Vrij spel voor malafide ondernemers

(\N)

Gemeenten maken nauwelijks gebruik van de Wet Bibob, waarmee de integriteit van ondernemers kan worden onderzocht. Criminelen kunnen zo hun gang gaan.

Twee derde van de gemeenten doet niet of nauwelijks onderzoek naar de integriteit van ondernemers die een vergunning aanvragen. Malafide ondernemers die via hun bedrijf of winkel geld willen witwassen, hebben in die plaatsen vaak vrij spel.

Vooral kleinere gemeenten vinden de Wet Bibob (Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur) waarin die toetsing is geregeld, ’te tijdrovend’, ’te ingewikkeld’ of gewoonweg ’onnodig’. Dat blijkt uit onderzoek onder alle 441 gemeenten in Nederland van Trouw en Binnenlands Bestuur in samenwerking met onderzoeksbureau UZ3.

De Wet Bibob geeft gemeenten sinds juni 2003 de mogelijkheid om de doopceel te lichten van aanvragers van een vergunning, subsidie of aanbesteding. Als uit onderzoek blijkt dat die ondernemer criminele banden heeft, kan de gemeente die weigeren of intrekken. Sinds de invoering van Bibob is dit 376 keer gebeurd.

Deze wet is een van de belangrijkste maatregelen tegen de verwevenheid van onder- en bovenwereld. Het gaat vooral om ondernemers in de horeca, coffeeshops, prostitutie en speelautomatenhallen. Vastgoed valt binnenkort ook onder de wet.

Slechts 140 gemeenten maken echt gebruik van de wet: ze hebben wel eens een vergunning geweigerd óf nader advies gevraagd bij het Landelijk Bureau Bibob. Dat bureau is een onderdeel van het ministerie van justitie dat diepgravender onderzoek mag doen in gesloten bronnen, zoals justitiële registers. De grootste groep van 179 gemeenten, voornamelijk kleine gemeenten, doet helemaal niets met Bibob.

Het Landelijk Bureau Bibob bracht 667 keer advies uit. In 51 procent van de gevallen constateerde het bureau ’ernstig gevaar’:een groot risico dat die ondernemer de vergunning voor criminaliteit gebruikt.

Omdat sommige gemeenten strenger zijn dan andere, ontstaat er een ’waterbedeffect’: ondernemers die in een ’Bibob-gemeente’ bot vangen, proberen het soms elders omdat daar de toets lichter of afwezig is.

De ministers Hirsch Ballin (justitie) en Ter Horst (binnenlandse zaken) zullen de wet op onderdelen aanpassen, zeggen ze morgen in een dubbelinterview in Trouw.

In kleinere plaatsen is het eenvoudiger om met vergunning een café te beginnen dan in grote steden. (FOTO WERRY CRONE, TROUW)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden