'Vreemde snuiters mogen niet in mijn riksja stappen, de rest is welkom'

Delhi's eerste vrouwelijke riksjarijder toert van de hoofdstad naar Mumbai om aandacht te vragen voor de positie van vrouwen in India

"Veiligheid begint bij jezelf", zegt Sunita Chaudhary (35) gedecideerd. "New Delhi is in principe niet gevaarlijker voor vrouwen dan andere grote steden. Het probleem is dat Indiase vrouwen hun mond te weinig open doen. Daardoor zijn mannen gaan denken dat ze kunnen doen wat ze willen."

Sunita Chaudhary mag zich Delhi's eerste vrouwelijke riksjarijder noemen. Zonder acht te slaan op de argwanende blikken van andere weggebruikers, manoeuvreert ze haar gemotoriseerde voertuigje behendig door de overvolle straten.

De Indiase hoofdstad is herstellende van de schok die een gewelddadige groepsverkrachting in december heeft veroorzaakt. Terwijl de daders achter gesloten deuren worden berecht, hangt na een koude winter van woede en protest de lente in de lucht.

Er is ruimte voor een opmerkelijk initiatief waar riksjarijdster Sunita een hoofdrol in speelt. Vandaag vertrekt zij per autoriksja van New Delhi naar Mumbai. In vijftien dagen moet er zo'n 1500 kilometer worden afgelegd. De reis is georganiseerd door de Indiase afdeling van de Vodafone Foundation, die op deze manier geld wil inzamelen voor vrouwenprojecten. Aandacht van de media is daarbij van cruciaal belang en dus worden er zowel in Delhi als in Mumbai persconferenties georganiseerd. De Times of India, een prominent landelijk dagblad, wijdde eerder deze week al een artikel aan Sunita's 'wheel power'.

Sunita Chaudhary is geboren in een dorp in Uttar Pradesh, een deelstaat die bekend staat als behoudend en weinig ontwikkeld. Toen ze dertien jaar oud was, werd ze uitgehuwelijkt en trok ze zoals dat hoort bij haar schoonfamilie in. Het meisje werd geestelijk en lichamelijk mishandeld, maar weigerde zich daarbij neer te leggen. Nadat ze haar geval tevergeefs bij de dorpsraad onder de aandacht had gebracht, nam Sunita op vijftienjarige leeftijd de benen naar New Delhi. Ze kende er niemand en had geen cent op zak.

Er volgde een periode van slecht betaalde baantjes waar nauwelijks van te leven viel. "Als het tegen zat, moest ik me met 700 roepie (tien euro) in de maand zien te redden", herinnert Chaudhary zich. "Als ik met de bus naar mijn werk ging, keek ik vaak naar de buschauffeurs en dacht, waarom kan ik zoiets niet doen?"

Sunita Chaudhary slaagde erin een plek te verwerven op een opleiding voor bestuurders van autoriksja's. De mannen in de trainingsgroep behandelden haar met uitgesproken minachting, maar het meisje uit Uttar Pradesh - toen midden twintig - zette door.

Na de opleiding diende zich meteen de volgende hobbel aan: eigenaren van riksja's bleken niet bereid hun voertuig aan Chaudhary toe te vertrouwen. Het mannenbolwerk bleef gesloten, totdat ze acht jaar geleden dankzij een overheidsproject eindelijk aan de slag kon. Inmiddels heeft ze haar eigen riksja bij elkaar gereden.

"Ik ga ervan uit dat mannen en vrouwen gelijk zijn", zegt Chaudhary. "Daarom maak ik in principe geen onderscheid tussen mannelijke en vrouwelijke passagiers. Het komt wel eens voor dat er vreemde snuiters bij me in de riksja willen stappen. Maar doordat ik daar een speciale antenne voor ontwikkeld heb, haal ik die er meteen uit."

Tijdens haar riksjareis zal Chaudhary haar veerkracht en vindingrijkheid delen in gesprekken met vrouwen als zijzelf. Gewone vrouwen die een verschil maken door bijzondere dingen te doen en zich sterk te maken voor de meest uiteenlopende zaken: onderwijs voor mensen met een geestelijke beperking bijvoorbeeld of werkgelegenheid voor vrouwen op het platteland, afschaffing van kastendiscriminatie of het opzetten van gezondheidscentra in afgelegen gebieden. Een van de vrouwen ontsnapte aan gedwongen prostitutie, een andere overleefde een aanval met zoutzuur.

"Vrouwen moeten hun eigen kracht ontwikkelen", zegt Chaudhary. "De groepsverkrachting in december heeft mensen wakker geschud. Vrouwen worden zich meer bewust van hun omstandigheden. En als ze die willen veranderen, zullen ze hun stem moeten laten horen. Als je in een moeilijke situatie belandt, is het zaak om niet op te geven."

Chaudhary vindt het zelf heel belangrijk dat vrouwen zich uitspreken tegen het systeem van de bruidsschat, dat officieel verboden is maar in de praktijk nog volop wordt toegepast: in geval van een huwelijk is de familie van de bruid verplicht om de verwanten van de bruidegom met geld en goederen te overladen. Chaudhary: "Het geweld in mijn huwelijk had alles te maken met de bruidsschat. En ik ben de enige niet." Lachend: "Als ik ooit nog eens trouw, moet het met een man zijn die waardering heeft voor wie ik geworden ben."

De reis van Sunita Chaudhary is te volgen op www.redrickshaw.in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden