Vrees voor vluchtende Venezolanen

Antillen | De spanning in Venezuela neemt toe, en daarmee de zorgen op Aruba en Curaçao. Zijn de eilanden wel voorbereid op vluchtelingen?

Onrust aan de randen van het Koninkrijk der Nederlanden. De bewoners van Aruba en Curaçao houden de ontwikkelingen in het nabijgelegen en instabiele Venezuela nauwlettend in de gaten. "Wat als mensen onze kant op vluchten?", vroeg Rene Herdé, fractievoorzitter van de Arubaanse Volkspartij, zich gisteren hardop af tijdens overleg met de Tweede Kamer in Den Haag. "Moeten we tenten voor ze opzetten? We hebben geen idee."

Terwijl Europa worstelt met de komst van vluchtelingen over de Balkan en de Middellandse Zee, kijkt Nederland ook met een schuin oog naar de andere kant van het koninkrijk. In Venezuela, amper dertig kilometer van Aruba, broeit het. De regering wankelt, escalatie dreigt.

Bij helder weer kunnen de landen elkaars kustlijn zien. Marcolino Franco, voorzitter van het parlement van Curaçao, vertelt dat hij twee geslaagde pogingen kent van mensen die dat stukje in de Caribische Zee al zwemmend wisten te overbruggen. "Dus het kan ook met een klein bootje. Of een luchtbed."

Aruba en Curaçao beseffen dat ze totaal niet zijn voorbereid op eventuele vluchtelingen. Asielzoekers zijn voor de landen een relatief onbekend fenomeen. Toen een Syriër dit jaar via Venezuela naar Curaçao reisde en asiel aanvroeg, werd hij in de gevangenis gezet. Hij is nu vrij, maar 'compleet afhankelijk van vriendendiensten', aldus zijn advocaat Geraldine Scheperboer-Parris.

Asielzoekerscentra kennen de landen niet, organisaties als Vluchtelingenwerk evenmin. Meldt een asielzoeker zich - per eiland lijkt het om een handjevol per jaar te gaan - dan is die aangewezen op hulp van vrijwilligers van het Rode Kruis. Zij kunnen helpen met onderdak en het invullen van asielformulieren, daarna is het maar afwachten.

"Er is geen beleid en ook geen wetgeving hieromtrent", vertelt Scheperboer-Parris. "Ik denk dat dat in het verleden nooit een probleem is geweest voor Curaçao, het land is te klein om veel mensen op te vangen. Maar het komt veel te vaak voor dat mensen hier naartoe komen en blijven hangen. Dat is een gevaar voor de openbare orde. Er móet wetgeving komen."

Ook op Aruba zijn de zaken provisorisch geregeld, schetst directeur Michel La Haye van het lokale Rode Kruis. "We hebben hier twintig bedden klaarstaan voor noodopvang, ook bedoeld voor daklozen. Daar betaalt de overheid niet aan mee."

Hoewel La Haye de asielzoekers 'niet voor de poorten' van Aruba ziet staan, is er ongerustheid op het Binnenhof. VVD'ers Han ten Broeke (Tweede Kamer) en Frank van Kappen (Eerste Kamer) repten onlangs in het Antilliaans Dagblad over 'een tikkende tijdbom die ieder ogenblik in ons gezicht kan ontploffen'. Brazilië, Guyana en Colombia hebben hun grens met Venezuela gesloten. Aruba, Curaçao en zelfs Bonaire kunnen nu een aantrekkelijk vluchtoord worden.

"Tien bootjes met elk twintig mensen richting Aruba en je hebt de poppen aan het dansen", denkt VVD-Tweede Kamerlid André Bosman. Zijn grote vrees: een luchtbrug voor asielzoekers vanuit de West naar Schiphol.

Zijn PvdA-collega Roelof van Laar: "Bootjes terugsturen doen we niet, dat is inhumaan. Maar is de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR voorbereid? En de kustwacht?" Het zijn vragen waar niemand antwoord op heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden