Vrij Nederland

Juist als je nog zestien bent in je hoofd is de schok onvermijdelijk. Je overziet al de ramp en denkt voorzichtig aan de jonge man die op die ochtend in april op Rotterdam CS uit de nachttrein stapte. Ja, 'het lijkt gisteren' zegt opa nu. Net uit militaire dienst ontslagen en met in de hand een koffer zwaar van de livres de poche. Nederland, ik kom eraan! Mijn Nederlandse vriendin stond op perron 1 te wachten.

De schok vandaag betreft de helderheid en precisie van die herinneringen. De kleuren ervan zijn glanzend, de geuren vers. Er kan toch niet zoveel tijd voorbij zijn gegaan? Maar dit zijn juist de schok en de ramp: het besef dat het over 2 jaar veertig jaar geleden zal zijn dat ik uit de trein uit Marseille stapte. Ineens moet ik grinnikend aan dat gesprek denken, eind jaren tachtig, met een journalist van HP de Tijd. Of ik hun rubriek 'De Natie' de week erop wilde volschrijven. Ze hadden eerst aan Huppeldepup gedacht, ook een buitenlander, maar die zat hier al bijna 20 jaar en dan is je blik over Nederland zo fris als een verlepte vrucht. Hoe zal mijn mandje met appels en peren in april 2017 eruitzien?

Je moest toen niet alleen opnieuw leren praten, met dit keer een brokje ruw graniet in de keel, je moest ook je pas geconstrueerde identiteit van zuid naar noord vertalen. En die was links natuurlijk.

Gelukkig waren er genoeg gelegenheden. Zo kon ik vrij snel mijn schoenzolen op het Hollandse asfalt slijten om tegen de immense hypocrisie van de gehele wereld te protesteren. Neutronenbom, kernraketten, Dodewaard, Bestek '81, Wiegel en Van Agt. En als je verkleumd in je vochtige legerjas (net als mosselen gedijden demonstraties toen vooral als de 'r' in de maand was) thuiskwam, lag op de rietentegelvloer vol vlooien de progressieve Bijbel, zeg maar de Koran der Verlichten. Vrij Nederland, vrede zij met hem, was de onmiskenbare sleutel voor een gedegen links draaiend gedrag en denken. Wie zich een halfjaarabonnement kon veroorloven, was bijna een halve intellectueel en mocht bij feestjes harder dan anderen oreren in een mist van Samson-rook. VN maakte in werkelijkheid een arrogante kwast van je die dacht zomaar boven het gepeupel en het canaille te kunnen zweven. "Heb je Tamar en Grijs gelezen deze week?"

In de jaren tachtig stond in VN wel iedere week opnieuw een ellenlang stuk over de nietige Centrum Partij van de volstrekt ongevaarlijke Janmaat. Je las deze alarmbrij met gepaste afschuw.

Het was misschien gisteren, maar het lijkt toch een eeuwigheid geleden dat het abo werd opgezegd. Van de wekelijkse 120.000 papieren exemplaren toen zijn er nu nog 32.000 over. Het laatste jaar alweer een keldering van 10 procent. Ik ging gisteren op de site van het blad neuzen. Het bestaat nog! Met prominent de complottheorieën van de volstrekt futiele rapper Appa over Charlie Hebdo. 3500 woorden over de nietigheid van het verlepte denken. Dan schud je met je hoofd en realiseer je je met droefheid dat voor Vrij Nederland april 2017 nog ver is.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden