Vraag over ijsje bezorgt junior wetenschappers hoofdpijn

In cola light zit niet alleen minder suiker, de frisdrank is ook letterlijk lichter dan zijn reguliere broertje. Dat blijkt uit de toelichting op de vragen van de Nationale Wetenschapsquiz Junior 2007.

De Nationale Wetenschapsquiz Junior 2007 was behoorlijk pittig. Geen van de inzenders had nul fout. Vooral de vraag over het ijsje bleek een struikelblok, maar die gaat dan ook behoorlijk tegen je gevoel in. Toch waren er uiteindelijk nog achttien deelnemers met slechts één fout. Daar zaten acht scholen bij.

1. Hoe drinken giraffen zonder dat water hun neus uit loopt?

Ze drinken net als dieren met kortere nekken (antwoord b). Tijdens het slikken sluit de huig de neusholte af. Het strottenklepje sluit de luchtpijp af. Daardoor is er maar één kanaal open van mond naar slokdarm. De tong maakt een soort rupsbeweging. Zo komt het water in de slokdarm. De slokdarm knijpt het water vervolgens zelf verder naar achteren, met spiertjes in de wand.

2. Waarom zien we in wit licht een mengsel van gele en blauwe verf als groen?

Het juiste antwoord is c: onze ogen zijn niet goed genoeg. De gele en blauwe verfdeeltjes zitten zo dicht op elkaar dat onze ogen ze niet afzonderlijk waarnemen. We zien daardoor alleen de groene mengkleur. Als je de gemengde verf onder een microscoop legt, zie je wel verschil tussen de gele en blauwe deeltjes.

3. Waarom daal je op lange ski’s sneller een berg af dan op korte?

Op lange ski’s zak je minder diep weg dan op korte ski’s (antwoord a). Lange ski’s verdelen je gewicht over een groter oppervlak, zodat je per stukje sneeuw minder druk uitoefent.

4. Hoe komt het dat een ouderwets televisiescherm verkleurt als je er een magneet bij houdt?

De kleuren op het scherm worden veroorzaakt door elektrische deeltjes die tegen de achterkant van het scherm botsen. Met een magneet naast de tv kun je de elektrische deeltjes van richting laten veranderen. De kleuren belanden dan op een verkeerde plek op het scherm (antwoord a).

In een gewone televisie worden elektrische deeltjes met grote snelheid naar de achterkant van het beeldscherm geschoten. Daar raken ze rode, blauwe of groene fosfordeeltjes die vervolgens oplichten. Magneten in de televisie veranderen de richting waarin de elektrische deeltjes vliegen, zodat op de juiste plek op de televisie de juiste kleur wordt uitgezonden. Als je aan de buitenkant een magneet tegen het beeldscherm houdt, breng je de elektrische deeltjes in de war. Ze komen dan op de verkeerde plaats terecht, waardoor je andere kleuren te zien krijgt.

5. Je hebt twee blikjes cola, waarvan het etiket is afgeplakt. Het ene bevat light, en het andere gewone cola. Hoe ontdek je in welk blikje de light cola zit?

Met een bak water (antwoord a). In cola light zit zoetstof in plaats van suiker. Het kleine beetje zoetstof is veel lichter dan de suiker. Cola light is daardoor letterlijk lichter dan cola. Het light-blikje blijft in water zelfs drijven, terwijl de gewone cola naar de bodem zakt.

6. Waarom doet het pijn als je plat op je buik in het zwembad valt?

Het juiste antwoord is c: water gaat slecht opzij als je er plat op valt. Dit komt vooral doordat water heel zwaar is. Daardoor is er even wat tijd voor nodig om het opzij te krijgen. Dit lukt het beste als je de kracht concentreert op een klein oppervlak, bijvoorbeeld als je met je handen vooruit in het zwembad duikt.

7. Klinkt een draaiorgel op een koude winterdag hoger of lager dan op een warme zomerdag?

Het juiste antwoord op de vraag is b: lager. Geluid is een trilling van de lucht. Hoe kouder de lucht, hoe zwaarder deze is. De lucht trilt dan moeilijker en klinkt dus lager.

8. Wat gebeurt er als je een bak snoepspekjes onder een glazen stolp zet en de lucht onder de stolp wegzuigt?

De spekjes worden groter (antwoord b). In spekjes zitten veel luchtbelletjes. Als je alle lucht om de spekjes heen wegzuigt, kunnen de luchtbelletjes in de spekjes makkelijk uitzetten. Je krijgt dan gigantisch grote spekken! Je hebt er alleen weinig aan, want als je ze wilt eten zal je er toch eerst weer lucht bij moeten laten. En dan worden ze weer net zo klein als eerst.

9. Waarom krijg je hoofdpijn als je te snel een ijsje eet?

Het juiste antwoord is b: je hersenen warmen te snel op. De bovenkant van je mondholte, je gehemelte, koelt flink af als je snel en veel ijs eet. Je hersenen krijgen signalen van je koude gehemelte. Ze denken dat ze ook te koud worden en verhogen de temperatuur. Om dit te doen zetten ze alle bloedvaten in een keer wijd open. Dat doet pijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden