Vragen bij een New age-cursus Kozen de armen voor verhongeren om iets over armoede te leren?

De auteur is theologe en werkzaam in de volwasseneneducatie (trainingen in mentale weerbaarheid). Zij heeft zelf met hersenletsels door ongeval leren omgaan via intensief werken in het energieveld.

Wat er in de berichtgeving over deze zaak aan de orde komt, raakt de discussie over zin en onzin van bewegingen en methodieken die de laatste jaren in Nederland een stormachtige ontwikkeling hebben doorgemaakt, in het hart.

Moedig

Laat ik beginnen met de zin. Bemoedigend is het dat de sociale diensten deze ongebruikelijke weg durven in te slaan teneinde mensen die lijken vast te lopen, weer op dreef te helpen. De moed zal wel mede ingegeven zijn door de resultaten: er zijn bezuinigingen op de uitkeringen van te verwachten. Maar dat mag.

Moedig is het, omdat in 'serieuze wetenschappelijke' circuits nogal sceptisch wordt gedaan over wat sinds kort smalend de 'orenmafia' wordt genoemd. De reguliere gezondheidszorg probeert nog steeds angstvallig de vloot van alternatieve geneeswijzen buiten haar eigen vaarwateren te houden.

Elk levend wezen heeft naar mijn en veler overtuiging een energieveld in en om het lichaam. Net als de bloedsomloop en het centrale zenuwstelsel speelt het energieveld een fundamentele rol in ons welbevinden. In de loop van ons leven bouwt iedereen door diverse sooren trauma's blokkades op in dit energieveld. Het energieveld zelf en de menselijke geest (wil, psyche, creatieve vermogen en intellect) kennen een scala aan compensatiemogelijkheden, zodat de blokkades niet al te erg storen in het functioneren. Tot een trauma de druppel wordt die de emmer doet overlopen. Dan wordt het zaak oude blokkades op te ruimen, zodat de energie weer vrijuit kan stromen. Dit is wat ze in die cursus voor baanlozen lijken te doen. Prima.

Angels

Het probleem ligt in de levensbeschouwing die als basis wordt gehanteerd. Ik citeer:

Een van de dingen die de cursisten van Noordzij meekrijgen, is dat mensen zelf de moeilijkheden in hun leven oproepen, om er iets uit te leren. Noordzij: “Als je jezelf even overstijgt, dan weet je dat je voor je geboorte voor die moeilijkheden hebt gekozen. Dit probeer ik de mensen te leren. Dan kunnen ze zich bedenken: O ja, ik heb het wel lullig maar daar heb ik zelf voor gekozen, en dan kunnen ze naar het waarom gaan zoeken.”

Aan deze levensbeschouwing zitten een paar angels; politiek, sociaal, cultureel, spiritueel, psychologisch.

Politiek: Hebben de joden of de zigeuners of de homoseksuelen ook zelf de gasovens besteld? Hebben de Indianen de Europeanen naar hun gebieden besteld om zich te laten uitmoorden? In een wereld die zo door onrecht wordt geregeerd, is een dergelijke levensvisie zelf onrecht, ze is een directe legitimatie van de onrechtsverhoudingen.

Het is een brok importideologie, dat een vrijbrief levert voor Europese bleekgezichten. Over onze rol in de onderontwikkeling van de tot derde gemaakte wereld, over onze discriminatoire imborst hoeven we ons geen zorgen meer te maken. Wij kozen voor onze geboorte een bleekhuid om iets over carriere te leren, de zwarten kozen een gediscrimineerd vel om iets over discriminatie te leren, de armen kozen voor verhongeren om iets over armoede te leren. Houden dus maar zo, anders raakt de leergang in de war.

Sociaal: Waarom zou men het arbeidende deel van de bevolking hoge sociale premies laten betalen bij wijze van solidariteit met minder gelukkigen, als die baanlozen zelf kozen voor hun werkloosheid? Of neem verkeersslachtoffers. Waarom zouden ze recht hebben op schadevergoedingen, als ze zelf al voor hun geboorte dat ongeval bestelden?

Cultureel: De rencarnatiegedachte is een brokje import uit een heel andere cultuur. Ik heb er vragen over, maar ken de Indiase cultuur te weinig om het precieze effect binnen die cultuur te kunnen beoordelen. Eenmaal geimporteerd in het hart van het kapitalisme heeft dit Fremdkorper in ieder geval een gevaarlijke functie.

Actief werken met het energieveld hoeft niet per se te betekenen dat je culturele import bedrijft zonder kritisch de consequenties te doordenken. Die importneiging vertoont verdacht veel trekjes van een vlucht uit de realiteit hier, het tegendeel van wat de rencarnatiegedachte bepleit.

Spiritueel: Het is overigens best mogelijk dat ik gerencarneerd ben in mijn zoveelste leven. Ik voel geen behoefte dat te bestrijden. Ik heb echter geen affiniteit met die vorige levens, aangezien ik mijn handen vol heb aan dit leven hier en nu, om dat overzichtelijk en leuk te houden.

Er valt na mijn geboorte een sluier over het weten van vorige levens, en dat heeft precies als zin dat ik met beide benen in dit leven sta en niet achterom kijk. Ik vind het vooralsnog zinvol die sluier te respecteren.

En als het waar is dat ik rencarneerde, dan is het ook waar dat ik ervoor koos om in Europa te leven en niet in India. Ik koos kennelijk voor deze cultuur. Ik mag het stom vinden van mezelf, binnen dit leven heb ik dan met die keuze te leven. Leentjebuur spelen bij andere culturen is een vorm van ontsnappen aan die keuze voor mijn geboorte. Niet dat je niet kunt leren van andere culturen. Maar het onbelemmerd overnemen van elementen, zonder over de consequenties na te denken, is een vorm van ideologisch kolonialisme.

In eigen hand

Het goede van de cursus en van de onderliggende levensovertuiging zit hem in dat moment van eigen verantwoordelijkheid. Wat mij ook wordt aangedaan of overkomt, hoe ik ermee verder ga heb ik voor een groot deel in eigen hand. En het is niet zinvol dat deel uit handen te geven.

Zo kan ik leren energieblokkades weg te werken. Ik kan bewust ervoor kiezen zo creatief mogelijk te werken met de rune waarmee anderen mij opzadelden. Leven in de realiteit is precies op deze wijze je eigen toekomst tegemoet gaan; met wat je hebt het beste proberen te maken.

Maar om iemand te helpen energieblokkades weg te nemen, om iemand te helpen optimaal eigen verantwoordelijkheid te nemen is het niet nodig dat vast te hechten aan een keuze van voor de geboorte. Het aan die keuze van voor de geboorte vasthechten betekent zelfs ontkrachting van de persoon: het ontneemt de keuzemogelijkheid om in verzet te komen. Alweer vooral in het voordeel van hen die het onrecht organiseren. Die opvatting is zeker niet in het voordeel van onderdrukten.

Rage

Het geheel van die cursus - bepaalde stromingen in de New Age - geeft me de indruk dat de duivel wordt uitgedreven met Beelzebub. Jammer. Jammer, omdat New age op dit moment een rage is, en precies stemmen zoals die van Noordzij het meest worden gehoord. Het leidt tot een ongenuanceerde afwijzing van het hele pakket in het andere, meer westers rationele kamp. En zoals ik kort aangaf, is het bewust werken met het energieveld heel heilzaam.

Ik moet eerlijk bekennen dat het prijskaartje me ook wantrouwig maakt. Het is een lucratieve levensfilosofie. De cursus doet 3500 gulden per persoon, voor drie ochtenden per week gedurende drie maanden. Dat is dus per ochtend 100 gulden per persoon. Bij een cursus van 22 personen een leuke verdienste. Dergelijke prijzen geven mij op dit terrein geen gevoel van betrouwbaarheid, maar misschien is het wel mijn Nederlandse kruideniersgeest die me zo wantrouwig maakt.

Hoe het ook zij daarmee, ik bied de sociale dienst van Utrecht aan om hetzelfde werk voor een kwart van die prijs te doen. Uiteraard zonder uitstapje naar de prenatale fase.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden