uur reizen verderop. Volgens het bahaigeloof moeten doden begraven worden op een plek die op minder dan een uur reizen ligt van de plaats van overlijden. Vaak brengen autoriteiten zonder overleg met de familie resten van bahais over naar elders. Soms houden ambtelijke obstructies een begrafenis maandenlang tegen. Al die tijd blijft het lichaam in het mortuarium van het ziekenhuis.

De islamitische republiek mag minder slecht zijn dan het IS-kalifaat, goed is anders.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden