'Vredeskinderen' kennen de risico's heel goed

Malala uit Pakistan en Kesz uit de Filippijnen durven al op jonge leeftijd hun nek uit te steken

Dit jaar kreeg de 13-jarige Kesz Valdez hem voor zijn inzet voor Filippijnse straatkinderen. Een jaar eerder ging de Internationale Kindervredesprijs naar de Zuid-Afrikaanse Chaeli Mycroft (17) die het opneemt voor kinderen met een handicap. Het Pakistaanse meisje Malala Yousafzai (14), dat eerder deze week door de taliban werd neergeschoten, was destijds ook genomineerd. Laten we jonge, soms heel jonge, activisten niet een groot risico lopen door ze zo pontificaal in het middelpunt van de aandacht te plaatsen?

Patrick Krens, woordvoerder van de stichting KidsRights, initiatiefnemer van de Internationale Kindervredesprijs, die dit jaar voor de achtste keer werd uitgereikt.

"Het risico dat kinderen lopen door deze prijs, wordt zeker meegewogen. Alle nominaties worden beoordeeld door een groep van vijf experts met een achtergrond in internationale kinderrechten. We kijken naar het levensverhaal van een kind: wat heeft hij of zij weten te veranderen? We kijken of het echt een initiatief van het kind zelf is, we willen voorkomen dat een kind gebruikt wordt als boegbeeld. Maar de veiligheid speelt zeker ook een rol.

Vergeet echter niet: deze prijs biedt een podium die het mogelijk maakt dingen te veranderen. Het geeft kinderen de kans van zich te laten horen, contact te hebben met politici en media, zodat ze iets voor elkaar kunnen krijgen. Wat er met het Pakistaanse meisje Malala is gebeurd, is verschrikkelijk. Maar toen ze vorig jaar voor de prijs werd genomineerd, had ze al een brede bekendheid. En gelukkig is dit wel heel uitzonderlijk.

Het gaat om heel bijzondere kinderen. Het is niet zo dat we hier jaarlijks duizenden nominaties krijgen. Vorig jaar waren er zo'n 100. Het zijn kinderen die op eigen initiatief al een grote verandering teweeg hebben gebracht en met heel andere dingen bezig zijn dan leeftijdsgenootjes, waar ook ter wereld. Het zijn echt voorvechters, activisten, bij wie het als het ware in de genen zit."

Paul Hoebink, bijzonder hoogleraar ontwikkelingssamenwerking aan de Radboud Universiteit.

"Ik denk juist dat buitenlandse aandacht in dit soort gevallen een beschermende laag kan zijn. In landen met een repressief regime vormt zich door aandacht van buitenaf een soort schild rond mensenrechtenactivisten, dat is de afgelopen zestig jaar wel gebleken. En natuurlijk kan het verkeerd aflopen. Maar ik denk niet dat Malala zelf nu de schuld voor wat haar is overkomen bij alle buitenlandse aandacht zal leggen. Die heeft de trekker van dat geweer niet overgehaald.

Ik denk dat dit meisje heel goed beseft wat voor risico's ze loopt, die kent haar omgeving haarscherp, weet echt wel hoe gevaarlijk die is. Dit zijn vroegrijpe kinderen die in een uitermate complexe samenleving moeten leven, die weten wat de gevaren zijn die hun omringen. En heel dapper zijn."

Desirée Verweij, hoogleraar militaire ethiek aan de Nederlandse Defensie Academie in Breda.

"De cruciale vraag is of dit meisje wordt gebruikt of dat ze handelt uit eigen overtuiging. Ik sluit niet uit dat dit haar eigen overtuiging is. Het is natuurlijk ontzettend moedig dat ze voor haar mening durft uit te komen, de taliban tegen durft te spreken en voor haar rechten en die van andere meisjes en vrouwen opkomt. Ja, ze is pas veertien jaar. Maar in dit soort landen is dat niet altijd zo jong als wij vaak denken.

Er zijn natuurlijk meer mensen die op jonge leeftijd opkomen voor mensenrechten. En dat wordt in deze regio extreem afgestraft. Wat ze wel bereikt, is dat het heel veel aandacht krijgt. En dat het bijna wereldwijd afschuw oproept en tot heel veel kritiek leidt.

Uiteindelijk brengt ze op die manier de taliban waarschijnlijk toch een slag toe. Daar heeft ze een hoge prijs voor moeten betalen. Maar ook al is ze dan pas 14, ik sluit niet uit dat ze zich bewust was van die risico's. Ik wil haar moed en kracht, ook al is ze nog zo jong, niet onderschatten."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden