Vredesoverleg in gevaar door crisis in Dublin

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - Een dreigende regeringscrisis in Dublin overschaduwt het Brits-Ierse overleg over de volgende stap in het Noordierse vredesproces. De kleinste Ierse regeringspartij, Labour, beslist vandaag of zij de coalitie voortzet met Fianna Fail van premier Albert Reynolds.

Aanleiding voor de herrie in het Ierse kabinet is het besluit procureur-generaal Harry Whelehan te benoemen tot voorzitter van het Hooggerechtshof. Bij het bekendmaken van de benoeming stapten de Labourministers vorige week vrijdag woedend uit het kabinetsberaad.

Labour won in '92 fors bij de verkiezingen met de belofte van sociale hervormingen. Omdat er sindsdien te weinig veranderde, ondanks Labours belofte van change, groeide de kritiek onder de nieuwe aanhang op het optreden van de partij. Kennelijk heeft Labour de benoeming van Whelehan, die geldt als conservatief, aangegrepen om wat te doen aan de afbrokkelende steun.

Partijleider Dick Spring dreef het conflict op de spits door opheldering te eisen over een affaire waar de procureur-generaal bij betrokken is. Een Noordiers verzoek om uitlevering van een priester die was beschuldigd van seksueel misbruik van kinderen, blijkt zeven maanden in een bureaulade op het kantoor van Whelehan gelegen te hebben, terwijl het verzoek binnen 24 uur afgehandeld had kunnen worden.

Whelehan heeft gezegd dat zijn medewerkers het te druk hadden met andere zaken. De betrokken priester keerde vrijwillig terug naar Noord-Ierland, waar hij tot vier jaar gevangenisstraf is veroordeeld.

Labourleider Spring neemt geen genoegen met die uitleg. Hij heeft premier Reynolds uiterlijk tot vandaag de tijd gegeven om in het parlement een afdoende verklaring te geven voor het optreden van de aanstaande president van het Hooggerechtshof. Komt die er niet, dan stapt Labour uit de coalitie.

Reynolds is ook vanuit zijn eigen partij onder vuur genomen over de kwestie. De prominente Derek Mooney opperde dat zijn partijgenoot maar beter kon aftreden als premier “omdat door zijn toedoen de regering, die goed functioneerde, aan gruzelementen ligt.”

Gevreesd wordt dat het Noordierse vredesproces met forse tegenslag te kampen krijgt, mocht Labour inderdaad besluiten uit het kabinet te stappen. Partijleider Spring is als minister van buitenlandse zaken nauw betrokken bij het overleg met de Britten over Ulster.

Eigenlijk had er deze zomer al een document moeten liggen met een formule voor Noord-Ierland, waarmee alle betrokken partijen akkoord kunnen gaan. Daarin zou Ierland grondwettelijke aanspraken op het noorden opgeven en Engeland vastleggen slechts de unie met Ulster overeind te houden zolang een meerderheid van de Noordieren daarvoor is. Bovendien zou de basis worden gelegd voor een Noordiers parlement en voor pan-Ierse bestuurslichamen waardoor ook Dublin iets te zeggen krijgt over het noorden.

De verklaring bleef uit door problemen in Londen: de Conservatieven van John Major kwamen onder vuur te liggen over diverse schandalen, bovendien speelde de rechtervleugel van Tory-rebellen de premier weer eens parten. Spat het Ierse kabinet vandaag uit elkaar, dan dreigt het vredesproces zelfs te verzanden. De dag die nu is gepland voor het presenteren van de volgende stap op weg naar vrede, lijkt in elk geval geschrapt te worden: 15 december, dezelfde dag waarop de Ierse en Britse premier vorig jaar met hun Downing Street Verklaring officieel de aftrap gaven voor het vredesproces,

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden