Vrij schieten op kabinetsplannen

Oppositie werkt aan verlanglijstje Rechts Nederland likt wonden, niet vingers

Nu premier Mark Rutte het ontslag van zijn bewindslieden aan de koningin heeft aangeboden, kan de oppositie vrij schieten op de meest omstreden kabinetsplannen, zoals de Wet Werken naar Vermogen en de bezuinigingen op het passend onderwijs. Om die plannen op de lange baan te schuiven, verklaart het parlement bepaalde onderwerpen tot 'controversieel'. Met andere woorden, te gevoelig om door een demissionair kabinet te worden behandeld.

Officieel is er een Kamermeerderheid nodig om dat te doen. In de praktijk is het een ongeschreven regel dat een substantiële minderheid voldoet. Toen het kabinet-Balkenende IV in 2010 viel over de militaire missie naar Uruzgan, werden onder meer de verhoging van de pensioenleeftijd en de kilometerheffing als controversieel bestempeld.

Zoals te verwachten viel, is het verlanglijstje van de oppositiepartijen lang. Veel van de plannen die de door de PVV gedoogde coalitie van VVD en CDA wilde doorvoeren, brachten in de samenleving immers heel wat teweeg. Niet zelden stroomde het Haagse Malieveld vol.

Op de lijst prijkt met stip bovenaan de pas behandelde Wet Werken naar Vermogen, de omstreden hervorming van de sociale zekerheid (bijstand, sociale werkplaatsen, Wajong) die de schatkist 1,8 miljard moest opleveren en waarover deze week gestemd zou worden. Andere punten die mogelijk controversieel worden geacht: de bezuinigingen op passend onderwijs en ontwikkelingssamenwerking, het sociale leenstelsel in het hoger onderwijs, de winstuitkering in de zorg, verhoging van de griffierechten, het aanscherpen van gezinshereniging, harder straffen en de strengere maatregelen op het gebied van asiel en immigratie.

Een snelle oplossing van de slepende kwestie rond de Hedwigepolder lijkt door de gestrande Catshuisbesprekingen eveneens ver weg. In Brussel, waar de Europese Commissie vrijdag akkoord ging met het plan van staatssecretaris Bleker (CDA, landbouw) om een derde van de polder onder water te zetten, wacht men op de beslissing van de Kamer. Maar zoals het Zeeuwse CDA-Kamerlid Ad Koppejan, die zich vorige week neerlegde bij het plan van zijn partijgenoot, gisteren al veelzeggend liet optekenen: "Alles is nu anders".

Het zorgt in Zeeland voor grote onzekerheid. Frans Jan Mulder, burgemeester van Hulst, sprak al de vrees uit dat Europa zich nu met de kwestie gaat bemoeien en de polder toch in z'n geheel onder water komt te staan. Maar Statenlid Johan Robesin van de Partij voor Zeeland verwacht dat het 'gewoon een jaar de ijskast in gaat', zo vertelde hij aan Omroep Zeeland.

En ook de maatschappelijke belangenorganisaties roeren zich. Zo namen de vakcentrales FNV, CNV en MHP al een voorschot op de komende periode door de politici op te roepen 'pijnlijke kabinetsplannen in de koelkast te zetten'. Ontwikkelingsorganisaties toonden zich op hun beurt opgelucht met het voorlopige sneuvelen van de flinke ombuiging op het ontwikkelingsbudget.

Het opschorten van de kabinetsplannen zal in de oppositiebankjes tot meer dan gegniffel leiden, maar is bovenal een harde gelag voor de coalitiepartijen. Die kunnen weinig anders doen dan lijdzaam toekijken hoe de programmapunten waar 'rechts Nederland zijn vingers bij zal aflikken' één voor één een onzekere toekomst krijgen voorgeschoteld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden