Vreemdelingenwet werkt niet

DEN HAAG - De nieuwe Vreemdelingenwet vertoont anderhalve maand na invoering het eerste scheurtje. Zo dreigen de rechtbanken overstelpt te worden met zaken van afgewezen asielzoekers die na de aanmeldprocedure in vreemdelingenbewaring zijn genomen. De nieuwe wet beoogt juist het aantal procedures terug te brengen.

Het probleem van de nieuwe wet zit in de korte termijn waarop vastgezette asielzoekers moeten worden gehoord door een rechter. Uiterlijk binnen tien dagen moet daartoe een zitting worden gepland. Beroepszaken in de aanmeldprocedure komen binnen zeven à veertien dagen op de rol.

Onder de oude wet werd de rechtmatigheid van de bewaring -binnen vier weken- en de beoordeling van de asielzaak zelf op een en dezelfde zitting behandeld. Maar nu asiel en bewaring gescheiden zijn, moeten de rechtbanken veel meer zittingen plannen. Dat kost capaciteit. Ook zijn er meer tolken en rechtshulpverleners nodig. Bovendien vormt het vervoer van en naar de rechtbank van vreemdelingen een groot probleem.

Landelijk coördinator vreemdelingenzaken bij de rechtbank Den Haag, mr. A. van Dooijeweert, geeft toe ,,dat de zaken nog niet zo lopen zoals het hoort''. Zij verwacht dat de rechtbanken dit jaar ,,gigantische aantallen'' bewaringszaken te verwerken krijgen. Vorig jaar bedroeg dat aantal 8000, voor dit jaar verwacht Van Dooijeweert meer dan 20000 zaken.

Dat heeft te maken met het feit dat de nieuwe Vreemdelingenwet vereist dat bij elke vastzittende vreemdeling na het eerste beroep één keer per maand beoordeeld moet worden of de bewaring al dan niet nog rechtmatig is. Ook past de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) vaker dan voorheen het middel van vreemdelingenbewaring toe en worden afgewezen asielzoekers minder snel op straat gezet.

Van Dooijweert zou graag zien dat de tien-dagentermijn wordt opgerekt tot veertien. ,,Dat zou een deel van het probleem kunnen oplossen, maar niet alles. Wel heeft de IND dan meer mogelijkheden om zelf de bewaring tussentijds op te heffen.'' Maar de Tweede Kamer voelde vorig jaar bij de behandeling van het wetsvoorstel al niet veel voor aanpassing. Zij wil zoveel mogelijk aansluiten bij de kortere termijn die geldt bij strafzaken.

Volgens een woordvoerster van de IND is het probleem van de rechtbanken niet bekend bij Justitie. D66-kamerlid J. Hoekema heeft deze week kamervragen gesteld over de kwestie. Hij vraagt zich af of reparatiewetgeving nodig is om het gerezen probleem te tackelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden