Vriend van Israël riskeert cel

Omstreden wetsvoorstellen stellen banden tussen Marokkanen en Israëliërs strafbaar

RABAT - Twee wetsvoorstellen in Marokko stellen banden met Israël strafbaar. Marokkanen die op wat voor manier dan ook relaties aangaan met Israël riskeren, als de wet er komt, twee tot tien jaar cel of boetes tot 100.000 euro. 'Schending van de mensenrechten' zeggen mensenrechtenorganisaties. 'Politiek spel' volgens ingewijden.

Het voorstel is hoe dan ook opmerkelijk. In tegenstelling tot de meeste Arabische landen, heeft Marokko een diplomatieke band met Israël. Zo zou Marokko meerdere malen hebben bemiddeld in het leggen van geheime contacten tussen Israël en de Palestijnen. Toen koning Hassan II in 1999 overleed, woonden zowel Israëlische als Palestijnse diplomaten de begrafenis bij. Jaarlijks bezoeken tienduizenden Israëlische toeristen, met name met Marokkaanse roots, het islamitische land.

De wetsvoorstellen zijn het resultaat van politiek populisme, zegt Mehdi Bensaid van de Partij voor Autenticiteit en Moderniteit (PAM). Saillant detail: een van de twee wetsvoorstellen is door zijn eigen partij ingediend.

Het wetsvoorstel van de PAM werd in augustus vorig jaar ingediend door de vorige voorzitter. De overige leden van de partij zaten daar helemaal niet op te wachten. "We hebben nota bene zelf een wet tegen discriminatie ingediend eerder dit jaar, dus waarom zouden we nu een wet steunen die tegen mensenrechten ingaat?", zegt Bensaid. "Het gaat hier niet om mensen, maar om de politiek, om stemmen." Geruchten dat de PAM overweegt om, nu er een nieuwe partijleider is, haar deel van het voorstel in te trekken, worden door Bensaid bevestigd noch ontkend.

De Joodse gemeenschap zelf ligt er niet bepaald wakker van. Henri Assouline, vicepresident van het comité voor de Joodse gemeenschap in Marrakech en Essouira, wuift het omstreden voorstel weg. Hij is niet bang dat hij straks zijn familie in Israël niet kan bezoeken. "Ben je mal. Er gaan geen directe vluchten vanuit Marokko en er komt geen stempel in mijn paspoort als ik Israël binnenkom. Hoe willen ze ooit controleren of ik in Israël geweest ben? Dit is puur politiek. Die wet komt er niet, daar kun je zeker van zijn. We hebben een goede verstandhouding met koning Mohammed VI. Hij zal zo'n wet nooit ondertekenen. Wij Joden hebben Marokko wat te bieden. Niet alleen de duizenden toeristen die hier jaarlijks hun geld uitgeven, maar ook met onze handelsgeest. We helpen de Marokkaanse economie draaiende te houden."

Assouline en Bensaid zijn er beiden van overtuigd dat de wet er niet komt. Iets waar de andere vier initiatiefnemers zich volgens de twee terdege van bewust zijn. Maar waarom dan de verontwaardiging van de internationale gemeenschap en mensenrechtenorganisaties op de hals halen? Mohammed Hanine, lid van de Nationale Groepering van Onafhankelijken (RNI) en voorzitter van de commissie van mensenrechten, ziet twee mogelijke redenen: populisme en een signaal naar de politiek in Israël.

Een groot deel van de Marokkaanse bevolking bestaat uit conservatieve moslims. Zij zijn voorstanders van een onafhankelijke Palestijnse staat en hebben een enorme afkeer van Israël. Een wetsvoorstel als dit kan, zelfs als de wet er niet komt, behoorlijk wat stemmen opleveren voor de partijen die het voorstel indienden. Met name de gematigd islamitische regeringspartij, de Partij voor Gerechtigheid en Ontwikkeling (PJD), zou hiervan profiteren.

Nog belangrijker dan het winnen van stemmen is volgens Hanine het signaal dat wordt afgegeven aan Israel. En dan met name met betrekking tot de manier waarop het land omgaat met de Palestijnen. "Maar dit is veel te agressief", zegt Hanine. "Marokko streeft juist naar een vreedzame oplossing voor het conflict."

Hoewel zijn partij het wetsvoorstel niet steunt, hoopt Hanine dat de ophef wel iets zal opleveren: "Het zou mooi zijn als Israël hierdoor bij zichzelf te rade zal gaan over de situatie in het Midden-Oosten. Ze zijn nu zo bezig met het conflict, dat ze lijken te vergeten dat het gaat om de toekomst van hun kinderen en volgende generaties. Want de regering, die komt en die gaat, maar de bevolking van Israël en de Palestijnse gebieden blijft."

Beschermde status van Joden
In Marokko wonen zo'n vierduizend Joden, voornamelijk in Casablanca en Fès, met een eeuwenoude geschiedenis.

Al ver voor de jaartelling vestigden de eerste Joden zich in het Noord-Afrikaanse land en leefden ze samen met de Berbers. Ze genoten vaak een beschermde status.

Hoewel Marokko sinds de nieuwe grondwet uit 2011 vrijheid van godsdienst kent, worden andere religies nog lang niet altijd geaccepteerd. Het Joodse geloof lijkt daarop een uitzondering. Waar christenen vaak worden uitgesloten, draaien Joden volop mee in de Marokkaanse maatschappij, tot aan de politiek toe.

In augustus van dit jaar woonden Marokkaanse prominenten een vierdaags Joods feest in Essouira bij, samen met 1500 Joden uit alle hoeken van de wereld.

Marokkanen die praten over Joden, spreken over 'hun broeders'.

Andersom hebben de Marokkaanse Joden veel respect voor de koning. Hij staat erom bekend de Joden te beschermen, net als zijn grootvader, Mohammed V. Die laatste wist tijdens de Tweede Wereldoorlog een groot deel van de Joden uit Marokko, dat toen nog onder Frans bewind viel, uit handen van de Duitsers te houden. Mohammed V bestempelde de Joden als volwaardig Marokkaanse staatsburgers en hij weigerde 'zijn kinderen' af te staan. "Want", zo sprak hij, "we hebben hier alleen Marokkanen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden