Vriendjespolitiek bij verdeling nieuwbouw

DEN HAAG - Makelaars en gemeenten maken zich op grote schaal schuldig aan vriendjespolitiek bij de verdeling van nieuwbouwwoningen. Dat concludeert Vereniging Eigen Huis (VEH) op basis van een onderzoek naar klachten van aspirant-kopers.

Staatssecretaris Remkes (volkshuisvesting) erkent dat er wordt gesjoemeld en wil nu regels opstellen voor de verdeling van nieuwbouwhuizen.

Het verschijnsel dat makelaars, projectontwikkelaars en gemeenten huizen -vaak de mooiste of best gelegen- achterhouden voor werknemers, familie, vrienden en zakenrelaties is volgens VEH een 'nationale ziekte' die bij huizenzoekers tot grote frustraties en boosheid leiden. In de vier maanden dat VEH begin dit jaar een meldpunt openstelde, stroomden de klachten binnen.

In ruim de helft van de 169 klachten zijn de bevoordeelden werknemers of vrienden van de huizenverdelers. VEH-directeur Pernot noemt het 'zeer kwalijk' dat in 10 procent van de klachten gemeenteraadsleden en 8 procent ambtenaren zijn voorgetrokken door makelaars. Enkele keren zijn zelfs burgemeesters en wethouders betrokken.

De meeste gemeenten in Nederland laten de toewijzing van de zogeheten vrije-sectorwoningen over aan de vrije markt. Slechts enkele plaatsen houden een vinger aan de pols door het stellen van randvoorwaarden, zoals de eis dat de verdeling van alle huizen via een openbare loting gebeurt.

Juist in een tijd dat er sprake is van grote schaarste -het aanbod van nieuwbouwwoningen daalt in 2001-2002 naar een na-oorlogs dieptepunt van 69000- is transparantie volgens VEH noodzakelijk. VEH-directeur Pernot was verbaasd over de omvangrijkheid van de klachten. ,,Ik ben ervan overtuigd dat dit slechts het topje van de ijsberg is.''

Het onderzoek bracht behalve vriendjespolitiek ook voorbeelden van koppelverkoop aan het licht. Bij sommige projecten moesten gegadigden hun oude huis via de betrokken makelaar laten verkopen. Andere makelaars stelden bij aanmelding aan aspirant-kopers de vraag of zij bereid waren via hun een hypotheek te laten afsluiten.

VEH pleit voor het opstellen van duidelijke spelregels die openbaarheid garandeert en het achterhouden van huizen uitsluit. Daarnaast moeten gemeenten volgens VEH een regiefunctie hebben bij inschrijving en toewijzing. Bovendien moeten gemeenten een onafhankelijk toezichthouder zoals een notaris aanwijzen die controleert of de spelregels zijn nageleefd.

Staatssecretaris Remkes, die gisteren het VEH-rapport in ontvangst nam, voelt veel voor de invoering van spelregels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden