Commentaar

Vreugde over draagvlak voor gedenken, zorg over kwijnende kennis

null Beeld ANP
Beeld ANP

Het vrijheidsonderzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei, dat afgelopen zaterdag werd gepubliceerd, bevat goed en minder goed nieuws.

Het goede nieuws is, dat het draagvlak voor Dodenherdenking en Bevrijdingsdag onverminderd groot is. Minder goed nieuws is, dat de kennis over de Tweede Wereldoorlog en de bezetting aan het wegzakken is.

Het zou te simpel zijn een oorzakelijk verband te suggereren tussen die feiten. Maar ze hebben wel met elkaar te maken, en moeten in onderlinge samenhang worden bezien.

Dat de overgrote meerderheid van de Nederlanders belang hecht aan 4 en 5 mei, is een groot goed. In het vrijheidsonderzoek zegt 85 procent van de ondervraagden het herdenken van de doden op 4 mei belangrijk te vinden. En 79 procent hecht belang aan het vieren van de bevrijding op 5 mei.

Dat het draagvlak voor deze nationale herdenkingen nog altijd zo groot is, is een compliment voor het Nationaal Comité. Het Comité heeft zich de afgelopen decennia ingespannen om herdenking en viering actuele betekenis gegeven. Die inspanningen hebben zeer waarschijnlijk ertoe bijgedragen dat het draagvlak groot bleef.

We herdenken op 4 mei alle landgenoten die gevallen zijn in oorlogen of vredesoperaties, niet alleen de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Was dat laatste het geval gebleven, dan zou, met het uitsterven van de generaties die de oorlog hebben meegemaakt, het draagvlak onder herdenking en viering verminderen.

Het is logisch dat de herinnering vervaagt met de tijd, ook als het om oorlogen gaat. De herdenking van de grote oorlog van 1914 - 1918 wordt een andere, nu de laatste veteranen van die oorlog overlijden. De wapenstilstand van 1918 zal gemarkeerd blijven in de kalender van de betrokken landen, maar de herdenking zelf wordt minder omvangrijk. Dat is wat tijd doet.

Bij het verbreden van Dodenherdenking en Bevrijding zijn op deze plaats echter steeds kritische kanttekeningen geplaatst. Het risico van vervlakking dreigt, als we alle gevallenen gedenken en vrijheid in al zijn vormen vieren.

Dat de kennis over de Tweede Wereldoorlog snel minder wordt, moet daarom een zorg zijn voor het Nationaal Comité, maar vooral ook voor het onderwijs. Deze oorlog en bevrijding hebben de Nederlandse natie gevormd, hebben Europa gemaakt tot wat het nu is. Kennis daarover is elementair. En aan belangstelling ontbreekt het niet, zie het vrijheidsonderzoek. Belangstelling voor het leven van gewone mensen in oorlog en bezetting.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden